Gasly podiumini yo‘qotdi: Monakodagi tortishuv yakunlandi
Monakodagi shov-shuvli podium hikoyasi baribir Pierre Gasly foydasiga tugamadi. FIA International Court of Appeal yakuniy qarorini chiqardi va pit-leyn tezlik buzilishi bo‘yicha berilgan jazolar o‘z kuchida qoldi. Demak, Alpine poygachisi uchinchi o‘rindan yana yettinchiga tushdi. Uning o‘rnini esa vatandoshi Isack Hadjar egalladi.
77 santimetrdan boshlangan mojarolar
Monako Grand Prix davomida bir nechta haydovchi pit-leynda tezlikni oshirgani uchun jazoga tortilgandi. Keyinroq ma’lum bo‘ldiki, pit-leyn o‘lchov tizimida xato bor: dastlabki ikki tayming halqasi orasida 77 santimetrlik nomuvofiqlik aniqlangan. Shu g‘alati farq butun poygani chalg‘itib yubordi.
Oscar Piastri va George Russell jazolarini poyga vaqtida o‘tashdi. Russellniki esa umuman notog‘ri qo‘llandi va u qo‘shimcha drive-through bilan jazolandi. Gaslyga berilgan ikki marta besh soniyalik jarima esa yakuniy vaqtiga qo‘shildi va u podiumdan yettinchi o‘ringa qulab tushdi. Aynan shu tayming Alpine’ga “right of review” so‘rash imkonini bergandi.
12 iyunda FIA stewardlari jarimalarni bekor qilib, Gaslyni yana uchinchi pog‘onaga qaytargan edi. Boshqalar uchun esa bunday imkon yo‘q edi – ular jazoni poyga davomida allaqachon o‘tab bo‘lgandi.
Natijada Red Bull tarkibidagi Isack Hadjar va McLaren haydovchisi Oscar Piastri yutqazdi: ular uchinchi-to‘rtinchi o‘rinlardan to‘rtinchi-beshinchi pog‘onalarga surildi. Shundan so‘ng McLaren va Red Bull ICAga apellyatsiya berdi. Racing Bulls ham o‘z haydovchilari reytingda bir pog‘onadan ayrilgani uchun bu harakatni qo‘llab-quvvatladi. Motorsport UK ham shu tomonda turdi.
Bosim kuchaydi. Ish esa sudgacha bordi.
Sud qarori: jazolar o‘z kuchida
Juma kuni ICA nihoyat nuqta qo‘ydi: jazolar to‘liq saqlanib qoladi. Gasly yana yettinchi. Hadjar esa poyga tugagan zahoti nishonlagan uchinchi o‘rinni rasmiy ravishda meros qilib oldi.
Sudning asosiy dalillaridan biri – Alpine Gasly pit-leynda aslida o‘lchov ko‘rsatganidan uzunroq masofani bosib o‘tganini mutlaq aniqlik bilan isbotlay olmadi. Shunday ekan, haydovchining ikki tayming halqasi orasidagi qisqa vaqti “qisqaroq trayektoriya, yuqori tezlik yoki ikkalasining birgalikdagi” natijasi bo‘lishi mumkinligi qayd etildi.
Bitta muhim nuqta yana alohida ta’kidlandi: boshqa haydovchilar jazoni poyga vaqtida o‘tagani “noqonuniy sanksiyani bekor qilishga to‘sqinlik qila olmaydi”. Sud buni jamoalarning o‘z ixtiyori bilan qabul qilingan qarori sifatida baholadi. Agar “sport adolatsizligi” ni bahona qilib, noto‘g‘ri berilgan jazoni bekor qilmaslik kerak bo‘lsa, bu o‘zi sport adolatiga zid bo‘lishi aytib o‘tildi.
Yagona xulosa: qoidabuzarlik deb qayd etilgan holat bo‘yicha jarimalar o‘zgarishsiz qoladi.
Alpine: hafsalasi pir, lekin taslim emas
Alpine bu qarorni og‘ir qabul qildi. Jamoa rasmiy bayonotida “xafalik va tushkunlik” kayfiyati ochiq yozildi. Ularning fikri o‘zgarmagan: Gasly pit-leynda tezlikni biror marta ham oshirmagan, jazolar esa adolatsiz.
Jamoa “FIA International Court of Appeal tomonidan 2026 Monaco Grand Prix natijalariga doir chiqarilgan qarordan norozi ekanini” bildirdi. Shunga qaramay, Parijdagi tinglovda qatnashgan hakamlar hay’atining qarori tan olingani qayd etildi.
Alpine o‘zini “nohaq jazolangan” deb biladi, lekin ko‘zini endi trekka qaratmoqchi. Bayonotda jamoa hali ham chempionatda kuchli va juda raqobatbardosh kurash ichida ekani, bu natija esa maqsadlarga erishish yo‘lida ularni to‘xtatmasligi yozildi. Maqsad aniq: mavsum oxiriga qadar belgilangan marralarga yetib borish.
Gasly uchun esa bu faqat bitta savolni ochiq qoldiradi: u yo‘qotilgan podium o‘rnini kelasi poygalarda qaytarib ola oladimi?
FIA o‘zini himoya qiladi, tizimni esa qayta ko‘radi
FIA ham sukut saqlamadi. Federatsiya stewardlarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri ayblashdan tiyildi va ularning qarorlari qanday sharoitda qabul qilinishini eslatdi. Sud esa mutlaqo boshqa maydon: kengroq yuridik maslahatlar, qo‘shimcha dalillar, chuqur tahlillar.
Shu bilan birga, FIA Formula 1 tayming tizimini va unga bog‘liq reglamentlarni qayta ko‘rib chiqishini ma’lum qildi. Shuningdek, “right of review” va apellyatsiya tartiblari kabi sudlov jarayonlari ham tahlil qilinadi.
Federatsiya stewardlar institutini ochiq himoya qildi: ular global avtosportning ajralmas qismi, mustaqil va xolis qaror qabul qiluvchi panel sifatida tasvirlandi. Har bir ICA qarori stewardlar tomonidan sinchkovlik bilan o‘rganilishi, bu esa doimiy takomillashuv jarayonining bir bo‘lagi ekani ta’kidlandi.
Monakodagi 77 santimetrlik xato endi butun paddok uchun saboq bo‘lib qoldi. Savol endi boshqa: keyingi safar chiziqni kim qaysi tomondan bosib o‘tadi – trekda ham, sud zalida ham?
