Mayo futbol jamoasi 75 yillik kutishni tugatdi
75 yil. Butun bir futbol avlodi uchun deyarli abadiydek tuyulgan muddat. Endi esa u raqam Mayo uchun faqat tarixiy izga aylandi: ular nihoyat All-Ireland chempioniga aylandi.
Bu g‘alaba faqat kubok, medal va shovqinli bayramlar haqida emas. Bu Irlandiya sportidagi eng mashhur rivoyatlardan biriga chizilgan chiziq, uzoq yillar davomida tilga olinib, hazil va og‘riq aralash eslab kelingan “la’nat” sahnasining yopilishi haqida.
1951 yildan cho‘zilgan afsona
Rivoyatning ildizi 1951 yilga borib taqaladi. O‘sha paytda Mayo All-Ireland finalida g‘alaba qozongan, qaytish yo‘lida esa jamoa avtobusi dafn marosimi yonidan o‘tgan deyishadi. Hikoyaga ko‘ra, o‘yinchilar yetarlicha hurmat ko‘rsatmagan, shu bois ularga og‘ir so‘z aytilgan: Mayo yana hech qachon All-Irelandni qo‘lga kiritmaydi, toki o‘sha jamoaning har bir a’zosi bu dunyoni tark etmaguncha.
Yillar o‘tdi. Final mag‘lubiyatlari, qayta o‘yinlar, so‘nggi daqiqalarda qo‘ldan ketgan imkoniyatlar – bularning bari bu afsonani yanada “jonlantirdi”. Har safar Mayo finalda yiqilganda, rivoyat yana kun tartibiga qaytdi. Har safar yangi avlod o‘yinchilari sahnaga chiqqanda, eski hikoya yana bir bor eshitildi.
2023 yilga kelib, 1951 yilgi o‘sha jamoaning so‘nggi tirik a’zolari ham vafot etdi. Shundan keyin ko‘pchilikning nigohi yana Mayo tomonga qaratildi: endi-chi? Endi bu ruhiy yuk, bu og‘ir ramz barham topdimi?
Shubha, ishonch va tasodif oralig‘ida
Kecha Mayo 2021 yildan keyingi ilk bor All-Ireland finaliga chiqdi va nihoyat cho‘zilgan kutish yakuniga yetdi. Maydon chetida, tribunada va butun mamlakat bo‘ylab bir xil savol aylanardi: bu shunchaki futbolmi yoki tarix o‘zini o‘zi yozayaptimi?
Ba’zi muxlislar uchun “la’nat” hech qachon jiddiy narsa bo‘lmagan, faqatgina sport atrofidagi folklor, og‘ir mag‘lubiyatlarni yengilroq qabul qilishga yordam beradigan hikoya xolos. Ular uchun bu g‘alaba – mehnat, taktika va ruhiy bardoshlilikning tabiiy mukofoti.
Boshqalar esa Mayo yillar davomida boshidan kechirgan mag‘lubiyatlar ketma-ketligi, 1951 yilgi jamoa a’zolarining vafoti va nihoyat kelgan chempionlik orasidagi vaqt uyg‘unligiga qarab, “balki bu yerda nimadir bor edi”, deydi. Ular uchun bu faqat statistik chiziq emas, balki avloddan avlodga o‘tgan og‘ir yukdan xalos bo‘lish lahzasi.
Albatta, ko‘plar buni sof tasodif deb hisoblaydi. Futbol – bu raqamlar, tayyorgarlik, strategiya, ruhiy tayyorgarlik. Hech qanday ko‘rinmas kuchlar natijani o‘zgartira olmaydi, deydiganlar kam emas.
Ammo bir narsa aniq: Mayo nihoyat 75 yillik bo‘shliqni to‘ldirdi. Endi bu jamoa haqida gap ketganda, “la’nat” so‘zi emas, chempionlik unvoni birinchi bo‘lib tilga olinadi. Savol esa endi boshqacha: bu tarixiy to‘siq buzilgach, Mayo uchun yangi davr qanday boshlanadi?
