Kevin Lamour Infantino rejasiga qarshi chiqdi
FIFA markazida kunlardan birida e’lon qilingan bayonot butun tashkilotni larzaga soldi. Zurichdagi bosh qarorgohda ishlovchi bosh operatsion direktor Kevin Lamour prezident Gianni Infantino taklif qilgan Jahon chempionati daromadlarini xususiy investitsiya fondlariga sotish rejasini ochiqchasiga nishonga oldi va uni to‘xtatish kerakligini aytdi.
Bu oddiy ichki e’tiroz emas edi. Bu – rahbarning o‘z prezidentiga qarshi ochiq siyosiy zarbasi edi.
“Bu bir odamning loyihasi”
Lamour Associated Press agentligiga yuborgan keskin bayonotida FIFA xodimlari oxirgi oylarda bu reja bo‘yicha yetarli ma’lumot olmagani, jarayon shaffof bo‘lmagani, hattoki “aldanganini” yozdi. Uningcha, apparatdagilar “mensimaslik va qo‘rqitish”dan ko‘ra yaxshiroq munosabatga loyiq.
“Bu bir odamning loyihasi”, deb yozdi u, yillar davomida Infantino bilan ham FIFA, ham UEFA tarkibida yonma-yon ishlaganini eslatgan holda.
Lamour yanada keskinroq nuqtaga o‘tdi: nafaqat bu loyiha amalga oshmasligi kerakligini, balki futbol siyosiy rahbarlari “o‘zlariga to‘g‘ri savollarni berib, to‘g‘ri qaror qabul qilishi” vaqti kelganini ta’kidladi.
Bu so‘zlar amaldagi prezidentga ochiq ishonchsizlik ishorasi sifatida qabul qilinishi turgan gap.
Cordeiro ketdi, boshqalarni ham gapirishga chaqirdi
Lamourning chiqishi Infantino atrofidagi yana bir muhim odam iste’fosidan atigi bir necha soat o‘tib yangradi. Prezidentning katta maslahatchisi, sobiq bankir Carlos Cordeiro o‘z lavozimini tark etib, boshqa yuqori martabali FIFA xodimlarini ham sukutni buzishga undadi.
“Men FIFA Jahon chempionatidagi ulushini sotishni ko‘rib chiqayotgan bir paytda chetda turib tomosha qila olmayman”, deb yozdi u bayonotida. Sobiq US Soccer Federation prezidenti o‘zi Joshua Kushner tuzgan Nyu-York investitsiya fondi qo‘llab-quvvatlayotgan bu rejaga doir muzokaralarga umuman jalb qilinmaganini aytdi.
“Aniq aytaman: men bu taklifga aloqador emasman va uni qat’iyan rad etaman”, dedi u. U 20 milliard dollarlik tijoriy sho‘’ba tuzish g‘oyasini “futbol uchun yomon bitim” deb atadi.
Lamour orqaga yo‘l qoldirmadi
Lamour o‘zi 2024 yildan beri egallab kelayotgan lavozimidan iste’fo bermadi, biroq hamkasblari oldidagi burchini bajarishi kerakligini ta’kidladi.
“Agar bu ishim tufayli ishimdan ayrilsam, mayli”, dedi fransiyalik rasmiy. “Bu qarorni tushunaman va hurmat qilaman. Hech bo‘lmasa, bugun kechqurun tinch uxlayman”.
Bu gaplar FIFA ichki ierarxiyasida ochiq qarama-qarshilik chizig‘ini yanada aniqroq chizib berdi.
Siyosatdan futbolga, Afrikadan Osiyogacha
Lamour futbolga siyosatdan kelgan. U yigirma yilcha avval o‘sha paytdagi UEFA prezidenti Michel Platini yordamchisi sifatida paydo bo‘lgan, keyin esa FIFA siyosiy sahnasida xalqaro figuraga aylangan.
U Afrika va Osiyodagi FIFA a’zolari bilan ishlashda ko‘p ko‘rinadigan shaxs bo‘lib, ayni damda ham aynan shu federatsiyalar Infantino taklif qilayotgan 20 million dollarlik paketlar bo‘yicha o‘z qarorini pishitmoqda. Muddati – 19 sentabr.
Bu federatsiyalar ovozi kelasi oylar ichida FIFA kelajagini belgilab berishi mumkin.
Oq Uy, Trump va “futbolning eng qimmat aktivlari”
Cordeiro ham so‘nggi yillarda Infantino bilan birga AQShga tez-tez uchib turardi. Ular birgalikda Oq Uyga borib, AQSh prezidenti Donald Trump bilan uchrashuvlarda qatnashgan.
“Futbol mening hayotim markazida bo‘lgan, va bank sohasida 35 yildan ortiq ishlaganimdan so‘ng men bu aktivning qiymatini ham, undan voz kechish oqibatlarini ham juda yaxshi tushunaman”, dedi Cordeiro. “Shuning uchun bu taklif rad etilishi kerak”.
Infantino rejasiga ko‘ra, FIFA o‘zining tijoriy faoliyatini – erkaklar va ayollar Jahon chempionatlari, Club World Cup kabi turnirlarni – 20 milliard dollarlik yangi sho‘’baga ajratmoqchi. Uning 20 foiz ulushi xususiy investorlar qo‘liga o‘tadi.
FIFA hujjatlarida “asosiy investor” sifatida ko‘rsatilgan shaxs – Kushner, Trumpning kuyovi Jared Kushnerning ukasi.
“Zaxiralar milliardlab, qarz yo‘q – unda nima uchun?”
Cordeiro FIFA moliyaviy ahvolini eslatib, reja mantiqini shubha ostiga oldi. Uning aytishicha, tashkilotda allaqachon “g‘oyat katta moliyaviy resurslar” bor, “milliardlab dollar zaxira” jamg‘arilgan va “hech qanday qarz” yo‘q.
U so‘nggi to‘rt yilda yakunlangan erkaklar Jahon chempionati bilan bog‘liq tushum 15 milliard dollarni tashkil qilganini qayd etdi.
“Shunday fon fonida futbolning eng qimmat aktividagi doimiy ulushni atigi 4,2 milliard dollar uchun sotishning mantiqi yo‘q. Bu – futbol kelajagini hech qanday ishonchli asos bo‘lmasdan garovga qo‘yish”, dedi u.
Cordeiro FIFAda Infantino bilan birga ishlagan besh yili davomida “o‘yinga chin dildan mehr qo‘ygan, prinsipial va fidoyi insonlar” bilan yonma-yon bo‘lganini aytdi va ularni ham ovoz chiqarishga chaqirdi: bu darajadagi qarorlar “futbol manfaatlari yo‘lida, emas, undan foyda ko‘radiganlar uchun” qabul qilinishi kerak, deya urg‘u berdi.
Infantino uchun eng og‘ir sinovmi?
Gianni Infantino FIFA prezidenti lavozimida o‘n yildan oshiq vaqt o‘tiribdi va kelasi yil mart oyida bo‘lib o‘tadigan saylovda unga raqib chiqmasligi deyarli aniqdek ko‘ringan edi. Tashkilot nomzodlar uchun 18 noyabrni yakuniy muddat qilib belgilagan.
Endi esa o‘sha ichki doiradan chiqqan ikkita keskin bayonot bu ssenariyni butunlay o‘zgartirib yuborishi mumkin.
Lamour 2016 yil fevralida bo‘lib o‘tgan, kutilmaganda Infantino g‘alabasi bilan yakunlangan FIFA prezidentlik saylovida uning eng yaqin safdoshlari safida bo‘lgan. Bugun esa o‘sha odam futbolning eng yuqori kabinetida o‘tirgan prezidentga qarshi ochiqcha chiqmoqda.
Savol bitta: bu isyon alohida epizod bo‘lib qoladimi yoki butun futbol siyosatini larzaga soladigan katta silkinishning boshlanishimi?
