Maya Weug: F1 Academyda sabr va kurash
Zandvoort paddokida bu hafta shovqin ko‘p, lekin eng og‘ir savol trekda emas, kulis ortida turibdi. F1 Academy boshqaruvchi direktori Susie Wolff o‘z seriyasining eng yorqin iste’dodlaridan biri bo‘lgan Maya Weug atrofida yuzaga kelgan og‘riqli vaziyatni yashirmay gapirdi.
Yozgi tanaffus paytida vitse-chempion bo‘lgan Weug ijtimoiy tarmoqlarda 2026 yilni “kareramdagi eng og‘ir yil” deb atadi. Uchta g‘alaba, to‘qqizta poyga podiumi, Doriane Pin bilan chempionlik uchun oxirgi bosqichgacha kurash – bunday statistikadan so‘ng odatda eshiklar ochilishi kerak. Ammo u uchun ular yopiq qolmoqda.
Chempionlikka bir qadam qolganda to‘xtab qolgan yo‘l
2025 yilgi F1 Academy mavsumida Weug Doriane Pin ortidan ikkinchi bo‘lib yakunladi. Pin mukofot sifatida to‘liq moliyalashtirilgan o‘rindiq oldi, LMP2 ga ko‘tarildi, hatto Formula 1 bolidini sinovdan o‘tkazdi. Weug esa? Devor.
To‘liq dastur, to‘liq mavsum, barqaror kelajak – hammasi qog‘ozda go‘zal ko‘rinadi, amalda esa unga bunday imkoniyat topilmadi. Faqat parchalanib ketgan rejalar va qisqa muddatli shartnomalar.
Wolff bu manzaraga befarq qaray olmaydi. Zandvoortda Sky Sports bilan suhbatda u Weug holatiga achinishini va g‘azabini yashirmadi.
U Maya bilan ilk uchrashuvini esladi. O‘shanda u hali F1 Academy tarkibida emasdi, Weug esa FRECAda poyga qilayotgan edi. “Ferrari bilan F1 Academyga qo‘shilishi e’lon qilinganda, undan: ‘Rostdan ham F4 darajasiga qaytishni xohlaysanmi?’ deb so‘radim. O‘shanda ham u: ‘Menda boshqa variant yo‘q. Yana poyga qilish uchun faqat shu yo‘l qoldi’, degandi,” deya eslaydi Wolff.
Shu qaror uni Ferrari dasturiga, F1 Academyga, ikki mavsumlik kurashga va deyarli chempionlikka olib keldi. Lekin undan keyin zinapoya emas, bo‘shliq paydo bo‘ldi.
Sinovlar, bekor bo‘lgan startlar va murabbiylikka o‘tish
F1 Academy Weug uchun Ferrari 296 GT3 bilan AF Corse tarkibida sinov tashkil qildi. Poyga olamida bu kabi testlar ko‘pincha yangi eshiklarning kaliti bo‘ladi. Bu safar esa kalit qulflarga to‘g‘ri kelmadi – Wolffning o‘zi tan olganidek, “hech narsaga olib kelmadi”.
Shundan so‘ng Weug ART Racing bilan Belcar seriyasida uchta start oldi. GT sinfidagi ilk poygasidayoq podium – bu darajada bu juda kuchli signal. Ammo kutilgan 24 Hours of Zolder ishtiroki ham barbod bo‘ldi. Yana bir imkoniyat, yana bir bekor bo‘lgan loyiha.
Bugun esa u boshqa rolda. Trekning chetida, lekin baribir ichkarida. F1 Academyning hozirgi poygachisi Alba Larsen uchun trassadagi murabbiy. Zandvoort paddokida ham u shu vazifada. Shovqin, tezlik, bosim – hammasi tanish, faqat endi rul ortida emas.
Wolff uchun bu yetarli emas. U bu holatni shunchaki tizimning yon mahsuloti sifatida qabul qilmaydi: “U ijtimoiy tarmoqlarda bayonot chiqargan zahoti uni o‘zimga qo‘ng‘iroq qildim va: ‘Seni tushunaman. Senga achinyapman, lekin yana poygaga qaytishing uchun nima qila olamiz?’ deb so‘radim,” deydi u.
Tizimdagi to‘siqlar va F1 Academy chegaralari
Masala faqat bitta poygachi atrofida emas. Bu – butun zinapoya haqida. Talantli, ammo moliyaviy jihatdan zaif bo‘lgan haydovchilar uchun, ayniqsa ayollar uchun, yuqoriga ko‘tarilish yo‘li hanuz tor.
Wolff buni ochiq tan oladi: “Bu sport nihoyatda qattiq. Kirish ham, keyingi bosqichga o‘tish ham juda qimmat. Imkoniyatga loyiq bo‘lgan, lekin hech qachon bu imkoniyatni olmaydigan yigitlar ham juda ko‘p. Shunga qaramay, biz o‘zimizdan doim so‘raymiz: nimani to‘g‘ri qilyapmiz, yana nimalarni qila olamiz, bu yosh, iqtidorli qizlar uchun qanday imkoniyatlar ochib bera olamiz?”
Bugungi kunda F1 Academy yetti hafta oxiri davomida Formula 1 sahnasida 19 nafar haydovchini to‘liq moliyalashtiryapti. Ulardan 11 nafari to‘g‘ridan-to‘g‘ri F1 jamoalari tomonidan qo‘llab-quvvatlanadi. Besh yil avval bunday raqamlar orzu edi. Endi esa real.
Shu bilan birga, savollar ham ko‘paymoqda. Weug kabi haydovchilar uchun seriyada qolish muddatini uzaytirish mumkinmi? Ko‘proq mavsum, ko‘proq poyga, ko‘proq ko‘rinish – bu yechimmi?
Wolff bu borada ehtiyotkor, lekin qat’iy: “Biz hukmron organ emasmiz, poyga seriyasimiz. Qoidalarni o‘zgartirish orqali ko‘proq yordam bera olsak, albatta tahlil qilamiz. Hech qachon ‘shunaqa, o‘zgarmaydi’ deb turib oladiganlardan emasman”.
U F1 Academy qisqa vaqt ichida qilgan ishlarni sanab o‘tadi: 19 nafar yosh haydovchini qo‘llab-quvvatlash, butun sanoatni larzaga solgan muhokamalar, yangi brendlar va homiylarni sportga olib kirish. Bularning barchasi yosh ayollarning poyga orzusi uchun pul topish jarayonini yengillashtiryapti.
Ammo baribir chegaralar bor. “Nimani qila olgan bo‘lsak, shuncha qildik. Ammo oxir-oqibat men ham yolg‘iz o‘zim hammasini o‘zgartira olmayman,” deydi u.
Maya Weug – tizim sinovidan o‘tayotgan talant
Weug hikoyasi bugun F1 Academy uchun ko‘zguga aylandi. Ikki mavsum, deyarli chempionlik, Ferrari bilan aloqalar, GT3 sinovi, podium bilan yakunlangan GT debyuti – bular odatda yuqoriga eltadigan signallar. Bu safar esa shu paytgacha yetarli bo‘lmadi.
Uning “kareramdagi eng og‘ir yil” deb atagan 2026 yili hali oldinda. Savol esa oddiy, lekin og‘ir: shu yil uning yo‘lini butunlay to‘sadimi yoki aynan mana shu bosimdan yangi imkoniyatlar tug‘iladimi?
Zandvoort paddokida, shovqin va tezlik orasida, bu savolga javob hali yo‘q. Lekin bitta narsa aniq: agar poyga olamidagi zinapoya haqiqatan ham iste’dodga xizmat qilishi kerak bo‘lsa, Maya Weug kabi haydovchilar uchun navbatdagi qadam bo‘lishi shart. Aks holda, bu tizimni kim himoya qiladi?
