Ikkinchi yarim: WEC taqvimi va xavf
2026-yilgi World Endurance Championship ikkinchi qismi siqilgan prujina holida kirib kelmoqda. Atigi ikki oydan biroz ko‘proq vaqt ichida to‘rtta bosqich, osmondan emas, kalendarni ikki marta ag‘darib tashlagan urush soyasida shakllangan final spurt.
Qatar bekor qilindi, o‘rniga birinchi marta WEC karvoni Barcelona tomon burildi. Mavsum yakuni esa endi Bahrain emas, Monza zimmasida. Bitta o‘zgarish emas bu – butun chempionat tenglamasi qayta yozildi.
Ochko siqildi, xato uchun joy kamaydi
Eng og‘ir zarba – ochkolarga. Barcelona va Monza odatiy olti soatlik WEC bosqichlari sifatida faqat 25 tadan maksimal ochko beradi. Qatar 1812km va Bahrain 8 Hours esa bonusli poygalar edi, g‘olib uchun 38 ochko taklif qilardi.
Hisob oddiy: kalendardan 26 ochko “uchib ketdi”. Bu – deyarli to‘liq bitta olti soatlik poyga ekvivalentining yo‘qolishi. Chempionat endi qisqargan masofada hal bo‘ladi, xatoni keyinroq yuvib yuborish imkoni ancha toraydi.
Yana bir muhim nuqta: mavsum yarmida bo‘lsak ham, umumiy ochkolarning taxminan 55 foizi allaqachon tarqatib bo‘lingan. Sababi ma’lum – ikki baravar ochko beradigan Le Mans 24 Hours allaqachon o‘tkazildi.
Bahrainning bekor qilinishi Le Mans’ning og‘irligini yanada oshirdi. Oldingi yillarda La Sarthe’dagi muvaffaqiyatsizlikni Sakhir’dagi sakkiz soatlik finalda 38 ochkolik zarba bilan qoplash mumkin edi. 2024-yilda Toyota xuddi shunday yo‘l bilan Porsche ustunligini ag‘darib, ishlab chiqaruvchilar chempionligini Bahrainda tortib olgan. Endi bunday dramatik burilish deyarli imkonsiz darajaga yaqinlashdi.
Shunga qaramay, hammasi hal bo‘lib bo‘ldi deyish mumkin emas. Amerikalardan boshlab, Osiyo va Yevropaga cho‘ziladigan so‘nggi to‘rt bosqichda jami 104 ochko o‘ynaladi, shu jumladan har bir poygada pole uchun beriladigan qo‘shimcha bir ochko ham. Hozirgacha hech bir jamoa 75 ochkodan ko‘proq to‘plamaganini inobatga olsak, ham Hypercar, ham ishlab chiqaruvchilar poygasi hanuzcha ochiq.
Barcelona va Monza: yangi ritm, eski raqiblar
WEC butunlay noma’lum hududga ketayotgani yo‘q, ammo Barcelona va Monza Qatar hamda Bahrain o‘rnini bosar ekan, jamoalarga butunlay boshqa tipdagi boshqotirma taqdim etadi.
Barcelona’da chempionat tarixida faqat bitta Prologue – 2019–20-yil oldi sinovlari o‘tkazilgan, rasmiy bosqich bo‘lmagan. O‘sha paytdan buyon esa butun tuzilma ag‘darilgan: LMP1 o‘rnini Hypercar egalladi, LMP2 yo‘q, GTE sinflari esa yagona Pro-Am LMGT3 bilan almashtirilgan.
Shunga qaramay, jamoalar butunlay “nol”dan boshlamaydi. Bir nechta ishlab chiqarchilar oxirgi yillarda o‘z hypercar’larini aynan Barcelona’da sinab ko‘rgan, ayrim LMGT3 jamoalari esa bu yo‘lda GT World Challenge Europe doirasida ham poyga qilgan. Demak, bu trassaga ko‘zi tushmaganlar kam.
Monza esa 2021–23-yillar oralig‘ida kalendarning doimiy nuqtasi edi, faqat Imola paydo bo‘lgach, Italiya bosqichi unvonini qo‘lga olgan. Demak, pelotonning katta qismi 5,7 km lik bu trassani juda yaxshi biladi. Ferrari iyul oyida ham Monza’dan foydalandi – amaldagi 499P’ni 2027-yil uchun ishlab chiqilayotgan mashinasi bilan solishtirish uchun aynan shu yerga chiqdi.
Monza’da har doimgidek ikki narsa hukmron: maksimal tezlik va past drag. Shu bois Balance of Performance bu yerda alohida ahamiyat kasb etadi – uzun to‘g‘ri chiziqlarda har bir kilogramm va har bir kilovatt seziladi.
Barcelona va Monza’ni Qatar va Bahrain bilan solishtirganda, farq yanada yaqqol. Losail’dagi so‘nggi tashrifda Ferrari podiumni to‘liq egallab, tarixiy natija qayd etgan edi. Sakhir’da esa Toyota so‘nggi sakkiz poyganing barchasida g‘alaba qozongan. Bu yilgi bekor qilingan Bahrain bosqichi qanday tugashini bilishning iloji yo‘q, ammo Toyota’ning mashhur shinalarni ehtiyotkor boshqarish mahorati TR010’ni yana bir bor mag‘lub etib bo‘lmas raqibga aylantirishi ehtimoli juda yuqori edi.
Natijada kalendardagi bu o‘zgarishlar aynan Toyota uchun og‘ir zarba bo‘ldi. Birinchi haydovchilar unvonini 2023-yildan beri ilk bor qaytarib olish umidi endi ancha murakkab yo‘lga aylandi.
Hypercar: BMW va Toyota yelkama-yelka, Ferrari soyada
Mavsum yarmida Hypercar reytingining tepasida ikkita ekipaj yelkama-yelka turibdi. Robin Frijns va Rene Rast #20 BMW M Hybrid V8 bortida dastlabki to‘rt bosqichda 75 ochko to‘pladi. Xuddi shuncha natija – Le Mans g‘oliblari Kamui Kobayashi, Nyck de Vries va Mike Conway uchligida, #7 Toyota’da.
#20 BMW’ning uchinchi haydovchisi Sheldon van der Linde rasmiy protokolda uchinchi o‘rinda, ammo real kurashdan tashqarida – Imola ochilish bosqichini IMSA SportsCar Championship bilan to‘qnash kelgani sabab o‘tkazib yuborgani uni unvon uchun rasmiy da’vogarlikdan mahrum qiladi.
Van der Linde’ni chetga sursak, James Calado, Antonio Giovinazzi va Alessandro Pier Guidi uchligi (#51 Ferrari 499P) amalda uchinchi o‘rinni egallab turibdi – 57 ochko bilan. Ulardan atigi bir ochkoga ortda qolayotganlar – Brendon Hartley, Sebastien Buemi va Ryo Hirakawa, #8 Toyota ekipaji.
Shu manzara bitta haqiqatni ko‘rsatadi: chempionlik uchun asosiy jang BMW va Toyota o‘rtasida kechmoqda. Ferrari esa hali ham soyada, g‘alabasiz o‘tgan mavsumga qaramay, hisobdan chiqarib bo‘lmaydigan masofada.
Cadillac uchun esa hozircha mavsum og‘ir kechmoqda. Norman Nato va Will Stevens boshchiligidagi, Jota tomonidan boshqariladigan #12 V-Series.R yetakchi ikki ekipajdan 33 ochkoga ortda qolgan.
Ishlab chiqaruvchilar jadvalida Toyota hozircha ustun – BMW’dan besh ochkoga oldinda. Ferrari esa uchinchi, yana 39 ochkoga kechikkan.
LMGT3: Corvette oldinda, lekin tarkib bo‘lingan
LMGT3’da #33 TF Sport Corvette Z06 GT3.R Le Mans’dagi sinf g‘alabasidan so‘ng salmoqli ustunlikka ega bo‘lib oldi. Biroq bu yerda ham o‘ziga xos intriga bor: ekipajdagi uch haydovchidan faqat Jonny Edgar to‘rtala poygada ham ishtirok etgan.
Ikkinchi o‘rinda – #92 Manthey Porsche 911 GT3 R ekipaji. Richard Lietz, Riccardo Pera va Yasser Shahin uchligi Edgar boshchiligidagi Corvette’dan 27 ochkoga ortda qolmoqda. Farq katta, ammo to‘rt bosqichlik marafon uchun hal qiluvchi emas.
Sao Paulo’dagi olti soatlik jangdan keyingi Hypercar holati shuni ko‘rsatadiki, hech kim o‘zini xavfsiz his qila olmaydi. Endi esa kalendar siqilgan, ochkolar kamaygan, xatoga joy toraygan.
Savol bitta: Barcelona va Monza kim uchun imkoniyat, kim uchun esa yo‘qolgan unvon narxiga tushadigan xato bo‘lib chiqadi?
