Infantino orqaga chekindi: FIFA Forward Enterprise bekor qilindi
Futbol siyosatidagi eng bahsli g‘oyalardan biri nihoyat devorga urildi. FIFA prezidenti Gianni Infantino Jahon chempionatiga xususiy sarmoya kiritishni ko‘zlagan, keskin tanqid ostida qolgan FIFA Forward Enterprise (FFE) loyihasini rasman qaytarib oldi.
Bu shunchaki texnik qaror emas. Bu – global bosim, ichki isyon va konfederatsiyalar qo‘zg‘oloni ortidan kelgan ortga chekinish.
Xususiy pul – jamoaviy g‘azab
Infantino rejasi oddiy formulaga tayanardi: Jahon chempionatining ma’lum ulushini xususiy investorlarga ochish, tushgan kapitalni esa har bir FIFA a’zo assotsiatsiyasiga yo‘naltirish. Qog‘ozda – rivojlanish, infratuzilma, yangi imkoniyatlar.
Amalda esa – shubha va qarshilik.
Xabarlar bo‘yicha, investitsiya guruhiga AQSh prezidenti Donald Trumpning kuyovi Jared Kushnerning ukasi Jason Kushner boshchilik qilishi kutilayotgandi. Futbol siyosatiga bunday darajadagi siyosiy soyalar tushishi ko‘plab a’zolarni hushyor torttirdi.
Futbol olami savol berdi: Jahon chempionati brendi kimga xizmat qiladi – o‘yin uchunmi yoki investorlar uchun?
UEFA baykoti hammasini o‘zgartirdi
Bosim bir kunning ichida paydo bo‘lmadi. Lekin burilish nuqtasi aniq bo‘ldi.
UEFA barcha a’zo assotsiatsiyalari nomidan keskin pozitsiya e’lon qildi: agar FFE rejasi davom etsa, erkaklar va ayollar Jahon chempionatlari hamda barcha FIFA musobaqalarini boykot qilishga tayyor. Bu oddiy ogohlantirish emas, to‘g‘ridan-to‘g‘ri ultimatum edi.
Eng muhim jihati – UEFA yolg‘iz qolmadi. CONCACAF va Osiyo Futbol Konfederatsiyasi (AFC) ham bu pozitsiyani qo‘llab-quvvatladi. Shunday qilib, dunyo futbol xaritasining katta qismi Infantino loyihasiga qarshi bir safga tizildi.
Bunday fon ostida har qanday siyosiy loyiha yashab qolishi deyarli imkonsiz edi.
Ichkarida ham isyon: maslahatchilar ketdi, rahbarlar norozi
Infantino faqat tashqaridan tanqid eshitmadi. FIFA ichida ham chiziqlar yorila boshladi.
Uning maslahatchilaridan biri, sobiq US Soccer prezidenti Carlos Cordeiro lavozimidan ketdi. Bu ketish ramziy emasdi – u rejaning siyosiy va axloqiy og‘irligini ochiq ko‘rsatib qo‘ydi.
FIFA bosh operatsion direktori Kevin Lamour esa bayonot chiqarib, o‘zini rahbari tomonidan “aldanganini” his qilayotganini aytdi. Bunday so‘zlar yuqori rahbariyatdan chiqsa, bu allaqachon oddiy ichki kelishmovchilik emas, ishonch inqirozi hisoblanadi.
Infantino uchun bu signal aniq edi: qarshi ovozlar endi chekka pozitsiya emas, tizimning o‘zidan chiqayotgan norozilikka aylandi.
Rasmiy orqaga chekinish: “loyiha davom etmaydi”
Juma kuni kechqurun FIFA “FIFA Presidentga oid bayonot” sarlavhasi ostida qisqa, ammo mazmunli matn tarqatdi. Unda Infantino FFE rejasini rasman to‘xtatganini e’lon qildi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, loyiha aslida FIFA a’zo assotsiatsiyalarini kuchaytirish, ayniqsa eng ko‘p yordamga muhtoj mamlakatlarni qo‘llab-quvvatlash uchun mo‘ljallangan edi. Reja faqat a’zolarning ko‘pchilik qo‘llovi va FIFA Kengashi, konfederatsiyalar hamda boshqa manfaatdor tomonlar bilan maslahatlashuvlar asosida amalga oshirilishi kerakligi ta’kidlandi.
Ammo jarayon boshqa yo‘lga burilib ketdi.
Infantino tan oldi: turli fikrlarni tinglagach, loyiha “chuqur bo‘linishlar” keltirib chiqargani ayon bo‘ldi va bu darajadagi qarama-qarshiliklar boshlang‘ich maqsad – futbolni birlashtirish va yaxshilash – bilan mutlaqo mos kelmaydi.
Shu so‘zlardan keyin u eng muhim jumlani aytdi: bu taklif endi davom etmaydi.
Keyingi qadam: bo‘lingan futbolni yana birlashtirish
Infantino o‘z bayonotini kelajakka qaragan ohangda yakunladi. U yaqin kunlar va haftalarda barcha manfaatdor tomonlarni yana bir stol atrofida yig‘ishni niyat qilayotganini bildirdi. Maqsad – o‘yin manfaatlari yo‘lida umumiy til topish, ayniqsa yordamga eng ko‘p muhtoj mamlakatlarda futbolni o‘stirish.
Ammo savol ochiq qoladi: bu inqiroz FIFA uchun ogohlantiruvchi dars bo‘ladimi yoki keyingi siyosiy janglar uchun faqat birinchi raundmi?
Jahon chempionati atrofida pul, siyosat va ta’sir doirasi uchun kurash davom etadi. Endi esa hamma bir narsani kutmoqda: keyingi yurishni Gianni Infantino qanday qiladi?
