Ian Machado Garry: Vegan jangchi chempionlik sari yo‘l olmoqda
Ian Machado Garry hayotidagi eng katta jang arafasida turibdi. Ammo u o‘z yuksalishining ildizini oktagondagi nokautlarda emas, besh yil avval likopchasida qilgan keskin burilishda ko‘radi.
UFC sahnasiga kirib kelganida hammasi silliq ko‘ringan edi. Jordan Williams ustidan g‘alaba, yorqin debyut, yorqin kelajak. Ammo kulis ortida irlandiyalik yengilmas emasdi. Og‘ir vazn tushirish jarayonlari, zaiflashgan immunitet, ketma-ket infeksiyalar. Tana signal berardi – va u signallarni nihoyat jiddiy qabul qildi.
Shu payt Garry qat’iy qarorga keldi: go‘shtdan voz kechish, to‘liq o‘simlikka asoslangan vegan ovqatlanishga o‘tish. Orqaga yo‘l yo‘q edi. Va u ortga qaramadi.
Vegan burilish va karera sakrashi
Natija ko‘p kutdirmadi. Keyingi 10 jangning 9 tasida g‘alaba. Endi esa mukofot – 15 avgust kuni Filadelfiyada bo‘lib o‘tadigan UFC 330 galasida Islam Makhachevga qarshi yarim o‘rta vazn kamari uchun jang.
Garry bu o‘zgarishning qiymatini aniq his qiladi. U avvalgi ovqatlanish odatlari qanday qilib uni zaiflashtirganini, vazn tushirish paytida tanasini qanday holdan toydirganini ko‘rgan. Har safar jang oldidan shamollash, infeksiya, charchoq. Tana jangchi bilan bir safda emas, unga qarshi ishlayotgandek edi.
Endi esa boshqa manzara. U go‘sht yegan paytlarida tanasi “ichkarida ko‘proq ishlashga” majbur bo‘lganini aytadi. Hozir esa o‘simlik asosidagi taomlar fonida dam olish, tiklanish, mashg‘ulotlardan keyingi holati butunlay o‘zgargan.
Buni u raqamlarda emas, janglarda isbotlab bo‘ldi. Carlos Prates va Shavkat Rakhmonov bilan bo‘lgan janglar – ikkalasi ham qisqa muddatda qabul qilingan bahslar – Garry uchun turning eng yorqin misollari. U ochiq aytadi: oldin bunday riskka bora olmasdi.
Vegan bo‘lganidan beri vazn nazorati “ajoyib” darajaga chiqqanini, tiklanish, dam olish, mashg‘ulotlardagi intensivligi – hammasi yangi bosqichga ko‘tarilganini ta’kidlaydi. Shu tufayli u qisqa muddatli takliflarni qabul qilib, dunyoning eng kuchli raqiblariga qarshi ringga chiqish imkonini qo‘lga kiritdi.
Endi u UFC tarixida Conor McGregor’dan keyingi navbatdagi irlandiyalik chempion bo‘lish imkoniyatiga ega. Bitta jang. Bitta g‘alaba. Va yangi bob boshlanadi.
Cheklov emas, intizom
Garryning qarori uni boshqa elita sportchilar qatoriga qo‘shdi. Formula 1 yulduzi Lewis Hamilton, tennis afsonasi Venus Williams, MMA olamidagi Nick va Nate Diaz birodarlar – barchasi o‘simlikka asoslangan ovqatlanish tarafdorlari sifatida tanilgan.
Vegan ovqatlanishning foydalari haqida ko‘p gapiriladi: yuqori tolalar, pastroq xolesterin, yengilroq hazm. Lekin bu yo‘l shunchaki go‘shtni menyudan olib tashlash emas. Protein, vitamin B12 kabi muhim elementlar odatda go‘sht, baliq, tuxum va sut mahsulotlarida bo‘ladi. Demak, ularni o‘rnini to‘g‘ri to‘ldirish shart.
Garry ham aynan shuni urg‘ulaydi: yangi ovqatlanish tartibi undan yanada ko‘proq intizom talab qilgan. Kerakli moddalar har doim ham qo‘l ostida emas, har bir ovqatni rejalash kerak. Lekin bu qat’iyat uning jismoniy tayyorgarligiga juda mos tushgan.
U o‘z sportining realiyatini yaxshi biladi: har gramm muhim, har luqma hisobda. Shuning uchun veganizmni hamma uchun majburiy yo‘l sifatida ko‘rmaydi. Uningcha, bunday hayot tarziga hamma ham yetarlicha intizom bilan yondasholmaydi. Lekin kim bunga chiday olsa, natijasini ko‘radi.
Garry raqamlarni ham unutmaydi: bu – vegan bo‘lganidan keyingi 11-jangi bo‘ladi. Va u bitta detalni alohida ajratadi – jarohatlar yo‘q. Mushak cho‘zilishi yo‘q, yumshoq to‘qima shikastlari yo‘q, doimiy og‘riqlar yo‘q. Jangchi uchun bundan kattaroq kapital bo‘ladimi?
Oktagondan tashqaridagi jang
Veganlik dastlab faqat UFC karerasi uchun strategik qaror bo‘lgan. Ammo vaqt o‘tishi bilan Garry uchun bu faqat sport haqida bo‘lmay qoldi. U hayvonlar huquqi va atrof-muhit haqida ham balandroq gapira boshladi.
U hayvonlarni himoya qiluvchi Peta tashkiloti bilan hamkorlik qilmoqda. Potensial chempion sifatida o‘z minbaridan foydalanib, ekologik muammolarga e’tibor qaratmoqchi.
O‘rtacha hisobda o‘simlikka asoslangan ovqatlanish go‘sht iste’mol qilinadigan ratsionga qaraganda ancha kam karbonat gazi chiqindilarini keltirib chiqaradi. Bu – quruq statistika. Ammo Garry uchun bu statistika hayotiy manzaraga aylangan.
U o‘tgan oy Zoom orqali intervyu berganida, Surrydagi bog‘da yurar, Angliyadagi rekord darajadagi issiq to‘lqini fonida gapirardi. Global isish natijasidagi bu jazirama yil yakunida Angliyada issiqlik bilan bog‘liq o‘limlar sonini rekord darajaga yetkazishi kutilmoqda.
Garry yoshi ulg‘aygani sari har bir insonning sayyoraga qilayotgan ta’sirini ko‘proq his qilayotganini aytadi. U yozlarni misol keltiradi: avvallari Angliyada 20 daraja atrofidagi issiqni omad deb bilishardi, hozir esa 30 darajadan yuqori haroratlar odatiy holga aylanib bormoqda.
Uningcha, bizning qarorlarimiz faqat o‘zimizga ta’sir qilmaydi. Hayvonlar, qushlar, asalari, dengiz hayoti, dunyoning turli burchaklaridagi odamlar – barchasi bizning kundalik tanlovlarimiz oqibatini his qilmoqda. Shuning uchun u ongli qarorlar qilishga chaqiradi.
Endi esa uning navbatdagi qarori – oktagonga chiqib, Islam Makhachevni yengishga urinish. Savol esa keskin: o‘simlik asosidagi yangi tanasi va yangicha falsafasi unga chempionlik kamarini olib keladimi yoki yo‘qmi?
