Infantino’dan yuz o‘girdi: Angliya va Uelsning qarori
Gianni Infantino uchun odatda sokin bo‘ladigan yoz fasli bu safar siyosiy bo‘ronga aylandi. Yaqin o‘tganda deyarli muqarrar ko‘ringan 2027–2031 yillarga mo‘ljallangan qayta saylanish rejasi endi tobora ko‘proq savol ostida qolmoqda.
Bunga sabab bitta g‘oya. Va uning shovqinli qulashidir.
4,2 milliard dollarlik reja va keskin orqaga chekinish
FIFA bir necha oy davomida yangi tijoriy tuzilma orqali Jahon chempionati hamda boshqa musobaqalarni boshqaradigan subyektning qariyb 20 foiz ulushini xususiy investorlar ixtiyoriga taklif qilish ustida ishladi. Maqsad – 4,2 milliard dollargacha mablag‘ jalb qilish.
Lekin rejani qog‘ozda chizish bir narsa, uni futbol olamiga o‘tkazish butunlay boshqa narsa bo‘lib chiqdi.
Ushbu tashabbus futbol hamjamiyatida keskin qarshilikka uchradi. Milliy assotsiatsiyalar, mintaqaviy konfederatsiyalar, manfaatdor tomonlar bosimi ostida loyiha juma kuni rasman bekor qilindi. FIFA orqaga chekinishga majbur bo‘ldi.
Shu bilan birga, bo‘shliq paydo bo‘ldi: endi savol reja haqida emas, balki uning muallifi – FIFA prezidenti haqida ketmoqda.
Uels zarbasi va og‘ir bayonot
Birinchi bo‘lib Uels chiziqdan chiqdi. Futbol Assotsiatsiyasi ochiq bayonot bilan Gianni Infantino’ni qayta saylashni endi qo‘llamasligini e’lon qildi.
“Football Association of Wales shu bilan 2027–2031 yillarga mo‘ljallangan FIFA prezidenti lavozimiga janob Gianni Infantino nomzodini qo‘llab-quvvatlashni bekor qilganini tasdiqlaydi,” – deyiladi rasmiy matnda.
Keyingi satrlar esa yanada keskinroq ohangda yozilgan.
Uels rahbariyati “yaxshi boshqaruv, jarayonlar, yetakchilik, qadriyatlar, manfaatdor tomonlar bilan munosabatlar, kommunikatsiya va sog‘lom hukm yuritish borasidagi so‘nggi muvaffaqiyatsizliklar”ni sanab o‘tdi va aynan shu omillar Infantino’ga bo‘lgan ishonchni yo‘qotganini bildirdi.
“Futbolning eng yaxshi manfaatlarini birinchi o‘ringa qo‘ymaslik – biz qabul qila olmaydigan xato,” – deya yakunlaydi bayonot.
FIFA bu so‘zlarga hali javob qaytarmadi. Tashkilot sukut saqlamoqda, ammo maydon allaqachon qizib ketgan.
Angliya navbatda
Endi navbat Angliyaga keldi. Mavzudan xabardor manbaga ko‘ra, England Football Association ham Uels yo‘lidan boradi va Infantino’ning qayta saylanish kampaniyasiga ko‘rsatib kelgan siyosiy yelkasini tortib oladi.
Bu – shunchaki ramziy qadam emas. Jahon futboli tarixida og‘ir so‘zga ega ikki klassik assotsiatsiya bir tomonga o‘tmoqda. Ular hozircha eng baland ovoz bo‘lishi mumkin, ammo ular yolg‘iz emas.
UEFA va CONCACAF: ishonch yo‘qolganini ochiq aytishdi
Infantino atrofidagi bosim faqat Britaniya orollaridan kelayotgani yo‘q. Yevropa va Shimoliy hamda Markaziy Amerika futboli ham o‘z pozitsiyasini keskin o‘zgartirdi.
UEFA va CONCACAF shanba kuni bir xil mazmundagi signal yubordi: ular Infantino yetakchiligiga bo‘lgan ishonchini yo‘qotganini bildirishdi. Aynan UEFA bu investorlik rejasiga qarshi norozilikning boshida turgan edi va loyiha bekor qilinganini ochiq qo‘llab-quvvatladi.
Gap faqat siyosiy bayonotlarda emas. UEFA FIFA’ga nisbatan huquqiy chora ko‘rishga hozirlanayotgani haqidagi xabarlar paydo bo‘ldi. Yevropa ustozi bu borada tasdiq bermadi, biroq muhim bir qadamni allaqachon tashlagan: tashkilot FIFAga “hujjatlarni saqlash to‘g‘risida ko‘rsatma” yuborganini ma’lum qildi.
Bu hujjat elektron xatlar, fayllar va ma’lumotlarni o‘chirib tashlashni taqiqlaydi – odatda bu tergov yoki sud jarayoni kutilayotganida qo‘llanadi. Demak, Yevropa futboli bu masalani stol ustida qoldirish niyatida emas.
Infantino’nig uchinchi davri va to‘satdan paydo bo‘lgan xavf
Gianni Infantino 2016 yilda Sepp Blatter’dan so‘ng FIFA tepasiga kelganida, tashkilotni yangilash, shaffoflikni oshirish, boshqaruv madaniyatini o‘zgartirish va’da qilingan edi. Shundan buyon u ikki marta raqibsiz qayta saylandi, FIFA ichida deyarli to‘liq nazoratni qo‘lga olgandek ko‘ringan.
2027–2031 yillar uchun navbatdagi muddat ham deyarli rasmiyatchilik sifatida qabul qilinayotgandi. Infantino aprel oyida to‘rtinchi muddatga nomzodini qo‘yishini ochiq aytdi, va ko‘pchilik bu jarayonni tayyor ssenariy deb bilar edi.
Endi esa sahna o‘zgardi.
Investorlik rejasi atrofidagi norozilik FIFA ichidagi norozilik kayfiyatini ham ochib tashladi. Mutaxassislar bu muvaffaqiyatsiz tashabbus ko‘plab a’zolar orasida allaqachon to‘plangan norozilikni yuzaga chiqarganini ta’kidlamoqda. Mart oyida Marokashda bo‘lib o‘tadigan Kongressga qadar Infantino uchun yo‘l kutilganidan ancha qiyinlashishi mumkin.
Savol: bu faqat boshlanishmi?
Uels allaqachon rasmiy ravishda orqaga chekindi. Angliya ham xuddi shunday qadam tashlash arafasida. UEFA va CONCACAF ishonch yo‘qolganini ochiq aytmoqda. FIFA esa sukutda.
Bu bo‘ron bir prezidentlik muddatini xavf ostiga qo‘yadimi yoki butun tashkilotning boshqaruv falsafasini qayta yozishga majbur qiladimi?
Javobni endi futbol siyosatining eng og‘ir sahnalaridan biri – Marokashdagi Kongress beradi. Shu paytgacha esa bitta narsa aniq: Gianni Infantino ilk bor FIFA tepasida o‘zini bunchalik yolg‘iz his qilayotgandek ko‘rinadi.
