Madriddagi yangi Madring: poyga va trekning muammolari
Ispaniya Gran-prisining yangi mezboni Madriddagi Madring birinchi haftasidayoq Formulа 1 kun tartibining markaziga chiqdi. Biroq bu safar gap nafaqat g‘alaba haqida, balki trekning o‘zi haqida ketdi. Bir aylana – haydovchilarni maftun etgan murakkab, texnik konfiguratsiya. Butun poyga – zerikarli kortej.
Paddokdagi kayfiyatni Williams uchuvchisi Alex Albon bir jumlada yig‘ib berdi: poygani “judayam zerikarli” deb atadi. Audi vakili Gabriel Bortoleto esa hazil aralash, lekin ma’noli ohangda “deyarli uxlab qolganini” aytdi. Bu tasodifiy iboralar emas, yangi Madringning birinchi sinoviga berilgan aniq tashxis edi.
Bir aylana bo‘yicha maqtov, poyga bo‘yicha tanqid
Haydovchilar trekning bir aylanalik ritmini yoqtirdi. Tor, devorlarga yaqin uchastkalar, xatoni kechirmaydigan burilishlar – bu yerda mashinani chegarada ushlab turish rostdan ham mahorat talab qiladi. Lekin poyga kuni kelganda, shu murakkablik tomoshani o‘ldirdi.
Amaldagi jahon chempioni Lando Norris trekning bir bo‘lagini ochiqchasiga “bekorchi” deb atadi va “bu uncha yaxshi avtopoyga trassasi emas”, deya ta’kidladi. Uning fikriga ko‘ra, ayniqsa 18 va 19-burilishlar poygani bo‘g‘ib qo‘ydi: uzun to‘g‘ri chiziq va keskin shpil o‘rniga murakkab, lekin amalda quvib o‘tishga imkon bermaydigan segment.
Norrisning taklifi sodda: bu burilishlarni olib tashlash, to‘g‘ri chiziqni uzaytirish va kuchli tormozlanadigan nuqtada klassik quvib o‘tish zonasi yaratish. Uning gaplarida hafsalasi pir bo‘lgan haydovchining alamidan ko‘ra ko‘proq narsa bor edi – bu trekni saqlab qolish, lekin uni poyga uchun haqiqatan ham ishlaydigan shaklga keltirish istagi.
Kimi Antonelli ham xuddi shu nuqtaga urg‘u berdi. G‘alaba qozonganiga qaramay, u trekni “quvib o‘tish imkoniyatlarini deyarli yaratmaydi” deb baholadi. Uning aytishicha, raqibga zarba berishga urinishning “80 foizida to‘qnashuv xavfi juda yuqori”, shuning uchun haydovchilar tabiiy ravishda xavfga bormaydi. Natija esa aniq: tezlik bor, lekin jang yo‘q.
Jamoa rahbarlari – boshqa rakurs
Paddokning boshqa qismi esa boshqa manzarani ko‘rdi. Ferrari jamoasi rahbari Frederic Vasseur uchun Madriddagi birinchi gran-pri – “mega voqea” bo‘ldi. U infratuzilma, shahar mehmondo‘stligi va Ifema ko‘rgazma markazidagi sharoitlarni alohida maqtadi. Uningcha, tashkilotchilar bu qisqa muddatda juda katta ishni uddaladi va bunga nisbatan “adolatli bo‘lish kerak”.
Vasseurning muhim nuqtasi – Madridning o‘zgarish kiritishdagi erkinligi. U Monakodagi kabi tarixiy va geografik cheklovlar yo‘qligini eslatib, Madriddagi trekni qayta chizish ancha oson bo‘lishini ta’kidladi. Uning pozitsiyasi aniq: muammo bor, lekin uni hal qilish uchun ham xohish, ham imkoniyat mavjud.
Mercedes rahbari Toto Wolff esa yanada keskinroq baho berdi: birinchi gran-prilar ichida “ehtimol eng yaxshilaridan, balki eng yaxshisi”. U Madringni “mini Macau yoki mini Monaco”ga qiyosladi – vaqtinchalik, lekin haydovchilar uchun jiddiy sinov bo‘ladigan trek sifatida. Wolff uchun joylashuv, logistika va Ifema hududining ulkan maydoni kelajakdagi shoular, taqdimotlar va tomoshabinlar uchun qo‘shimcha imkoniyatlar demakdir.
Lekin u ham asosiy savoldan qochmadi: qanday qilib bu murakkab, ko‘rkam trekni quvib o‘tishlar uchun ochiq jang maydoniga aylantirish mumkin? Wolff Madring bosh direktori bilan bo‘lgan suhbatini eslab, rahbariyatning ochiq fikrliligini alohida qayd etdi: trek chizig‘ini qayta ko‘rib chiqish, FIA bilan birga ishlash, keyingi yilga qadar o‘zgarishlar kiritish – bular allaqachon muhokama stolida.
Tashkilotchilar bosimni his qildi
Madring boshqaruvchisi Luis Garcia Abad – ikki karra jahon chempioni Fernando Alonso sobiq menejeri – tanqidlar fonida sukut saqladi, u dushanba kuni BBC Sport so‘roviga javob bermadi. Lekin poygadan so‘ng Autosport bilan suhbatida yo‘l xaritasi allaqachon chizilganini ochiqladi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, FIA trekni yaxshilash bo‘yicha aniq yo‘nalishlarni belgilab bergan, Madring esa ochiq: baribir kelasi yil uchun trekni qayta o‘rnatish kerak bo‘ladi, demak, o‘zgartirishlar kiritish ham mantiqiy. Abad haydovchilarning ayniqsa saralashni juda yoqtirganini ta’kidladi, lekin poyga uchun trekni moslashtirish zarurligini ham tan oldi.
U bir narsani qayta-qayta urg‘uladi: maydon bor, infratuzilma bor, quvvat bor. Ifema hududidagi kombinatsiyalangan trassa – mavjud yo‘llar va maxsus qurilgan uchastkalar aralashmasi, shu jumladan 12-burilishdagi bankali “La Monumental” – bu loyihani yanada chuqurlashtirishga asos bo‘la oladi.
Tomoshabinlar uchun ham sinov
Tanqid faqat haydovchilardan kelmadi. Ijtimoiy tarmoqlarda F1 muxlislari ham o‘z hukmini chiqardi. Kirish-chiqishdagi muammolar, yerda o‘tirishga majbur qilgan tomoshabin zonalari, ko‘rinishning yomonligi, buzilgan inshootlar, umumiy tayyorgarlik darajasining pastligi – bu ro‘yxat ham trekdagi quvib o‘tishlar kabi qisqa emas edi.
Barchaga ma’lum: tashkilotchilar juda qisqa muddat ichida ham trekni, ham butun voqeani oyoqqa turg‘azishga majbur bo‘ldi. Yangi shaharda, yangi konfiguratsiyada bunday bosim ostida xatolar deyarli muqarrar. Lekin Formulа 1 kalendari shunchaki “bahona”ni qabul qilmaydi – u tezkor o‘rganish va darhol tuzatish talab qiladi.
Madridning ikkinchi urinishiga nima olib chiqadi?
Hozir bitta narsa ravshan: Madring yo‘qolib ketmaydi. Shahar, Ifema, trek atrofidagi infratuzilma – bularning barchasi F1 uchun jozibali paket. FOM, FIA va mahalliy tashkilotchilar allaqachon bir stol atrofida. O‘zgarishlar bo‘ladi – savol faqat qanchalik chuqur bo‘lishida.
Norris aytganidek, bu trek “haydash uchun juda maroqli” va to‘g‘ri tuzatishlar bilan “zo‘r poyga trassasiga” aylanishi mumkin. Hozir Madrid oldida birinchi gran-prini shunchaki “ajoyib shou, ammo sust poyga” sifatida qoldirish yoki ikkinchi yilda haqiqiy sahnaga aylanish imkoniyati turibdi.
Madring kelasi mavsumda hal qiluvchi savolga javob beradi: bu loyiha shunchaki chiroyli vitrinali ko‘rgazma markazimi yoki chempionlik janglari uchun haqiqiy arena bo‘ladimi?
