Iraola va Liverpool: Yangi Bosh Murabbiyga Kutayotgan Qiyinchiliklar
Bu yozgi tanaffus Angliya futboli uchun odatdagi “kosmetik ta’mir” emas, to‘liq qayta rejalashtirish bo‘ldi. Premer-ligada rekord darajada — to‘qqizta klub bosh murabbiyini almashtirdi.
Va bu to‘lqin ichida eng murakkab startlardan biri aynan “Liverpool” va uning yangi bosh murabbiyi Andoni Iraola ulushiga tushdi. Taqvim shafqatsiz: birinchi olti turda — olti xil yangi murabbiy. Bunday holat Premer-liga davrida emas, umuman Angliya oliy divizionining tarixida qayd etilmagan.
Iraola uchun yangi sahna, eski qurol
Iraola iyun oyida “Bournemouth”ni tark etib, “Anfield”ga keldi. Endi u nafaqat yangi jamoa qurmoqda, balki har hafta deyarli noma’lum raqibga qarshi reja tuzmoqda.
“O‘yinlarimizda juda ko‘p yangi murabbiylarga qarshi maydonga tushamiz, bu ishimizga yana bir qo‘shimcha qatlam qo‘shadi, — deydi u. — Ularning avvalgi klublarida qanday o‘ynaganini, bizga qarshi qanday vaziyatlardan foydalanishi mumkinligini, nimalarni qilishga moyilligini tahlil qilamiz”.
Ular yozda olti ta tayyorgarlik uchrashuvi o‘tkazdi. Maqsad bitta edi: mavsum startiga maksimal tayyor holda kelish. Endi Iraola “tayyormiz”, deb turibdi.
Uning qo‘lida esa eng ishonchli qurollardan biri — tahlil bo‘limi. “Bournemouth”dagi ilk davrida u videolarni o‘zi kesib, o‘zi montaj qilgan murabbiy edi. Endi esa “Liverpool”da to‘liq qurollangan shtab bor.
Jansen Moreno — birinchi jamoa tahlil bo‘limi rahbari. Tom Webber — birinchi jamoa taktik tahlilchisi, aynan u Iraola bilan “Bournemouth”dan birga kelgan. Joel Bonner — o‘yinlardan keyingi tahlil bo‘yicha mutaxassis. Lewis Mahoney — standart vaziyatlar bo‘yicha tahlilchi.
Standartlar esa faqat tahlil bilan cheklanmaydi. Ular ustida birinchi jamoa murabbiylari Tommy Elphick va Shaun Cooper Mahoney bilan birga ishlaydi. Har burchak, har jarima zarbasi — rejalashtirilgan zarba bo‘lishi kerak.
“Ishonchli qarorni men qabul qilaman, — degan edi Iraola o‘tgan yili. — Lekin tahlilchilar menga boshlang‘ich nuqtani beradi”. U uchun bu bo‘lim shunchaki yordamchi emas, murabbiylik falsafasining markazi.
Raqiblar: eski tanishlar va yangi yuzlar
“Liverpool”ning dastlabki olti raqibi — murabbiylar galereyasi.
Oliver Glasner (“Nottingham Forest”), Gary O’Neil (“Ipswich”) va Enzo Maresca (“Manchester City”) — Iraola va “Liverpool” uchun butunlay yot nomlar emas. Ular Premer-ligadagi avvalgi klublari bilan allaqachon yuzma-yuz kelgan.
Yana uchlik bor: “Newcastle” bosh murabbiyi Matthias Jaissle, “Fulham”ni qabul qilgan Alvaro Arbeloa va “Bournemouth”dagi yangi davr egasi Marco Rose. Ularning barchasi yangi klublari bilan allaqachon mavsumoldi uchrashuvlar o‘tkazib, muhitga moslashishga ulgurdi.
Yangi bosh murabbiy — har doim raqib uchun sir. Tahlilchilar bu sirni imkon qadar erta ochishga urinadi, lekin jamoalar varaqa almashadigan lahzada ham hali ko‘p narsa aniqlanadi.
Ba’zan murabbiyga zudlik bilan qisqa brifing beriladi: bir-ikki taktik o‘zgartirish, pressing burchagi, bir futbolchining vazifasini keskin o‘zgartirish. Ba’zan esa alohida o‘yinchi yoniga borib, shaxsiy ko‘rsatma berish kifoya.
Ma’lumot urushi: videolar, treklar va yashirin signallar
“Liverpool” sobiq tadqiqot direktori Ian Graham “How To Win the Premier League” kitobida bir muhim detaldan ogoh qiladi: 2016 yildan beri Premer-liga klublari o‘zaro trek ma’lumotlarini ulashadi. Bu — yugurish masofasi, pressing yo‘nalishlari, harakatlanish yo‘llari va boshqa ko‘plab ko‘rsatkichlar. Maqsad bitta: tahlil sifatini oshirish, tayyorgarlikni chuqurlashtirish.
Video bo‘yicha esa bozor yetakchilaridan biri — Hudl Wyscout platformasi. Klublar u orqali deyarli cheksiz videoma’lumot omboriga ega.
“Avval asosiy tamoyillarni tushunishni xohlayman, — deydi hozir faol bo‘lgan bir terma jamoa murabbiyi. — Taktik sxemasi, g‘alaba yoki mag‘lubiyat paytida bu sxema qanday o‘zgarishi. Keyin esa o‘yin holatlariga qarab chuqurroq kirib boraman: kimga ko‘proq pas berishadi, to‘pni qayerdan oldinga olib chiqishadi, qayerda tavakkal qilishadi — va bularning barchasi turli hisoblarda qanday o‘zgaradi”.
Yana bir yuqori darajadagi tahlil bo‘yicha mutaxassis shuni qo‘shadi: mavsumoldi o‘yinlar albatta ko‘riladi, chunki bu — eng yangi material. Lekin ularga haddan tashqari tayanish kamdan-kam hollarda uchraydi. Asosiy e’tibor murabbiyning avvalgi klublaridagi futboliga, u yerda qanday tizimlar qo‘llaganiga qaratiladi. Shundan kelib chiqib, yangi klubdagi potensial o‘yin modeli taxmin qilinadi.
Bu jarayon bir tomonlama emas. Liga bo‘ylab hamma “Liverpool”ning o‘zi Iraola qo‘l ostida qanday ko‘rinish olishini kuzatmoqda.
Iraola uslubi: intensivlik, kamroq yig‘ilishlar, ko‘proq savollar
Yozgi tayyorgarlikda “Liverpool” lagerida bitta so‘z eng ko‘p takrorlandi: intensivlik. Iraola yuqori tezlikni talab qiladi — pressingda ham, hujumda ham, qaytishda ham.
Hozircha jamoa ichidagi yig‘ilishlar soni Arne Slot davriga qaraganda kamroq. Lekin bu faqat start bosqichi bo‘lishi mumkin. Mavsum chuqurlashib, haftasiga ikki o‘yinga o‘tilgach, tahliliy majlislar soni ham oshishi ehtimoli katta.
Vaqt o‘tgan sayin yana bir narsa o‘zgaradi: sirlar kamayadi. Har bir klub haqidagi ma’lumot bazasi kengayadi, raqiblar bir-birini yaxshiroq o‘qiy boshlaydi. Lekin baribir taxmin elementi yo‘qolmaydi. Murabbiylar matbuot anjumanlari, intervyular, mayda iboralar orqali ham raqibga nimanidir anglatishi yoki, aksincha, chalkashtirishi mumkin.
“St James’ Park”dagi to‘qnashuv: seriya qarshi seriya
Yakshanba kuni “St James’ Park”da qiziq to‘qnashuv kutilyapti. Matthias Jaissle va Andoni Iraola — ikki murabbiy, ikkisi ham o‘z yo‘lini aniq chizib olgan, ikkisi ham statistik jihatdan kuchli fon bilan kelmoqda.
Jaissle uchta avvalgi klubida — Liefering, Red Bull Salzburg va Al-Ahli — bosh murabbiy sifatida ilk o‘yinida g‘alaba qozongan. O‘tgan mavsumda uning Al-Ahli jamoasi Saudi Pro League doirasida o‘z maydonida mag‘lubiyat nimaligini bilmay o‘tdi, oxirgi 13 ta uy o‘yinining barchasida g‘alaba.
Iraola esa Premer-ligadagi eng uzun amaldagi mag‘lubiyatsiz seriyaga egalik qilmoqda. O‘tgan mavsumni “Bournemouth” bilan ketma-ket 18 ta mag‘lubiyatsiz uchrashuv bilan yakunlagan. Yana bir fakt: u yuqori divizionda “Newcastle”ga qarshi olti o‘yinda ham yutqazmagan (3 g‘alaba, 3 durang).
Jaissle o‘tgan shanba kuni jurnalistlar savollariga qisqa javob bilan chek qo‘ydi: “Bizda ‘Liverpool’gacha yana bir hafta bor. Hozircha kartalarimni ko‘rsata olmayman”.
Ammo bu hafta oxirida u ham, Iraola ham kartalarini stolga tashlaydi. To‘qqiz nafar yangi bosh murabbiydan iborat yangi Premer-liga sahnasi ochiladi. Savol shuki, bu shiddatli yozdan so‘ng kim birinchi bo‘lib raqiblar tahlil stoliga jiddiy bosh og‘rig‘i sifatida tushadi?
