Leedsdagi Ironman: Suv o‘tlari sababli ikki kurash o‘tkazildi
Ironman triatlonini tugatish – sport olamida eng og‘ir, eng hurmatli marralardan biri. 2,4 mil suzish, 112 mil velopoyga, 26 mil yugurish. Uch bosqich, bitta unvon.
Leedsdagi musobaqada esa bu unvon ko‘pchilik uchun yulduzchali bo‘lib qoldi.
Uch kurash bo‘lishi kerak edi. Ikki kurash bo‘ldi
16 avgust kuni o‘tkazilgan Ironman Leeds startiga qariyb 2 ming nafar ishtirokchi chiqdi. Reja oddiy edi: klassik to‘liq masofa, to‘liq Ironman.
Ammo suv bunga tayyor emas edi.
Mahalliy ko‘lda zaharli ko‘k-yashil suv o‘tlari ko‘payib ketgani sababli suzish bosqichi butunlay bekor qilindi. Yozgi issiq to‘lqinlar bilan allaqachon qiynalayotgan Britaniya uchun bunday algalar guli yangilik emas, lekin bu safar ularning zarbasi kuchliroq bo‘ldi. Ayniqsa, ochiq suvda start kutayotganlar uchun.
Jack Chamberlain uchun esa bu zarba bevosita yurakka tegdi.
To‘rt-besh oy hayotini shu startga bag‘ishlagan, haftasiga o‘rtacha 15 soat mashq qilgan sportchi yakshanba kuni ilk to‘liq Ironmanini tugatishi kerak edi. Triatlonlarda qatnashgan, tajriba bor. Lekin bu safar boshqa bo‘lishi, marra chizig‘idan o‘tayotganda o‘sha mashhur iborani eshitishi kerak edi.
“Finish chizig‘idan o‘tganingda: ‘you are an Ironman’ degan so‘zlarni eshitasan. Bu esa triatlondan keyin aytiladi, duatlondan emas. O‘zimdan faxrlanaman, lekin nimadir joyiga tushmagandek bo‘ldi”, – deydi u.
Rasmiylar qarori esa qat’iy bo‘ldi: xavf juda katta, suzish bekor.
Tayyorlangan tanalar, o‘zgargan reja
Britain Triathlon ma’lumotiga ko‘ra, bu yil mamlakatda suv o‘tlari ko‘paygani tufayli bekor qilingan to‘rtinchi start. Leeds – shunchaki navbatdagi qurbon.
Chamberlain va uning kabi ko‘plab ishtirokchilarni esa bir savol qiynadi: buni oldinroq bilish mumkin emasmi edi?
U shunchaki ro‘yxatdan o‘chib ketmadi. Rasmiy natijaga kirmasa ham, musobaqadan bir kun oldin yaqin atrofdagi ko‘lda deyarli to‘liq 2,4 mil masofani o‘zi suzib chiqdi. Boshqa sportchilar esa tong saharda hali ochilmagan mahalliy suzish havzalarida aylanishga urinib, o‘z “uchinchi bosqichi”ni qutqarishga harakat qildi.
“Bunday narsani haftalar oldin tekshirish kerak edi, – deydi Chamberlain. – Musobaqaga qariyb 58 ta mamlakatdan kelishdi. Odamlar butun dunyodan keldi. Vaqt, mehnat, minglab funt sarflanadi. Bunday tadbirlar uchun oldindan chora bo‘lishi shart”.
Uning gaplarida alam bor. Ayniqsa, marra chizig‘idan o‘tayotganida chalingan medal ovozida suzish bosqichining jimligi eshitilib turardi.
Boshqalar uchun – xavf emas, imkon
Shunga qaramay, hamma ham tushkunlikka cho‘kmadi. Marafonchi Marina Angela Andresen – bu vaziyatda ijobiy tomon ko‘ra olgan kam sonli sportchilardan biri.
U o‘ziga bir yil ichida 10 ta Ironman tugatish maqsadini qo‘ygan. Bu – tanani ham, ruhni ham sinovdan o‘tkazadigan marra. Leedsdagi to‘liq suzish bekori esa uning uchun kutilmagan yengillik bo‘ldi.
“Hayotimda ilk bor suzish to‘liq bekor qilindi. Oldin harorat sabab qisqartirilgan holatlar bo‘lgan, lekin butunlay emas. Rostini aytsam, bundan juda xursand bo‘ldim. Chunki Ironman sportchilarni o‘ylashini bilaman va ko‘k-yashil suv o‘tlari orasida suzishni xohlamasdim, bu xavfli”, – deydi u.
U kunni baribir bayramga aylantirdi.
“Bunday sharoitda suzishga majbur bo‘lmaganimdan xursandman, shunga qaramay, kunimni maksimal darajada mazmunli o‘tkazdim. Yorkshire aholisi bilan ajoyib poyga bo‘ldi. Kayfiyat zo‘r edi. Juda yoqdi”.
Bir marra, ikki qarash. Biri uchun – orzuga yulduzcha. Boshqasi uchun – xavfdan qutulish va baribir kurash zavqi.
Suvdagi muammo – faqat bir kunlik emas
Leedsdagi triatlon – muammoning faqat ko‘rinadigan qismi. So‘nggi kunlarda mamlakat bo‘ylab bir nechta ommaviy suzish hududlari, jumladan, London markazidagi Thames bo‘yidagi ilk rasmiy cho‘milish joyi ham algalar tufayli ogohlantirish berdi: suvga tushmang, kuting.
Yovvoyi suzish bo‘yicha bir necha kitob muallifi, tajribali suzuvchi Daniel Start bu manzarani yillar davomida kuzatib keladi. Uningcha, bu faqat issiq to‘lqinlar ishi emas.
“Bu yaqin orada yo‘qoladigan muammo emas, – deydi u. – Qishloq xo‘jaligidagi intensivlik oshgani sari, dalalarga ko‘proq o‘g‘it sepilmoqda, ular esa asta-sekin ko‘l va daryolarga oqib tushadi. Vaziyat yomonlashyapti”.
Issiq, ifloslanish, o‘g‘itlar, suv o‘tlari. Natijada – bekor qilingan startlar, yarimta orzular.
Tashkilotchilar ham yutqazdi
Ironman Group vakili bo‘lgan tashkilotchilar ham bu qarordan mamnun emas, lekin tanlov deyarli yo‘q edi.
“Bu yilgi Ironman Leeds musobaqasida suzish bosqichini bekor qilishga majbur bo‘lganimizdan juda afsusdamiz. Sportchilarimiz uchala yo‘nalish bo‘yicha (suzish, velosiped, yugurish) qanday mehnat qilishini bilamiz va suv sifati sabab suzishni o‘tkazib yuborish naqadar alamli ekanini tushunamiz”, – deyiladi ularning bayonotida.
Ular ham biladi: Ironman – bu uch bosqichli jang. Uchinchisi yo‘q bo‘lsa, medal og‘irligi boshqacha seziladi.
Leedsdagi yo‘lkalar bo‘sh qolmadi, yugurish va velopoyga bo‘lib o‘tdi, tomoshabinlar qarsak chaldi, ishtirokchilar marrani kesib o‘tdi. Lekin ko‘l ustida jimlik hukm surdi. Shu jimlik esa kelasi mavsum savolini o‘rtaga tashlaydi:
agar suvlar tobora ko‘proq “start bekor” deb yozilgan belgilar bilan to‘lsa, ertangi Ironman qayerda va qanday ko‘rinishda bo‘ladi?







