Infantino va Arab Federatsiyalarining Qo‘llab-quvvatlashi
Infantino bosimi ostida, arab federatsiyalari safarbar bo‘ldi
Gianni Infantino uchun hafta oson o‘tmadi. Jahon futbolining eng qudratli kursisi tebranayotgan bir paytda, olam bo‘ylab qarshilik kuchayib borar ekan, olti arab federatsiyasi FIFA prezidentiga ochiqdan-ochiq suyanch bo‘lib chiqdi.
Bo‘linayotgan dunyoda ochiqcha qo‘llab-quvvatlash
2030 yilgi Jahon chempionati hammuallifi bo‘lgan Marokash, shuningdek Qatar, Misr, Mavritaniya, Livan va Sudan rahbarlari birgalikdagi bayonot bilan Infantino atrofida saf tortdi. Ularning to‘rttasi FIFA Kengashi a’zolari. Bu tasodif emas, siyosiy signal.
“Biz, o‘z federatsiyalarimiz rahbarlari, FIFA prezidenti janob Gianni Infantino’ni to‘liq qo‘llab-quvvatlashimizni bildirgan holda, uning yetakchiligi va jahon futbolini rivojlantirishga bo‘lgan uzluksiz sadoqatiga bo‘lgan ishonchimizni yana bir bor tasdiqlaymiz”, — deyiladi bayonotda.
So‘zlar yumshoq, mazmuni esa aniq: arab futbol elitalari FIFA ichida yuzaga kelgan keskin bo‘linishda qaysi tomonda ekanini yashirmayapti. Ular Infantinoning “futbolni global miqyosda rivojlantirish, barcha mintaqalarda imkoniyatlarni kengaytirish va o‘yinning jamiyatlarni birlashtiruvchi rolini kuchaytirish” borasidagi sa’y-harakatlarini alohida qadrlashini urg‘uladi.
Bayonot yakunida federatsiyalar “jahon futboli uchun yanada kuchliroq va farovon kelajak sari” Infantino bilan yaqin hamkorlikni davom ettirish istagini bildirib, arab futbolining global sahnadagi hissasini kengaytirishga urg‘u berdi.
20 milliard dollarlik reja va ishonch inqirozi
Bu qo‘llab-quvvatlash qog‘ozda chiroyli ko‘rinishi mumkin, lekin fon juda keskin. Infantino Jahon chempionati huquqlarining bir qismini xususiy investitsiya fondlariga sotishni nazarda tutgan, qiymati 20 milliard dollarga baholangan rejasi tufayli misli ko‘rilmagan bosim ostida qolgan.
Reja shunchalik katta norozilik uyg‘otdiki, u oxir-oqibat bekor qilindi. UEFA boshchiligidagi kuchli blok buni “ishonchni tubdan buzish” va “aldov” deb atab, hatto barcha FIFA o‘yinlari va musobaqalarini boykot qilish ehtimoli haqida ogohlantirdi. UEFA bu borada CONCACAF va Osiyo Futbol Konfederatsiyasi bilan birlashib, ochiq xat e’lon qildi.
Bosim bir kunda paydo bo‘lgani yo‘q, lekin so‘nggi kunlarda keskinlashdi. Har bir yangi bayonot Infantinoning siyosiy maydonini yanada toraytirdi.
Yevropadan ketma-ket zarbalar
Irlandiya Futbol Assotsiatsiyasi payshanba kuni kutilmagan qadam tashladi: mart oyida bo‘ladigan saylovda Infantino nomzodini qo‘llab-quvvatirishdan voz kechdi. Ularning bayonotida “so‘nggi voqealar boshqaruv, shaffoflik va mazmunli maslahatlashuvning yo‘qligi bo‘yicha jiddiy xavotirlarni keltirib chiqargani” ta’kidlandi.
Angliya va Uels federatsiyalari bunday qarorga allaqachon kelgandi. Shimoliy Irlandiya esa o‘z pozitsiyasini UEFA bilan bir chiziqqa qo‘ydi. Yevropa fronti deyarli bir yoqadan bosh chiqardi.
Endi esa qarama-qarshi manzaraga qarang: Marokash, Qatar, Misr va Mavritaniya kabi FIFA Kengashi ichida ta’sirli ovozga ega mamlakatlar Infantino atrofida birlashmoqda. Bu FIFA ichidagi geosiyosiy chiziqlarni yanada aniqroq chizib bermoqda.
Okeaniya ham bo‘linmoqda
Yevropadan keyingi eng kuchli zarbalardan biri kutilmaganda Okeaniyadan keldi. New Zealand Football juma kuni o‘z bayonotida Infantinoni qayta saylashni endi qo‘llamasligini ma’lum qildi va FIFA Forward Enterprise loyihasini ishlab chiqish jarayoniga mustaqil baho berishni talab qildi.
Yangi Zelandiya o‘z konfederatsiyasi — OFC umumiy pozitsiyasidan chetga chiqdi. Ular FIFA ichidagi ayrim qaror va harakatlar “ishonchning yemirilishiga va xalqaro futbol ichidagi bo‘linishning chuqurlashishiga” olib kelganini aytib, ishonchni tiklash uchun mustaqil tekshiruv zarurligini bildirdi.
OFC esa Infantino taqdiriga baho bermaslikni ma’qul ko‘rdi. Ular FFE taklifining qaytarib olinganini olqishlab, “so‘nggi o‘n yillikda FIFA rahbarligi ostida Okeaniyada futbol rivojida erishilgan yutuqlarni” e’tirof etdi va bo‘ladigan qayta ko‘rib chiqishni zarur o‘zgarishlarni aniqlash imkoniyati sifatida ko‘rishini bildirdi.
Osiyoda chiziqlar chizilmoqda
Qatari va Livan federatsiyalarining ochiq qo‘llab-quvvatlashi yana bir nozik nuqtani ochib qo‘ydi: ular bu bilan o‘z konfederatsiyasi — Osiyo Futbol Konfederatsiyasi pozitsiyasiga qarshi chiqdi. Ya’ni, nafaqat FIFA ichida, balki mintaqaviy uyushmalar ichida ham yoriqlar paydo bo‘lmoqda.
Infantino esa bo‘layotgan voqealarni sukut bilan kuzatayotgandek ko‘rinadi. Uning rasmiy Instagram sahifasida yaqinda bir necha federatsiyalardan kelgan qo‘llab-quvvatlash xatlari, jumladan Marokash, Qatar va Birlashgan Arab Amirliklari maktublari e’lon qilingan edi. Endi esa arab blokidan kelgan yangi bayonot unga siyosiy “nafas olish” imkonini bermoqda.
Bayonotga imzo chekkan olti rahbar orasida to‘rttasi FIFA Kengashi a’zosi: Qatar Futbol Assotsiatsiyasi prezidenti Sheikh Hamad bin Khalifa Al Thani, Misr Futbol Assotsiatsiyasi prezidenti Hany Abo Rida, Marokash Futbol Federatsiyasi prezidenti Fouzi Lekjaa va Mavritaniya Futbol Federatsiyasi prezidenti Ahmed Yahya. Ular bilan birga Livan Futbol Assotsiatsiyasi prezidenti Hashem Haidar va Sudan Futbol Assotsiatsiyasi rahbari Moatasem Gafar ham imzo qo‘ydi.
Bu shunchaki ramziy qo‘llab-quvvatlash emas, saylov oldidan real ovozlar xaritasi.
Saylov sari keskin poyga
Infantino 2016 yildan beri FIFA prezidentligi kursisida o‘tiribdi. U uzoq vaqt davomida kelasi yili Marokashda o‘tadigan qurultoyda raqibsiz qayta saylanadigandek ko‘rinardi. Endi esa manzara butunlay o‘zgardi.
FIFA nomzodlar uchun 18 noyabrni yakuniy muddat sifatida belgilagan. Demak, siyosiy savdolashuvlar, bloklar o‘rtasidagi muzokaralar va yashirin kelishuvlar uchun atigi bir necha hafta bor, xolos.
Bir tomonda — ishonch inqirozi haqida gapirayotgan UEFA, CONCACAF, ayrim yevropalik va okeaniyalik federatsiyalar. Ikkinchi tomonda — FIFA ichida katta ta’sirga ega arab va ayrim Osiyo hamda Afrika rahbarlari.
Savol endi bitta: bu bosim ostida Infantino o‘z kursisini saqlab qola oladimi yoki 20 milliard dollarlik reja uning siyosiy karerasidagi burilish nuqtasiga aylanadimi?
