Ian Wright: Messi Maradonadan ustun bo'lmaydi
Argentina futbolidagi abadiy bahs — Lionel Messi yoki Diego Maradona — yana alangalanmoqda. Bu safar munozarani qo‘zg‘agan shaxs – sobiq hujumchi, endi esa mashhur tahlilchi bo‘lib ishlayotgan Ian Wright.
Wright uchun Maradona boshqa daraja
Stick to Football podkastida Gary Neville savol berdi: agar Lionel Messi Albiceleste bilan ikkinchi marta Jahon chempioni bo‘lsa, u Diego Maradona’dan buyukroq argentinalik bo‘lib qoladimi?
Ian Wrightning javobi qat’iy bo‘ldi. Unga ko‘ra, ikkinchi kubok Messi’ni Cristiano Ronaldo bilan solishtirishda ustun qo‘yishi mumkin, lekin Maradona bilan emas.
“Biz buni yutuqlar soniga qarab baholayapmizmi yoki kalibriga qarabmi? U (Maradona) nuqsonli dahodir… Murabbiyi uni Diego sifatida yaxshi ko‘rardi, lekin Maradona sifatida yoqtirmasdi”, – deya eslatib o‘tdi Wright.
So‘ngra u fikrini davom ettirdi: “Agar u (Messi) yana yutsa, bu Ronaldo va Messi bahsini yopadi. Lekin Maradona va Messi bahsini emas. Ishonamanki, ko‘plab argentinaliklar hech qachon Messi’ni Maradona’dan ustun qo‘ymaydi”.
Wrightning pozitsiyasi aniq: statistika, kuboklar, rekordlar — bularning barchasi bir tomonda, Maradona atrofidagi mif va hissiyotlar esa boshqa tomonda. Argentina uchun Maradona nafaqat chempion, balki ramz. Shu sabab ham Wright nazarida Messi qancha yutmasin, bu kult maqomni tortib ololmaydi.
Messi – Ronaldo bahsi yakunlangandek edi, ammo...
Wrightning “ikkinchi Jahon chempionligi Ronaldo va Messi bahsini hal qiladi” degan gapi ko‘pchilikni hayratga solishi mumkin. Chunki ko‘plar uchun bu tortishuv Messining 2022 yilgi Jahon chempionligi bilan allaqachon yakunlangandek tuyulgandi.
Qatar osmonida ko‘tarilgan o‘sha kubok Messi’ni ko‘pchilik nazarida tarixning eng to‘liq, eng to‘liq yutuqlarga ega futbolchisiga aylantirdi. Shunga qaramay, Wright uchun Ronaldo bilan solishtirish hali ham rasmiy “muhri”ni kutayotgandek. Ikkinchi kubok — mana o‘sha muhr.
Maradona bilan esa boshqa hikoya. U haqidagi hurmat, afsonaviy 1986 yil, “Qo‘l bilan urilgan gol”, “Asr goli”, xalq bilan bo‘lgan aloqasi — bularni na statistikalar, na medal kolleksiyasi bilan o‘lchab bo‘ladi.
Jahon chempionatida eng yutuqli argentinalik bo‘lish sari
Tarixiy kontekst ham qiziq. Hozircha Argentina tarixida faqat bitta futbolchi bor, u mamlakatning dastlabki ikki Jahon chempionligida ishtirok etgan — Daniel Passarella.
1978 yilda Argentina chempion bo‘lganida Diego Maradona atigi 17 yoshda edi va tarkibga kirmagan. 1986 yilda esa Mario Kempes yo‘q edi. Har bir davr o‘z yulduziga ega bo‘ldi, lekin ketma-ket ikki chempionlikni ko‘rgan va unda rol o‘ynagan argentinaliklar ro‘yxati hozircha juda qisqa.
Messi esa bu sahnada mutlaqo boshqa yo‘lni bosib o‘tdi. U allaqachon Kempes va Maradona bilan bir qatorda turibdi: 2022 yilgi Jahon chempionligi bilan u ularning yutuqlarini tenglashtirdi. Endi esa yana bir kubok bilan u Passarella’dan ham o‘tib, turnir tarixida eng yutuqli argentinalik futbolchiga aylanishi mumkin — ikki marta chempion, uch marta final ishtirokchisi.
Bu raqamlar sovuq ko‘rinishi mumkin, lekin ularning ortida 20 yillik bosim, umid va tanqidlar turibdi. Messi uchun ikkinchi Jahon chempionligi nafaqat Maradona bilan qiyos, balki o‘z avlodining eng buyuk sahna ustida yakuniy tasdig‘i bo‘ladi.
Maradona afsonasi va Messi haqiqatidagi chiziq
Shu o‘rinda savol paydo bo‘ladi: qancha kubok kerak bo‘ladi, Maradona atrofidagi afsonani ortda qoldirish uchun? Yoki bu umuman o‘lchanmaydigan narsa emasmi?
Ian Wright javobni aniq ko‘rmoqda: Maradona – xalqning qalbidagi dahodir, Messi esa tarix kitoblaridagi eng yutuqli ismlardan biri. Ba’zi argentinaliklar uchun bu ikkita parallel chiziq bo‘lib qoladi — hech qachon kesishmaydigan.
Messi ikkinchi bor Jahon chempioni bo‘lsa, u rekordlarni sindiradi, Passarella’dan o‘tib ketadi, Kempes va Maradona bilan yutuqlar tilida ham masofani ochadi. Lekin savol ochiq qoladi: bu yetarlimi, Argentina ko‘nglida Maradona soyasidan chiqish uchun?
