Jaron Ennis va Xander Zayas: Bokschilar to‘qnashuvi

Bu jang bo‘g‘inlarda emas, yurakda hal bo‘ladigan turlardan. Boks yillar davomida orzu qilib, lekin kamdan-kam va’da qilgan to‘qnashuvlardan biri nihoyat sodir bo‘ladi: Jaron “Boots” Ennis va Xander Zayas shanba oqshomi Barclays Center ringiga chiqadi. Bu faqat “mag‘lubiyatsiz” satrlar haqida emas. Bu yillar davomida ehtiyot bilan qurilgan, deyarli muqarrarlikdek tuyulgan dahshatli nufuzni xavf ostiga qo‘yish haqida.

Yulduzlarni aylanib o‘tish odatga aylangan davrda, ular xavfga qarab yurishni tanladi. Natija – yilning eng qiziqarli, eng hal qiluvchi janglaridan biri: o‘smirlik chog‘idan beri super yulduz bo‘lishga belgilangan, lekin hali to‘liq isbotlab ulgurmgan ikki chempionning to‘qnashuvi.

Ikki shahar, ikki meros, bitta ring

Bu faqat ikkita bokschining jangi emas, bu ikki buyuk an’ananing to‘qnashuvi. Filadelfiya – Joe Frazier, Bernard Hopkins, Danny Garcia kabi qattiqqo‘l chempionlar bergan shahar. Puerto-Riko esa Wilfredo Benítez, Félix Trinidad, Miguel Cotto nomlari bilan faxrlanadi. Yillar davomida Ennis va Zayas aynan shu meroslarning navbatdagi vorisi sifatida ko‘rsatib kelindi.

Brooklyn’dagi yakuniy matbuot anjumanida Ennis ovozini pasaytirmadi.

“Bu lager ajoyib bo‘ldi. Shanba kuni ko‘nikmalarimni, imkoniyatlarimni ko‘rsatishni kutyapman, dunyoga eng yaxshi bokschi ekanimni isbotlayman va ikki vazn toifasida birlashgan jahon chempioni bo‘laman. Vaqti keldi. Bu mening shouim”, – dedi u.

35-0, 31 nokaut. WBA’ning 154 funtdagi vaqtinchalik chempioni, juma kuni 29 yoshga to‘ladi. Ennis bir necha yil davomida boks olamida g‘alati “purgatoriy”da yashadi: ichkaridagilar uni dahshatli iste’dod sifatida ko‘radi, raqiblar undan qochadi, lekin eng katta janglar baribir qo‘lga tushmaydi. 147 funtda IBF va WBA kamarlarini birlashtirgani ham hammani ishontirib yubormadi. Uni ko‘pincha Terence Crawford’ning Errol Spence Jr bilan nihoyat ringda uchrashguncha o‘tgan uzoq yo‘liga qiyos qilishdi: juda xavfli, lekin hali shunchalik mashhur emaski, hammani majburan ringga chiqarib qo‘ysin.

Kutishdan charchagan Ennis vaznni oshirdi va sportning eng chuqur, eng xavfli bo‘limlaridan biriga sakrab o‘tdi.

Ortiz bilan buzilgan reja va Zayasga burilish

Super yarim o‘rta vazndagi debyuti savollarga to‘liq javob bermadi. U Uisma Lima ustidan ikki daqiqaga ham yetmagan muddatda ishni tugatdi, bu esa darhol e’tiborni boshqa nishonga – mag‘lubiyatsiz Vergil Ortiz Jr tomon burdi. Ammo bu jang Golden Boy Promotions bilan Ortiz o‘rtasidagi shartnoma mojarosi tufayli parchalanib ketdi, ish hatto federal sudgacha bordi.

Ennis ortga qarab o‘tirmadi. Ortizni kutish o‘rniga bo‘limdagi boshqa mag‘lubiyatsiz kamar egasiga yuzlandi – 23 yoshli puerto-rikolik yulduz Zayasga. U o‘tgan yozda boksning eng yosh faol jahon chempioniga aylangan, hozir esa 154 funtda WBA va WBO kamarlarini birlashtirgan.

“Endi ish vaqti, – dedi Ennis. – Bir chiroyli shou qo‘yib, oson ish qilamiz.”

Zayas esa bu kechani boshqa birovning taxtga o‘tirish marosimi sifatida ko‘rmayapti. U yoshroq, tabiatan kattaroq, mag‘lubiyatsiz va o‘ziga ishonchi baland. Ko‘pchilik Ennis uchun “tasdiqlovchi” kecha bo‘ladi, deb o‘ylayotgan paytda, u buni o‘zining haqiqiy boshlanish nuqtasi deb biladi.

San Juan zali, Sunrise shahri va katta sahna

Zayasning yo‘li o‘n besh yil avval, San Juandagi kichik zalda boshlandi. Onasi uni bezorilardan himoyalanishni o‘rgansin deb bokschilar orasiga olib kirdi. Keyin oila Sunrise, Florida’ga ko‘chib o‘tdi. U yerda u Angelo Dundee shogirdi bo‘lgan murabbiy Javiel Centeno qo‘liga tushdi. Yillar davomida iqtidorli o‘smir asta-sekin birlashgan jahon chempioniga, Puerto-Riko boks sha’nini davom ettiruvchi navbatdagi nomzodga aylandi.

“Besh yoshimdan beri orzu qilganim shu, – dedi u. – Birinchi pay-per-view. Barclays Center. New York City. Men hayajondaman, dunyoni zabt etishni davom ettiraman.”

“U bu kecha oson bo‘ladi, deb o‘ylayapti. Qo‘yaversin. Shanba kuni ringga chiqib, eng yuqori darajada ish qilaman. Moslashaman va g‘olib bo‘lib tushaman.”

Ko‘rsatkichlar, savollar va tribunalarga to‘la arena

Bukmekerlar Ennisni 5-1 favorit qilib qo‘yishdi. Bu uning hamon boksdagi eng iste’dodli jangchilardan biri sifatida ko‘rilayotganini ko‘rsatadi. Lekin bu raqamlar fonida ikkala tomonda ham savollar yetarli. Kamarlar, g‘ala-g‘ovur, statistikalar – bularning barchasiga qaramay, bu ikkisi uchun ham birinchi haqiqiy “ta’rif beradigan” jang.

Fon esa alohida hikoya. New York an’anaviy ravishda puerto-rikolik jangchilar uchun uydek bo‘lgan. Shanba kungi zal ham, hamma kutganidek, Zayas tomonga og‘ishi kutilmoqda – hatto jang Ennisning vatani Filadelfiyadan uncha uzoq bo‘lmagan joyda o‘tayotgan bo‘lsa ham. Bunday manzara avval ham bo‘lgan: 2001 yilda Trinidad’ni Bernard Hopkins aynan shu shahar tribunalarida jim qilib qo‘ygan edi. Agar jang yaqin kechsa, Ennis nafaqat jahon chempionini, balki butunlay raqib tarafini olgan arenani ham yengib o‘tishi kerak bo‘ladi.

Uslublar to‘qnashuvi: arsenalga qarshi bosim

Ring ichida esa bu to‘qnashuv uslublar jangiga aylanadi. Ennis – noyob atletizm, stance almashtirish qobiliyati, har tomondan zarba bera oladigan, juda keng texnik arsenal egasi. U o‘ngda ham, chapda ham bemalol ishlaydi, tashabbusni ham oladi, qarshi hujumni ham kutadi.

Zayas esa o‘lchangan bosim, intizomli oyoq ishlatish va sayqallangan fundamental texnikaga tayangan holda keladi. U o‘zining bo‘yi va jismoniy ustunligidan foydalanib, uzoq jab bilan Ennisni masofada ushlab turishga urinishi kutiladi. Uning maqsadi – jangni yaqin masofadagi xavfli almashinuvlarga tushirmaslik, aynan shu joyda Boots odatda raqiblarini parcha-parcha qiladi.

Zayas taktikasi haqida so‘ralganda, Ennis yelka qisdi.

“Rostini aytsam… u qanday urushishidan qat’i nazar, menga farqi yo‘q, – dedi u. – Lagerda har xil uslubga tayyorlandik. U nima qilsa, biz ham shuni qila olamiz.”

U hatto bu kecha qanchalik qiyin bo‘lishi mumkinligi haqida ham shubhalanmayotgandek ko‘rindi.

“U mustahkam jangchi. U sababli jahon chempioni. Lekin darajalar bor. Hammasi shu – darajalar. Shanba kuni hammani ko‘rsatib qo‘yaman.”

Otasi va murabbiyi Derek “Bozy” Ennis ham xuddi shunday qat’iy ohangda gapirdi.

“Hech kim hali Boots’dan hamma narsani chiqarib olmadi, – dedi u. – Agar Xander shuni chiqarib bera olsa… men uni tabriklayman. Aynan shuni xohlayman. Kimdir Boots’ni boshqa darajaga majbur qilsin. U hali u yerga borishga hojat sezmagan.”

Eng katta savol

Shu savol esa shanba kechasining ustida osilib turibdi. Ko‘pchilik tajribaliroq, dinamikroq Ennis baribir o‘z so‘zini aytadi, deb o‘ylaydi. Lekin aniq bo‘lmagan narsa bitta: Zayas chindan ham ko‘pchilik allaqachon boksning eng zo‘rlaridan biri deb hisoblayotgan jangchini uning karerasidagi eng chuqur, eng noqulay suvlarga tushira oladimi?

Ennisning o‘zi esa tomoshabinlarga bitta ogohlantirish bilan kifoyalandi:

“O‘rningizdan turib ovqat olmang. Popkorn sotib olishga ham bormang. O‘rningizda o‘tiring, – dedi u. – Va ko‘zingizni pirpiratmang.”