Gianni Infantino va Jahon chempionati savdosi: FIFAdagi o'zgarishlar
Gianni Infantino yaqindagina futbol siyosatining eng qudratli odamlaridan biri edi. Endi esa uning kursisi ostidagi yer qimirlayapti.
2025-yilgi Jahon chempionati sikliga u deyarli raqibsiz kirdi: FIFA’ning 211 a’zo assotsiatsiyasidan 200 dan ortig‘i turnir boshlanishidan oldinroq uning qayta saylanishini yozma ravishda qo‘llab-quvvatlab bo‘lgandi. Bu darajadagi siyosiy kapital odatda yillar davomida to‘planadi. Infantino esa uni birgina g‘oya bilan xavf ostiga qo‘ydi.
Jahon chempionati ulushlari – sotuvga chiqishi kerak edi
Infantino FIFA’ning “toj javohirlari”ni bozorga olib chiqmoqchi bo‘ldi. Reja aniq edi: Jahon chempionati ham kiradigan yirik turnirlarda xususiy investorlar uchun kichik ulushlar sotish, FIFA musobaqalarini qisman tijorat aktiviga aylantirish.
Futbol olami bunga chidamadi.
Qit’alar, assotsiatsiyalar, ta’sirli rahbarlar – reaksiyalar birin-ketin kela boshladi. Tanqid keskin, ohang qat’iy edi. Reja futbolning sport merosiga zarba sifatida ko‘rildi. Bosim oshgani sari Infantino orqaga chekinishga majbur bo‘ldi. Sotuv rejasi butunlay bekor qilindi. Siyosiy kapital esa ko‘z ochib yumguncha erib ketdi.
UEFA zarbasi, milliy assotsiatsiyalar orqaga chekindi
Eng og‘ir zarbani UEFA berdi. Yevropa futboli boshqarmasi Infantino iste’fosini ochiqcha talab qildi. Bu shunchaki navbatdagi bayonot emasdi – bu FIFA ichidagi kuch muvozanatiga qaratilgan to‘g‘ridan-to‘g‘ri chaqiriq edi.
Ortidan milliy federatsiyalar ham jim qolmadi. Wales, Serbia va Finland o‘z pozitsiyasini qayta ko‘rib chiqib, 56 yoshli prezidentga avval berilgan siyosiy ko‘makni qaytarib oldi. Bu endi yakka-yakka norozilik emas, balki tizimli ishonchsizlik signali edi.
Infantino uchun bu jarayon og‘riqli manzaraga aylandi: yaqindagina deyarli bir ovozdan qo‘llab-quvvatlangan rahbar birdaniga o‘z tayanchini yo‘qota boshladi.
Trump atrofidagi shov-shuv va FIFAning keskin javobi
Siyosiy bo‘ron avjiga chiqqan pallada yana bir xabar olovga yog‘ bo‘lib qo‘shildi. The Times nashri ma’lumotiga ko‘ra, Infantino AQSh prezidenti Donald Trump bilan bir necha bor bog‘lanishga uringan, undan bosim ostida qolgan o‘z mavqeini saqlab qolishda yordam so‘ramoqchi bo‘lgan.
Xabar futbol sahnasida yanada shov-shuv ko‘tardi. Agar bu tasdiqlansa, FIFA ichki inqirozini global siyosat maydoniga olib chiqish urinishidek ko‘rinardi.
FIFA javobni cho‘zib o‘tirmadi. Rasmiy bayonot keskin bo‘ldi: prezident so‘nggi kunlarda AQSh prezidenti yoki uning ma’muriyati a’zolariga hech qanday qo‘ng‘iroq qilmagani, tarqalgan xabarlar “to‘liq uydirma” ekani aytildi. Tashkilot bu masalada chiziq chizib qo‘ydi. Lekin savollar baribir havoda qolmoqda.
Kim uning o‘rnini egallashi mumkin?
Infantino atrofidagi bosim kuchaygan sari, asosiy savollardan biri aniq ko‘rina boshladi: agar u ketadigan bo‘lsa, kim keladi?
Hozirning o‘zida bir nechta nomzodlar muhokama qilinmoqda, olti nafar potentsial raqib haqida faktlar ta’kidlab o‘tilgan. Rasman poyga boshlanmagan bo‘lsa-da, futbol diplomatiyasining kulislarida allaqachon harakat bor. Har bir yangi tanqid, har bir yangi bayonot – bo‘lajak saylov kampaniyasining ilk signallari.
Yevropa boykoti xavfi va boshqaruv inqirozi
Eng xavotirli ssenariy esa endigina tilga olinmayapti, balki jiddiy muhokama qilinmoqda: Yevropa mamlakatlari FIFA musobaqalarini boykot qilishi ehtimoli.
Agar bu tahdid real shaklga kitsa, gap nafaqat Infantino kursisi haqida bo‘ladi. Bu FIFA tarixidagi eng keskin bo‘linishlardan biriga, global futbol boshqaruv tizimining butunlay qayta yozilishiga olib kelishi mumkin.
Bugun bir narsa aniq: bir paytlar tebratib bo‘lmaydigandek ko‘ringan kursi endi chayqalmoqda. Savol esa keskin – Gianni Infantino bu bo‘rondan omon chiqadimi yoki futbol siyosati yangi davrga qadam qo‘yadimi?
