IOC FairSquare shikoyatini rad etdi: Infantino va siyosiy betaraflik
Xalqaro Olimpiya Qo‘mitasi (IOC) inson huquqlari bilan shug‘ullanuvchi FairSquare nodavlat tashkilotining FIFA prezidenti Gianni Infantino ustidan bergan shikoyatini rad etdi. Shikoyatning markazida — siyosiy betaraflik qoidalari, ayniqsa Infantino’ning AQSh sobiq prezidenti Donald Trump bilan yaqin aloqalari turibdi.
Siyosiy betaraflik bo‘yicha da’vo
FairSquare murojaatida Infantino IOCning siyosiy neytrallik tamoyillarini “takror-takror buzganini”, aniqrog‘i, Donald Trumpga ochiq siyosiy ko‘mak ko‘rsatganini ta’kidlagan. IOC axloq komissiyasi bu arizani ko‘rib chiqdi, ammo chiziqni aniq chizdi.
IOC matbuot kotibi ma’lum qilishicha, komissiya FairSquare shikoyatini batafsil o‘rgangan va Olimpiya nizomiga tayangan holda qaror chiqargan: har bir xalqaro sport federatsiyasi (IF) o‘z boshqaruvida mustaqil va avtonom hisoblanadi. Shuning uchun bu masala IOC Axloq komissiyasi vakolatidan tashqarida deb topildi.
Bu juda muhim nuqta. Chunki IOC a’zolari, jumladan Infantino ham, qasamyod paytida tijoriy va siyosiy manfaatlardan mustaqil bo‘lishga so‘z beradi. Bu talab Olimpiya nizomida ham mustahkamlangan. Shunga qaramay, IOC bu safar chiziqni FIFA va uning rahbariga tegmagan hudud deb belgiladi.
Trump bilan sahnadagi yaqinlik
Infantino atrofidagi bahslar bu bilan tugamagan. Fevral oyida IOC yana bir nozik vaziyatni yopib qo‘ygandi: Gianni Infantino Trump chaqirgan Board of Peace ilk yig‘ilishida qatnashgani, boshida “USA” va “45-47” yozuvli qizil kepka kiyib olgani katta e’tirozlarga sabab bo‘lgandi. “45-47” yozuvi Trumpning ikki prezidentlik muddatiga ishora sifatida talqin qilingan.
O‘sha paytda IOC yana FIFA bilan muloqot qilganini bildirgan. Qo‘mita vakiliga ko‘ra, FIFA futbol orqali G‘azo va Falastinda sport infratuzilmasi, ta’lim va elit sportni rivojlantirishga qaratilgan keng ko‘lamli tiklanish dasturini qo‘llab-quvvatlayotgani aytilgan. IOC bu faoliyatni xalqaro sport federatsiyasining tabiiy roli sifatida baholagan.
IOCning o‘zi ham Olympic Solidarity dasturi orqali mintaqadagi sportni rivojlantirishni davom ettirayotganini eslatib o‘tgan. Ya’ni, rasmiy pozitsiya shunday: Infantino Trump atrofidagi sahnada ko‘rinsa ham, FIFA va IOCning amaliy ishlari sport rivojiga qaratilgan.
FIFA mukofoti va siyosiy soyalar
Bahsli fon esa kuchli. O‘tgan yil dekabrida FIFA o‘zining ilk tinchlik mukofotini Trumpga topshirgan, Infantino bu qarorni dunyo bo‘ylab “tinchlik va birlikni targ‘ib etish yo‘lida ko‘rsatgan favqulodda va noodatiy harakatlari” bilan izohlagan edi. Aynan mana shu mukofot va Trump bilan yaqin aloqalar FairSquare shikoyatining asosiy tayanch nuqtalaridan biri bo‘ldi.
Trump ham futbol sahnasida o‘zini ko‘rsatishga urinib keladi. Shimoliy Amerikada o‘tkazilgan Jahon chempionati paytida u Gianni Infantino bilan bo‘lgan aloqasini ochiqchasiga maqtadi. Trumpning aytishicha, u Infantino’ga qo‘ng‘iroq qilganidan so‘ng, FIFA qizil kartochka olganidan keyin diskvalifikatsiya qilingan hujumchi Folarin Balogunga qo‘yilgan cheklovni olib tashlashga qaror qilgan.
Bu da’vo rasmiy tartib-qoidalardan ancha uzoqda tuyuladi, lekin siyosat va futbol o‘rtasidagi chiziq qanchalik nozikligini yana bir bor ko‘rsatdi.
Savollar ochiq qolmoqda
IOC bugungi qarori bilan bir narsani aniq ko‘rsatdi: Gianni Infantino ustidan siyosiy betaraflik bo‘yicha nazorat qilish mas’uliyatini o‘z zimmasiga olishni istamaydi. Bu vazifa endi FIFA va uning ichki mexanizmlariga yuklanadi.
Savol esa o‘sha-o‘sha: global futbolni boshqarayotgan tashkilot siyosiy sahnaga tobora chuqurroq kirib borar ekan, Olimpiya harakatining betaraflikka doir qat’iy qoidalari qanchaga chidab bera oladi?
