Janubiy Koreya futboli: 2002 xotirasi va 2024 alamı
Janubiy Koreya futboli portlash nuqtasiga yetdi. Jamoaning Jahon chempionatidan ilk bosqichdayoq sharmandali tarzda chiqib ketishi nafaqat murabbiy Hong Myung-bo iste’fosini, balki butun tizimni ostin-ustin qilish talablarini ham avj oldirdi.
2002 xotirasi va 2024 alamı
Bir paytlar – 2002 yili – bu mamlakat yarim finalga chiqqan, dunyoni hayratda qoldirgan edi. Endi esa Janubiy Koreya uchinchi o‘rin egalari orasidan ham keyngi bosqichga chiqa olmadi. Oxirgi zarba esa reytingda pastroq turgan Janubiy Afrika bilan 0:1 hisobidagi mag‘lubiyat bo‘ldi. Eng achinarlisi – so‘nggi turga kelib, pley-off yo‘llanmasi qo‘l uchida turgandi.
Guruh A’da hammasi ham umidsiz ko‘rinmagan. Meksika, Janubiy Afrika va Chexiya bilan bir guruhga tushgan Koreya dastlab 2:1 hisobida Chexiyani yengdi. Shundan keyin ham mamlakatda pley-off haqida jiddiy gapirila boshlandi. Ammo Meksikaga qarshi 0:1, so‘ng esa Janubiy Afrikaga qarshi mag‘lubiyat – va hammasi bir zumda qulab tushdi.
Prezidentning ochiq tanqidi
Bunday chiqish siyosiy darajaga ham chiqdi. Mamlakat prezidenti Lee Jae Myung jamoani keskin tanqid qilib, aybni “layoqatsiz odamlar”da ko‘rdi va xalqdan uzr so‘radi. Bu so‘zlar ko‘chadagi kayfiyatni aniq ifoda etadi: yillar davomida to‘planib kelgan norozilik endi qaynoq nuqtaga yetdi.
Eng ko‘p tanqid ostida – futbol rahbariyati. Yillar davomida yig‘ilgan ishonchsizlik, qarorlar atrofidagi shubhalar, murabbiy tayinlashdagi savollar – bularning bari endi ochiqchasiga tilga olinmoqda.
Hong Myung-bo: ikkinchi bor yonib ketgan murabbiy
Hong Myung-bo Jahon chempionatidan keyingi yakshanba kuni iste’fosini e’lon qildi. U allaqachon muxlislar g‘azabining markazida edi. 2024 yil iyulida, nemis mutaxassisi Jurgen Klinsmann iste’foga chiqarilganidan atigi besh oy o‘tib, ikkinchi bor terma jamoa boshiga qaytgandi. O‘sha paytdan beri KFA – Korea Football Association – Hongni qayta tayinlash jarayoni uchun ham keskin tanqid qilinib keladi: shaffoflik, adolat, tanlov mezonlari – hammasi savol ostida.
Qat’iy qaror esa Janubiy Afrika bilan hal qiluvchi uchrashuvda qabul qilindi. Hong pley-off uchun atigi bir ochko kifoya bo‘ladigan o‘yinda sardor Son Heung-minni zaxirada qoldirdi. Jamoa imkoniyatni qo‘ldan boy berdi, murabbiy esa o‘yindan keyin nima noto‘g‘ri ketganini o‘zi ham tushunmayotganini tan oldi. Bu gaplar, albatta, jamoaga bo‘lgan ishonchni yanada yemirdi.
Park Ji-sungning og‘riqli savollari
Bu jarayonni chetdan kuzatayotganlardan biri – sobiq sardor Park Ji-sung. U natija kutilgan bo‘lishi mumkinligini ochiq aytdi.
“Balki bu yakun yillar oldin ham bashorat qilinishi mumkin edi”, – dedi u jamoa turnirdan chiqib ketgani rasman ma’lum bo‘lgach. Uning so‘zlariga ko‘ra, mamlakat o‘n yil davomida Jahon chempionatiga tayyorgarlik ko‘rish va koreys futbolini rivojlantirishni o‘rgangan bo‘lsa-da, bu saboqlar yana unutilgan.
Parkning ohangi bir narsa haqida signal beradi: bu faqat bir chempionatdagi muvaffaqiyatsizlik emas, balki tizimli muammo.
KFA va Chung Mong-gyu atrofidagi bosim
Muxlislar g‘azabining katta qismi KFA prezidenti Chung Mong-gyuga qaratilgan. U Jahon chempionati oldidan turnirdan keyin iste’foga chiqishini, bunga 13 yillik faoliyatidagi “fazilat yetishmasligi” sabab bo‘layotganini aytgandi. To‘rtinchi muddatini o‘tayotgan 65 yoshli rahbar avvalroq umrboqiy diskvalifikatsiya qilingan, kelishilgan o‘yinlarda ayblangan futbolchilarni afv etishga uringani uchun ham keskin tanqid ostida qolgan.
Endi esa bu norozilik fonida uning va Hongning ketishi yetarli bo‘ladimi, degan savol turibdi. Jamiyatda “hamma javobgarlikni bo‘lishishi kerak” degan talab kuchaymoqda.
Son Heung-min kelajagi savol ostida
Yana bir katta savol – sardor Son Heung-minning xalqaro kelajagi. U hali bu haqda ochiq gapirmadi. Ammo 34 yoshni qarshilash arafasida turgan hujumchi avvalroq terma jamoadan ketish ehtimolini imolagan edi. Endi esa, bunday fon va bunday zarbadan keyin, uning qarori yanada muhim tus oladi.
Sonning yo‘qolishi nafaqat maydondagi, balki kiyinish xonasidagi liderlik bo‘shlig‘ini ham anglatishi mumkin. Janubiy Koreya yangi avlodni tayyorlashga majbur bo‘ladi – yoki yana bir necha yil o‘tib, xuddi shu savollarni qayta beradimi?
Muxlislar, sharmandaliklar va qaytish yo‘li
Terma jamoa seshanba tongida uyga qaytishi kutilmoqda. Bu safar KFA ularni kutib olish marosimini rejalashtirmayotgani haqida mahalliy OAV xabar bermoqda. 2014 yili Braziliyadan sharmandali tarzda guruh bosqichidan qaytgan jamoa muxlislar tomonidan koreys konfetlari bilan o‘qqa tutilgandi – bu mamlakatda og‘ir haqorat hisoblanadi. O‘sha paytda ham bosh murabbiy Hong edi. Tarix takrorlanayotgani bejiz aytilmayapti.
2002 yilgi jamoa a’zosi Lee Chun-soo o‘z YouTube kanalida his-tuyg‘ularini yashirmadi. U Kongo Demokratik Respublikasi bilan o‘yinda Janubiy Koreya manfaatlari uchun O‘zbekistonga muxlislik qilganidan “o‘zini ayanchli va umidsiz” his qilganini aytdi. Uning so‘zlari qisqa, lekin aniq: “Bu – o‘zgarish haqida xabar. Hamma ketishga tayyor bo‘lishi kerak”.
Takrorlanayotgan aylana
Park Ji-sung ham xuddi shu fikrni davom ettiradi: “Afsuski, bunday aylana qayta-qayta takrorlanmoqda”. U kelajak haqida gapirganda, orzuga emas, rejaga urg‘u beradi – xatolarni takrorlamaslik uchun qadam-baqadam oldinga yurish zarurligini ta’kidlaydi.
Savol shunday: bu safargi alam nihoyat tizimni silkitadimi yoki Janubiy Koreya yana bir marta 2002 yil xotirasi bilan ovunib, navbatdagi og‘riqli uyg‘onishigacha kutib o‘tiradimi?
