JJ Gabriel: Manchester Unitedda kelajak yoki ketish?
Old Trafforddagi tarixiy tun bo‘lishi kerak edi. Ammo “Manchester United” ichkarida butunlay boshqa voqea bilan ovora: 15 yoshli JJ Gabriel ketmoqchi.
Bu nafaqat kutilmagan, balki klub rahbariyatini larzaga solgan zarba. Bir hafta avvalgina u Leigh’dagi Uefa Youth League uchrashuvida hat-trik qayd etib, klub tarixidagi eng yosh debyutant sifatida Carabao Cup uchinchi bosqichida “Brighton”ga qarshi maydonga tushishi kutilayotgan edi. Endi esa Old Trafforddagi sahna tayyor, lekin bosh rol egasining o‘zi bu spektaklni tark etmoqchi.
Vada, ishonch va uzilgan iplar
Omar Berrada va Jason Wilcox hozircha klubning eng muhim vazifasi bilan band: Gabrielni fikridan qaytarish. Ular suhbatlar o‘tkazmoqda, rejalar chizmoqda, oilasi va atrofidagilar bilan ishlamoqda. Lekin kayfiyat umidbaxsh emas. Bu ko‘proq so‘nayotgan chiroqni oxirgi bor yoqishga urinishga o‘xshaydi.
Gabriel tomonida esa qat’iy ishonch bor: unga berilgan va’dalar bajarilmadi. O‘z salohiyatiga, o‘z yo‘liga bo‘lgan ishonch shu darajada kuchliki, klub bilan bo‘lgan ishonch rishtalari deyarli uzilgan. U o‘zini hozirdayoq tayyor futbolchi, ertaga esa yulduz sifatida ko‘rayotgani shubhasiz.
Bu bahoni faqat uning atrofi bermayapti. O‘tgan mavsum u Premier League Under-18 turnirining eng yaxshi futbolchisi bo‘ldi, kampaniya boshlanganda atigi 14 yoshda bo‘lishiga qaramay. 23 ta gol Premier League Under-18 musobaqasida, yana 3 tasi FA Youth Cup doirasida. Ikki final – Premier League Under-18 cup va FA Youth Cup – va har ikkala jamoada ham bosh yulduz aynan u.
Klub ichkarisidagi ta’riflar ham kamtar emas: “Yevropadagi eng yaxshi 15 yoshli futbolchi.” Tezlik, muvozanat, yaqin masofadagi nazorat, kuchli zarba, bu mavsumda esa pressing va kurashga ham tayyor xarakter. Bunday profil bugun butun qit’a skautlarining radarida.
Yevropa gigantlari navbatda
Shu bois bu hikoya faqat Manchester bilan chegaralanmaydi. Real Madrid, Barcelona, Paris St-Germain – Yevropaning eng og‘ir toifali klublari vaziyatni diqqat bilan kuzatmoqda. Ularning biznes modeli aniq: eng elita iste’dodlarni erta olib kelish. Gabriel aynan shunday toifadagi futbolchi.
Unitedning dastlabki pozitsiyasi oddiy edi: yigitni qolishga ko‘ndirish, unga bu yerda yo‘li borligini isbotlash. Klub ichkarisida shaxsiy muloqotlar, reja va’dalari, yo‘l xaritalari taklif qilindi. Rasmiy tomonda esa bitta tayanch nuqta bor: Gabrielning ro‘yxatdan o‘tgan shartnomasi mavsum oxirigacha amal qiladi.
Bu ichki bozorda, ayniqsa boshqa Premier League raqiblariga qarshi ma’lum mudofaa devori bo‘lishi mumkin. Lekin Yevropa miqyosida vaziyat ancha murakkab.
Gabriel Yevropa Ittifoqi pasportiga ega. Onasi Kipr yunonlari avlodidan, otasi esa Republic of Ireland terma jamoasi safida ikki marta maydonga tushgan. Bu esa ishni tubdan o‘zgartiradi.
2016 yilda Court of Arbitration for Sport Argentina klubi Velez Sarsfieldning Manchester Cityga o‘tmoqchi bo‘lgan 16 yoshli futbolchi bo‘yicha shikoyatini rad etgan edi. O‘sha futbolchi ikki fuqarolik – Argentina va Italyan – tufayli Yevropa Ittifoqi fuqarosi sifatida qabul qilindi va Yevropa ichida erkin ko‘chish huquqiga ega deb topildi.
Shu fonni olaylik. West Brom 2019 yilda 16 yoshli Louie Barry Barcelona’ga ketganida hech qanday kompensatsiya olmadi. Fifa klub uni rasmiy stipendiya bilan bog‘lashni uddalamaganini qayd etdi. West Brom 130 ming yevro talab qilgan, ammo Barry yarim yil o‘tib Aston Villa’ga qariyb 1 million funt evaziga sotildi. Bu misollar bugungi Gabriel voqeasining huquqiy va moliyaviy fonini chizib beradi.
United uchun eng qora ssenariy shunday: Gabriel 6 oktyabrda 16 yoshga to‘ladi va klubni tark etadi, Manchester esa bu darajadagi aktiv uchun bir tiyinsiz qoladi. Bozor bahosi allaqachon millionlar bilan o‘lchanayotgan, hali salohiyatining yarmiga ham chiqmagan o‘smir uchun bu falokat bo‘ladi.
Sancho, Barry, Rogers – tanish yo‘l
Bu holat mutlaqo noyob emas. Jadon Sancho 17 yoshida Manchester City bilan to‘qnash kelib, mashg‘ulotlarga chiqmay qo‘ygandi. Maqsad aniq edi: Borussia Dortmundga 10 million funtlik transferni majburlash va o‘yin amaliyotini qo‘lga kiritish. U o‘z yo‘lini Germaniyada topdi.
Morgan Rogers ham xuddi shunday yo‘lni tanladi. U Barry bilan birga West Brom tarkibida 2019 yilda FA Youth Cup yarim finaliga chiqqan, uch oy o‘tib esa 17 yoshga to‘lgan kuni Manchester Cityga o‘tgan.
Gabriel atrofidagi manbalar o‘tgan yozda klub rahbariyati bilan bo‘lgan uchrashuvlarda aniq va’dalar berilganini, u esa qisqa muddatli kelajagini shu asosda United bilan bog‘laganini eslatadi. Ular nazarida bu yo‘l xaritasi bugun buzilgan.
Debyutga eltmagan yo‘l
Shunga qaramay, Gabriel asta-sekin katta futbol eshigiga yaqinlashayotgandek tuyulgan. U birinchi bor Ruben Amorim qo‘l ostida, so‘ng Michael Carrick davrida katta jamoa mashg‘ulotlarida qatnasha boshladi. FA Cup doirasida debyut haqidagi mish-mishlar tarqaldi, lekin Under-18 murabbiyi Darren Fletcher, Amorim iste’fosidan so‘ng vaqtinchalik bosh murabbiylikni ham o‘z zimmasiga olgan holda, bu g‘oyani rad etdi. Uning fikricha, hali erta edi.
Yozgi tayyorgarlik davrida esa hammasi boshqacha bo‘lishi kerak edi. Gabrielning pre-season uchrashuvlarida maydonga tushishi deyarli aniqdek ko‘rilgan. 18 iyul kuni Helsinki’da “Wrexham”ga qarshi o‘yinga bormaganini klub uning mashg‘ulotlarga qaytish sanasi bilan izohladi. Keyingi safarlarda esa u doimiy ravishda tarkibda bo‘ldi, lekin maydonda emas.
Faqat bir marta, Stockholm’dagi “Atletico Madrid”ga qarshi uchrashuvda sakkiz daqiqa. Shunchaki ta’mi chiqqan debyut. Trondheim’da “Rosenborg”ga qarshi o‘yinda Carrick 11 ta almashtirish amalga oshirdi. Gabriel esa ikki maydonga tushmagan futbolchidan biri bo‘lib qoldi. Qiziq jihat: o‘sha kuni o‘ynagan besh futbolchi allaqachon klubni tark etgan yoki ijaraga ketgan.
Yana bir detal: 18 yoshli Tynan Thompson “Leeds United”ga qarshi Croke Park’dagi o‘rtoqlik uchrashuvida 45 daqiqa maydonda bo‘ldi. U Tottenham’dan kelganidan atigi uch hafta o‘tib katta jamoada debyut qildi. Gabriel esa o‘sha safarga ham bordi, ammo yana zaxirada qoldi.
Bu epizodlar ketma-ketligi bir savolni tug‘diradi: norozi kayfiyat urug‘i qachon ekildi?
Uefa ro‘yxati va tushunarsiz qaror
Shunga qaramay, bu kuzda Gabrielning klub tarixidagi eng yosh futbolchi sifatida EFL Cupda debyut qilishi deyarli kutilgan stsenariy edi. Qura Old Trafford’da “Brighton” bilan uchrashuvni hadya qildi, Champions League taqvimi esa yana bir imkoniyat – uy o‘yinlaridan nisbatan yengili bo‘lishi mumkin bo‘lgan Sabah FK uchrashuvini taqdim etdi.
United o‘sha o‘yinda tanaffusga kelib 3:0 hisobida oldinda edi. 72-daqiqaga borib Carrick barcha besh almashtirish huquqidan foydalandi. Ammo Gabriel maydonga chiqmadi.
Sabab oddiy, lekin klub uchun og‘riqli: Uefa ro‘yxat qoidalari. 15 yoshli futbolchi faqat A ro‘yxatga kiritilgandagina o‘ynashi mumkin edi. United 25 o‘yinchilik limitni to‘ldirgan, lekin ular orasida tizzasidan jarohat olgan va yanvar oynigacha maydonga tusha olmaydigan Manuel Ugarte ham bor edi. Thompson ham ro‘yxatda edi. Gabriel esa yo‘q.
Nega? Bu savolga klub ichkarisida ham aniq javob yo‘q. Murabbiylar shtabi avvalroq Gabrielning jismoniy jihatdan katta futbolga hali to‘liq tayyor emasligini aytgan. Futbolchiga yaqin manbalar bu fikrni qat’iyan rad etadi.
Ular boshqa manzaraga qaraydi: Arsenal 15 yoshli Max Dowman’ga o‘tgan mavsumda imkoniyat berdi. Bayern Munich 17 yoshli Lennart Karl’ni katta futbolda sinab ko‘rdi. Shunda savol tug‘iladi – nega United shunday qadam tashlamayapti?
Old Trafford uchun ogohlantiruvchi qo‘ng‘iroq
Gabriel atrofidagi vaziyat hozircha ochiq. United uni qolishga ko‘ndira oladimi yoki Yevropa gigantlaridan biri bu imkoniyatni qo‘ldan boy beradimi – yaqin haftalar hal qiladi. 6 oktyabr sanasi esa kalendar sahifasida qizil bilan ajratilgan.
Bu faqat bitta iste’dod haqida emas. Bu Old Trafford uchun tizimli savol: klub elita darajadagi o‘smir futbolchi bilan qanday munosabatda bo‘ladi? Va’da beradimi yoki yo‘l ochadimi? Himoya qiladimi yoki yo‘qotadimi?
JJ Gabriel bu savollarga javobni o‘z tanlovi bilan beradi. Savol shuki, bu tanlov Manchesterda qilinadimi yoki boshqa shaharda?
