Lionel Messi va Argentina: Jahon chempionatidagi hissiyotlar
Dallasdagi o‘sha kadr bu jahon chempionatining eng esda qolar lahzalaridan biriga aylandi: Lionel Messi maydon bo‘ylab sekin yurib ketmoqda, yuzidan yosh oqmoqda.
Bir necha daqiqa avval Argentina ikki gol farqiga yonib turgan, Misrga yutqazish arafasida, nimchorak final eshigidan qaytib ketayotgandek edi. Messi penaltini boy bergan, aybning asosiy nishoni bo‘lishi tayin ko‘ringandi. Lekin u yana o‘sha eski sehrni ishga soldi. O‘n daqiqadan biroz ko‘proq vaqt ichida uchta golga turtki berdi, oqimni to‘liq o‘zgartirdi va Albiselesteni chorak finalga sudrab chiqardi.
Endi esa u yig‘lardi. Sheriklari bilan birga. Chetda turgan bosh murabbiy Lionel Scaloni ham ko‘z yoshini yashira olmadi. U o‘yin tugagach bergan intervyusida ham o‘zini qo‘lga ola olmadi. O‘z futbolchilari uni hazillashib “el llorón” — yig‘loqi, deb atay boshlashgani bejiz emas.
“Men sizga qaray ham olmayapman, — dedi Scaloni chiziq bo‘yidagi muxbirga, ko‘zlari yoshga to‘lib. — Kechirasiz. Juda hayajondaman. Qanaqa jamoa bu, akajon. Kechirasiz. Tamom, ketishim kerak.”
Chempionlarning hissiyotlarga to‘la yo‘li
Bu jahon chempionatida hech bir jamoa tomoshabinga Argentina kabi hissiyotlar diapazonini taqdim etgani yo‘q. Boshlanishi xotirjam kechgandi: guruh bosqichi bo‘ylab ular deyarli qiynalmadi, raqiblarni ustidan “yugurib” o‘tdi. 39 yoshli Messi esa, ko‘pchilikning nazarida, o‘zining eng buyuk jahon chempionatini o‘tkazmoqda. Dastlabki o‘yinda u kiritgan xet-trik sardorga turnirning eng ko‘p gol urgan futbolchisi degan maqomni olib keldi, bu ko‘rsatkichni u hanuz oshirib bormoqda.
Har bir chiqishida Messining o‘yini porlab turdi, lekin Argentina pley-offda baribir qoqildi. Misrga qarshi o‘yindagi dahshatli lahzalar ham, aslida, oldingi bosqichdagidek kuchli zarba emasdi. 1/16 finalda Mayamidagi Cape Verde bilan bo‘lgan uchrashuvda faqat qo‘shimcha daqiqalardagi mo‘’jiza tarixdagi eng katta sensatsiyalardan birini to‘xtatib qoldi. Shundan keyin bu Argentina haqidagi savollar yana ko‘paydi.
Scaloni yurtida qahramon. U 28 yillik sovrin qurg‘oqchiligiga barham bergan, uchinchi jahon chempionligi va ketma-ket ikki marta Copa América olib bergan murabbiy. Shuning uchun ham yillar davomida matbuot unga kamroq savol bergan, tanqid darajasi past bo‘lgan — ular deyarli faqat g‘alabani ko‘rishgan. Bu jahon chempionatida esa ohang o‘zgardi. Oddiy savollar ham tez-tez keskin bahslarga aylanmoqda.
Murabbiy so‘nggi ikki o‘yin bo‘yicha ham o‘z pozitsiyasini o‘zgartirmadi: uning fikricha, Argentina har ikkala uchrashuvda ham to‘liq nazoratni qo‘ldan chiqarmagan. Hatto voqealarni chetdan kuzatayotgan muxlis uchun ham bu gaplar kulgiga yaqin eshitiladi. Cape Verde kamida teng o‘ynadi, Misr esa ayrim bo‘laklarda ustunlik qildi. Bu holat yangilik emas: 2022 yilda Argentina to‘rt marta hisobdagi ustunlikni boy bergan, jumladan, Fransiyaga qarshi finalda ham. Hikoya uchun bu ajoyib material, lekin ishonch baxsh etmaydi — ayniqsa, intizomli va tartibli Shveytsariya bilan o‘yin oldidan. Bu safar hisobni boy berishsa, orqadan kelib olish ancha og‘ir bo‘lishi mumkin.
Maydon tashqarisidagi bosim
Jamoaga tashqi omillar ham yengil bo‘layotgani yo‘q. Misrga qarshi o‘yinda janjal qaynab ketdi: Misr bosh murabbiyi uchrashuv “oldindan belgilangan” bo‘lgani haqida da’vo qildi. Shu bilan birga, Argentina futbol federatsiyasi (AFA) AQShdagi tijoriy kelishuvlarni noto‘g‘ri boshqargani iddao qilinib, FBI tekshiruvi ostida ekani xabar qilindi. Federatsiya ayblovlarni rad etgan, AFAning Shimoliy Amerikadagi elchisi Tomas Regalado esa: “Tergov harakatlarining o‘zi ayb yoki javobgarlikni anglatmaydi”, degan.
Stadion ichida esa bu gaplarning deyarli bari yo‘qolib ketadi. Mezbonlardan tashqari hech bir jamoa bu turnirda bunday kuchli qo‘llab-quvvatlashga ega emas. Qayerga bormasin, argentinaliklar “banderazo”ni o‘zi bilan olib yuradi — qo‘shiq, baraban, bayroq, raqs. Bir to‘lqinday tebranayotgan insonlar dengizi. Jamoa ham, Scaloni ham shu energiyadan kuch oladi. Misrga qarshi o‘sha oxirgi daqiqalardagi qutulishdan keyin murabbiy tan olgan edi: ular turnir bo‘yi muxlislarining yuragini sinovdan o‘tkazishmoqda.
Scaloni tarkib tanlash va taktika bo‘yicha ham tanqid ostida. U hanuz yoshi katta o‘zakka suyangancha kelmoqda. Va, albatta, markazda yana Messi. Uni “yosh tan olmaydigan mo‘’jiza” deb atash oson, lekin Cape Verde bilan bo‘lgan o‘yindan keyin uning ahvoli unchalik ham yengil ko‘rinmadi: matbuot anjumaniga peshonasida katta ko‘karish bilan chiqdi. O‘zi aytganidek, “maydonda oyoq-qo‘lini ayamaydiganlar” o‘yindan keyin uning futbolkasini so‘raydi.
Oldinda — Shveytsariya va sinovning navbatdagi bosqichi
Shveytsariyaga qarshi o‘yinda Argentina faqat Messining sehriga tayanib qololmaydi. Ular uzoqroq muddatlarda yuqori ritmni ushlab turishi kerak bo‘ladi. Faqat kayfiyat, faqat “vayb” bilan yashab bo‘lmaydi — bu yozda ular ba’zan shunday o‘ynayotgandek taassurot qoldirishdi.
Biroq ko‘pchilik uchun aynan shu betartib, ba’zan vahshiyona tuyuladigan energiya Argentinani sevimli qiladi. Balki Scaloni ham shunday o‘ylayotgandir.
“Futbol shudir, faqat taktika va sxemalardan iborat emas, — degandi u Misrga qarshi o‘yindan keyin, ovozida yana o‘sha titroq bilan. — Ular ham muhim, shubhasiz. Lekin bizda bugungidek yurak bo‘lmaganda, allaqachon uyga qaytgan bo‘lardik.”
Endi esa savol bitta: shu yurak yana bir safar ularni choh chetidan qaytarishga qodirmi? Yoki bu safar dramatik ssenariy oxirigacha yozilib bo‘lganmi?
