Joze Mourinyo: Real Madriddagi yangi ochilish o‘yini
Shanba kuni Bernabeuda yana bir sahifa ochiladi. 13 yil oldin bo‘lib o‘tgan bahsli, lekin yorqin bir davr ortidan Joze Mourinyo yana Real Madrid bosh murabbiyi sifatida qaytadi. Raqib – Espanyol, turnir – LaLiga, translyatsiya – Disney+. Vazifa esa juda sodda va bir vaqtning o‘zida g‘oyat murakkab: ketma-ket ikki mavsum sovrinsiz qolgan klubni yana g‘alabalar yo‘liga qaytarish.
Bu statistikaning o‘ziyoq Madrid darajasidagi klub uchun deyarli ishonib bo‘lmaydigan holat. Mourinyo esa aynan shunday keskin lahzalarda sahnaga chiqishga odatlangan.
Dastlabki zarba: mag‘lubiyatdan boshlangan yo‘l
Mourinyoning murabbiylik tarixiga nazar tashlasak, ochilish o‘yinlari uning xarakterini, uslubini va keyingi yillarni juda aniq chizib beradi.
2000-yil 23-sentabr, Boavista – Benfica. Yangi yuz, yangi murabbiy, katta klub. Natija esa – 1:0 hisobidagi mag‘lubiyat. Duda urgan yagona gol Mourinyoning katta futbol sahnasidagi ilk rasmiy uchrashuvini soya ostida qoldirdi. Benfica bilan u uch oydan ham kam ishladi, rahbariyat bilan kelishmovchilik tufayli ketdi. Shunga qaramay, 11 rasmiy o‘yinda 6 g‘alaba – ilk tajriba uchun yomon ko‘rsatkich emasdi.
Oradan ko‘p o‘tmay, 2001-yil 11-avgust kuni União de Leiria bilan yangi sahifa ochildi. Braga maydonida 0:0 hisobidagi durang. Taktik jihatdan tartibli, xavfsiz start. O‘sha mavsumda Mourinyo jamoasini liga jadvalida uchinchi o‘ringa olib chiqdi va yanvar oyida Porto uni qo‘lga kiritdi. Birinchi katta sakrash aynan shunday boshlangan.
Porto: g‘alabalar zanjiri yo‘lga qo‘yilgan lahza
2002-yil 26-yanvar. Porto – Marítimo. Bu safar ochilish o‘yini boshqa ohangda kechdi. Briguel o‘z darvozasiga gol urdi, Hélder Postiga esa zarbani yakunladi – 2:1, Mourinyoning katta klubdagi ilk rasmiy starti g‘alaba bilan boshlandi.
O‘sha mavsumda Porto liga jadvalida uchinchi bo‘ldi, lekin bu faqat kirish qismi edi. Keyingi yil Mourinyo Primeira Liga, Portugaliya Kubogi va UEFA Cupni yutdi. 2004-yilda esa Champions League kubogi bilan bu davrni afsonaga aylantirdi. Barchasi bitta ochilish o‘yinidan, oddiy 2:1 hisobidan boshlangan.
London sahnasi: “special one” o‘zini namoyish qiladi
2004-yil 15-avgust. Chelsea – Manchester United. Premier League sahnasiga yangi yulduz chiqdi – o‘zini “special one” deb atagan murabbiy. Raqib – Sir Alex Ferguson jamoasi. Bosim – maksimal.
Eidur Gudjohnsen atigi 14-daqiqada gol urdi. Chelsea o‘sha hisobni saqlab qoldi va Mourinyoning Angliyadagi ilk qadamini g‘alaba bilan belgiladi. O‘sha mavsumda London klubi liga davomida atigi bir marta mag‘lub bo‘ldi, bor-yo‘g‘i 15 ta gol o‘tkazib yubordi – bu rekord hanuzgacha saqlanib turibdi. Natija – klub tarixidagi ilk Premier League chempionligi. Yangi davr shu kuni boshlangan edi.
Inter: birinchi o‘yindanoq sovrin
2008-yil 24-avgust kuni Mourinyo Italiyaning Inter klubi bilan ilk rasmiy sinovga chiqdi – Supercoppa Italiana bahsida Roma bilan to‘qnash keldi. Sulley Muntari va atigi 18 yoshli Mario Balotelli gol urdi, Roma ikki bor hisobni tenglashtirdi. Yakunda penaltilar seriyasi, 6:5 va qo‘lga kiritilgan ilk sovrin.
Inter o‘sha mavsumda Serie A chempioni bo‘ldi, keyingi yili esa tarixiy trebl – Serie A, Coppa Italia va Champions League. Bu yo‘l ham bir rasmiy final va asabiy penaltilardan boshlangan.
Madridga birinchi kelish: Guardiola soyasida
2010-yil 29-avgust. Mallorca – Real Madrid. Mourinyo Pep Guardiolaning hukmronligiga barham berish vazifasi bilan Ispaniyaga kelgan payt. Birinchi rasmiy o‘yin – 0:0. Galaktik yulduzlar bilan to‘la tarkib, yaratilgan imkoniyatlar, ammo gol yo‘q.
O‘sha mavsumda Real Madrid LaLigada Barcelona’dan atigi to‘rt ochko ortda qoldi, lekin Copa del Rey finalida kataloniyaliklarni mag‘lub etib, kubokni ko‘tardi. Keyingi yili esa 100 ochko va 121 gol bilan rekord o‘rnatgan chempionlik. Dastlabki durang – keyinchalik keladigan bosim va portlovchi hujum futbolining xabarchisi edi.
Stamford Bridge’ga qaytish: tayyor poydevor
2013-yil 18-avgust. Chelsea – Hull. Mourinyo London klubiga qaytdi, endi tajribali, sovrinlar bilan to‘la murabbiy sifatida. Raqib – yangi ko‘tarilgan Hull.
Oscar 13-daqiqadayoq hisobni ochdi, Frank Lampard esa uzoq masofadan ajoyib jarima zarbasi bilan ikkinchi golni kiritdi. 2:0, xotirjam start, tribunalar esa eski tanish ritmga qaytgandek bo‘ldi.
O‘sha mavsumda Chelsea chempionlik uchun oxirigacha kurash olib borolmadi va liga jadvalida uchinchi o‘rinni egalladi. Lekin bu qaytish poydevor bo‘ldi: keyingi yil Mourinyo yana Premier League kubogini ko‘tardi.
Manchester United: Wembleyda ilk sovrin
2016-yil 7-avgust. Wembley, Community Shield. Manchester United – Leicester. FA Cup sohibi bilan Premier League chempioni o‘rtasidagi bahs Mourinyoning yangi ish joyidagi ilk rasmiy sinovi edi.
Jesse Lingardning yakka reydi hisobni ochdi. Jamie Vardy javob qaytardi. So‘ng esa yozgi transfer – Zlatan Ibrahimovic sahnaga chiqdi. 83-daqiqada zarba, gol va sovrin. Mourinyo Manchesterda ilk rasmiy o‘yog‘idayoq kubok ko‘tardi.
O‘sha mavsumda u League Cup va Europa League’ni ham yutdi, Premier League’da esa United oltinchi o‘rinda yakunladi. Sovrinlar bor edi, ammo klub hali ham o‘zini qayta topish jarayonida edi.
Tottenham: uch kunda tayyorlangan g‘alaba
2019-yil 23-noyabr. West Ham – Tottenham. Mourinyo Mauricio Pochettinoning o‘rnini egallaganidan atigi uch kun o‘tib, London derbisiga chiqdi.
Spurs uchrashuvni bo‘ron kabi boshladi: Son Heung-min, Lucas Moura va Harry Kane gol urib, hisobni 3:0 ga yetkazdi. Hammasi hal bo‘lgandek ko‘rindi. West Ham esa taslim bo‘lmadi – Michail Antonio va Angelo Ogbonna gollari hisobni 3:2 ga olib keldi. So‘nggi daqiqalardagi bosimga qaramay, Tottenham g‘alabani ushlab qoldi.
Bu o‘yin Mourinyoning hali ham qisqa muddatda ham jamoaga zarba beruvchi energiya olib kira olishini ko‘rsatdi.
Roma: O‘zbekistonlik hujumchi bilan yozilgan kirish sahifasi
2021-yil 19-avgust. Trabzonspor – Roma, Europa Conference League saralashi. Mourinyoning Italiyaning yana bir poytaxt klubidagi ilk rasmiy o‘yini Serie A emas, balki Yevropa saralashida boshlandi.
Hisob 1:1 bo‘lib turgan pallada sahnaga Eldor Shomurodov chiqdi. O‘zbekiston terma jamoasi hujumchisi maydonda paydo bo‘lib, Roma uchun muhim ikkinchi golni urdi va 2:1 hisobidagi g‘alabani ta’minladi.
Bu boshlanish ramziy bo‘lib chiqdi. O‘sha mavsumda Roma yangi tashkil etilgan Conference League turnirida finalgacha yetib bordi va Feyenoord ustidan g‘alaba qozonib, Mourinyoga yana bir yevropalik sovrin olib keldi.
Fenerbahçe: erta yozdagi dramatik debyut
2024-yil 23-iyul. Lugano – Fenerbahçe, Champions League saralashi. Mourinyo Istanbul klubi bilan ilk rasmiy o‘yinini yoz o‘rtasida, hali ko‘pchilik pre-season haqida o‘ylayotgan paytda o‘tkazdi.
Bahs haqiqiy attraksionga aylandi. Fenerbahçe dastlab ortda qoldi, so‘ng Edin Džeko penalti orqali hisobni tenglashtirdi va ikkinchi gol bilan jamoasini oldinga olib chiqdi. Lugano 2:2 ni qayd etdi, lekin Džeko uchinchi gol bilan xet-trikni rasmiylashtirdi. Ferdi Kadıoğlu to‘rtinchi golni urdi, oxirgi daqiqalarda esa Lugano hisobni 4:3 ga yetkazdi.
Turkiya klubi ikki o‘yinning umumiy hisobida 6:4 bilan keyingi bosqichga o‘tdi, biroq navbatdagi raundda Lille qarshisida 3:2 hisobida mag‘lub bo‘ldi. Shunga qaramay, Mourinyoning yana bir ochilish o‘yini dramatik, ammo g‘alabali yakunlandi.
Benfica’ga qaytish: 25 yillik aylana
2025-yil 20-sentabr. AVS – Benfica. Oradan chorak asr o‘tib, Mourinyo o‘zining birinchi katta imkoniyat bergan klubiga qaytdi. Bu safar tajribali, kuboklar bilan to‘la, lekin hanuz och murabbiy sifatida.
Benfica uni atigi ikki kun oldin, Qarabag bilan Champions League’dagi kutilmagan mag‘lubiyatdan so‘ng Bruno Lage o‘rniga tayinlagandi. AVS maydonidagi ilk o‘yin esa juda xotirjam o‘tdi – 3:0, to‘liq ustunlik va hech qanday shubhasiz g‘alaba.
Mourinyo o‘sha mavsumni liga doirasida mag‘lubiyatsiz yakunladi, biroq shunga qaramay uchinchi o‘rinda qoldi va sovrinsiz yakun yasadi. Champions League’da esa bugungi ish beruvchisiga yutqazib, musobaqani tark etdi.
Endi navbat – Bernabeu
Bir qarashda bu ro‘yxat shunchaki statistik ketma-ketlikdek tuyulishi mumkin: mag‘lubiyat, durang, g‘alaba, sovrinlar, dramatik yakunlar. Aslida esa bu – Mourinyoning o‘ziga xos imzosi. U deyarli har bir yangi klubida ilk rasmiy o‘yindanoq iz qoldirgan: ba’zan natija bilan, ba’zan dramatizm bilan, ba’zan esa kelajakdagi portlovchi davrning sokin ogohlantirishi bilan.
Endi esa navbat Real Madrid bilan ikkinchi bobga keldi. Espanyolga qarshi LaLiga ochilish uchrashuvi – bu faqat uch ochko uchun kurash emas. Bu murabbiy va klub o‘rtasidagi murakkab, lekin doimo shov-shuvli bo‘lgan munosabatlarning yangi sinovi.
Savol bitta: Mourinyoning yana bir ochilish o‘yini – bu safar Bernabeuda – yana bir tarixiy davrning boshlanishiga aylanadimi? Yoki bu safar sahna boshqacha ssenariy yozadimi?
