Infantino chekinishga majbur bo‘ldi: Fifa rejasi bekor qilindi
Fifa prezidenti Gianni Infantino futbol olamida eng ko‘p tortishuvlarga sabab bo‘lgan rejalaridan birini ortga surdi. U katta musobaqalarga xususiy sarmoya kiritish bo‘yicha loyihani rasman bekor qilganini e’lon qildi.
Bu qaror tasodif emas. Bu – bosim ostida qilingan chekinish.
Bo‘lingan Fifa va bosim ostidagi prezident
Infantino ochiq tan oldi: loyiha Fifa ichida va butun futbol siyosiy xaritasida “bo‘linishlar” keltirib chiqardi, endi esa bu bo‘linishlar dastlabki maqsadga zid bo‘lib qoldi. Uning qisqa, ammo aniq bayonoti shunday yakunlandi: “Natijada bu taklif davom ettirilmaydi”.
Reja oddiy emasdi. Fifa barcha 211 a’zo assotsiatsiyaga, agar ular erkaklar va ayollar World Cup hamda boshqa yirik turnirlarga xususiy sarmoya kiritish rejalarini qo‘llab-quvvatlasa, 40 million dollar va’da qilgan edi. Bunday miqdor ko‘plab milliy federatsiyalar uchun tarixiy darajadagi moliyaviy nafas bo‘lishi mumkin edi.
Ammo pul hammasini hal qilmadi. Hatto yaqin ham kelmadi.
Uefa baykoti va domino effekti
Burilish nuqtasi Yevropada yuz berdi. Uefa tarkibidagi 55 a’zo assotsiatsiya taklif amalga oshsa, World Cup turnirlarini boykot qilishga ovoz berdi. Bu shunchaki norozilik signali emas, balki ochiq tahdid edi.
Shundan keyin domino effekti boshlandi.
Fifa bosh operatsion direktori Kevin Lamour o‘z tashkilotining ma’muriyati ham loyiha bo‘yicha “aldanganini” aytdi. Bu so‘zlar Fifa ichkarisida ham jiddiy nizo borligini ko‘rsatdi.
Infantino’ning global strategiya va boshqaruv bo‘yicha yaqin maslahatchisi Carlos Cordeiro esa mutlaqo chiziq tortdi: u iste’foga chiqdi va bu taklifni “futbol uchun yomon bitim” hamda “futbol kelajagini garovga qo‘yish” deb atadi. Prezident atrofidagi doira ham endi bir xil fikrda emasdi.
Concacaf va Osiyo qarshi chiqdi
Yevropadan keyin navbat boshqa mintaqalarga yetdi. North, Central America va Caribbean futbolini birlashtiruvchi Concacaf – bu yozgi World Cup mezboni bo‘lgan konfederatsiya – a’zolari taklifni rad etganini bildirdi. Mintaqa ichkarisidan kelayotgan ma’lumotlarga ko‘ra, assotsiatsiyalarning katta qismi Infantino’ga bo‘lgan ishonchini yo‘qotgan yoki yo‘qotish arafasida.
Asian Football Confederation ham o‘z pozitsiyasini yashirmadi. Uefa va Concacaf bilan “birdamlik”da ekanini e’lon qildi. Shu paytda siyosiy maydonga yana bir kuchli ovoz qo‘shildi: Buyuk Britaniya Bosh vaziri Andy Burnham Infantino’ni Fifa’ni boshqarish uchun “noto‘g‘ri odam” deb atadi.
Endi gap faqat moliyaviy model haqida emasdi. Gap rahbarlik va ishonch haqida ketayotgan edi.
Saylov arafasidagi xavfli o‘yin
56 yoshli Infantino mart oyida bo‘lib o‘tadigan Fifa Congress’da to‘rtinchi muddatga prezidentlikka qayta saylanishni ko‘zlamoqda. Ammo bu mojaro uning kampaniyasiga og‘ir yuk bo‘lib osilib turibdi.
U endi “umumiy manfaat ruhi”da barcha manfaatdor tomonlarni yana bir stol atrofida to‘plash niyatini bildirdi. Bu – keskin qarama-qarshilikdan keyingi yarashtiruvchi ohang, lekin qarshi bloklar soni hisoblanganda, bu gaplar hozircha siyosiy zaruratga o‘xshaydi.
Fifa juma kuni hamon qat’iy turishga uringan, “hech kim futbolni sotmayapti” deb bayonot bergan edi. Ammo raqamlar boshqacha gapirdi.
Matematika Infantino’ni yutib qo‘ydi
Reja o‘tishi uchun Fifa a’zolarining oddiy ko‘pchilik ovozi kerak edi – 211 a’zodan kamida 106 ta ovoz “ha” demoguncha, loyiha qonuniylashmasdi.
Ammo Uefa (55 ovoz), Concacaf (35 ovoz) va Asia (46 ovoz) ochiq qarshi chiqdi. Agar ularning barcha a’zolari o‘z konfederatsiyasi pozitsiyasiga sodiq qolsa, bu 136 ta “yo‘q” degani edi.
Bu esa Infantino loyihasini nafaqat siyosiy, balki matematik jihatdan ham deyarli imkonsiz holatga keltirdi.
Afrika (CAF) va Oceania (OFC) konfederatsiyalari avgust oyida rejani muhokama qilishini bildirgan, South America futboli uchun mas’ul Conmebol esa Fifa’dan taklifning “ko‘lami, tuzilmasi, boshqaruvi va mumkin bo‘lgan oqibatlari” bo‘yicha qo‘shimcha ma’lumot so‘ragan edi. Ularning yakuniy qarori hali e’lon qilinmagan bir paytda ham, uch yirik blokning ochiq qarshiligi natijani deyarli aniq qilib qo‘ydi.
Bosim ortdi. Qo‘llab-quvvatlash esa kamaydi. Infantino uchun orqaga chekinishdan boshqa yo‘l qolmadi.
Endi savol bitta: bu mag‘lubiyat Fifa ichidagi kuch muvozanatini o‘zgartiradimi yoki bu faqat oldinda turgan, yanada kattaroq kurashlarning boshlanishi xolosmi?
