Mbappe va Haaland: Boston Stadiumdagi to‘qnashuv
Boston Stadium sahnasida jahon futbolining ikki yirtqichi to‘qnash keladi: Kylian Mbappe boshchiligidagi Fransiya, Erling Haaland yetakchiligidagi Norvegiyaga qarshi. Guruh bosqichining oddiy uchinchi turi emas bu. Bu – Group I tepasini egallash uchun mini-pley-off, turnir yo‘liga ta’sir qiladigan sinov.
Ikkala jamoa ham dastlabki ikki o‘yinda to‘liq ochko jamg‘ardi, ikkala yulduz ham raqiblar darvozasini vayron qildi. Mbappe ham, Haaland ham ilk ikki uchrashuvda ikki tadan gol urdi – jami to‘rttadan. Golden Boot poygasida esa hozircha bitta ism oldinda turibdi: Lionel Messi – besh gol bilan.
Mbappe – “Les Bleus”ning yuragi
Klub darajasida ham superyulduz, lekin terma jamoadagi Mbappe mutlaqo boshqa daraja. Statistikalar ham buni aytib turibdi.
2022-yil avgustidan beri Fransiya Mbappe maydonda bo‘lgan o‘yinlarning 69,8 foizida g‘alaba qozongan. U holda esa bu ko‘rsatkich atigi 50 foiz. Farq – murabbiylar tilida emas, raqiblar og‘rig‘i tilida gapiradigan raqam.
Hujum samaradorligi ham keskin o‘zgaradi. Shu davrda “Les Bleus” Mbappe bilan har o‘yinda o‘rtacha 2,3 tadan gol urgan, u yo‘qligida bu ko‘rsatkich 1,9 taga tushib ketadi. Fransiyaning eng yaxshi to‘purari bo‘lgan Mbappe nafaqat yakunlaydi, balki butun pressing, qarshi hujumlar ritmini belgilab beradi.
Jahon chempionatlaridagi statistikasi esa mutlaqo dahshatli: 16 o‘yinda 16 gol. Messi hozircha bitta gol oldinda, 39 yoshli afsona besh gol bilan peshqadam, ammo Mbappe undan atigi ikki gol ortda. Eng muhim tafovut – yosh. Mbappe Messidan 12 yosh kichik. Argentinalik uchun bu, ehtimol, so‘nggi mundial. Fransuz esa hali bir necha siklni zabt etish qudratiga ega.
Shu bosim ostida ko‘pchilik o‘yinchilar titrashi mumkin edi. Mbappe esa bu bosimdan o‘yinini kuchaytirish uchun foydalanmoqda.
Haaland – Norvegiya uchun hamma narsa
Norvegiyaning zaxira chuqurligi Fransiyaniki bilan tenglasha olmaydi. Shuning uchun Haalandning ahamiyati yanada kattaroq bo‘lishi tabiiy.
2022-yil avgustidan beri Norvegiya Haaland maydonda bo‘lgan o‘yinlarning 64,5 foizida g‘alaba qozongan. U yo‘qligida bu raqam 33,3 foizga tushib ketadi. Bu endi nafaqat farq, balki boshqa jamoa degani.
Bu Haalandning birinchi Jahon chempionati. Lekin u bu sahnaga go‘yo yillar davomida shu yerda o‘ynab kelayotgandek kirib keldi. Viking kayig‘ida eshkak eshgandek tabiiy, kuchli, ritmni o‘zi belgilab.
U mundial tarixida ilk ikki o‘yinida ham kamida ikki tadan gol urgan oltinchi futbolchi bo‘ldi. So‘nggi 50 yilda buni uddalagan yagona boshqa ism – 2018-yilda bunday seriyaga erishgan Harry Kane.
Norvegiya safidagi seriyasi ham hayratlanarli: u ketma-ket 12 ta rasmiy xalqaro o‘yinda gol urmoqda. Oxirgi olti uchrashuvda 16 gol. Bu raqamlar hozirgi zamon futbolida deyarli kompyuter o‘yiniga o‘xshaydi.
Umumiy terma jamoa statistikasi ham Haaland foydasiga ishlaydi. Mbappe 100 o‘yinda 60 ta gol urgan bo‘lsa, Haaland 52 o‘yinda 59 ta gol bilan atigi bitta gol ortda. 48 ta o‘yin kam, deyarli teng gollar soni – to‘purarlik instinkti qanchalik o‘tkir ekanini ko‘rsatadi.
Maydondagi izlar va raqamlar
Ularning Jahon chempionatidagi heat map-lari ham o‘yin uslublarini ochib beradi. Mbappe ko‘proq chap qanotdan kirib kelib, ichkariga yorib kiradi, bo‘sh zonalarni topadi, raqib chizig‘ini cho‘zadi. Haaland esa jarima maydonining markazida yashaydi – eng kichik xatoni ham jazolaydigan sof “penalty-box predator”.
Raqamlardagi ta’sir esa yanada aniqroq. 2022-yil avgustidan buyon Mbappe Fransiya gollarining 44 foizida bevosita ishtirok etgan: 33 gol, 17 golli uzatma. Xuddi shu davrda Haaland Norvegiya gollarining 43,9 foiziga hissa qo‘shgan – 39 gol va 4 assist.
Ikki jamoa ham deyarli yarmiga yaqin hujum samaradorligini bitta futbolchiga bog‘lab qo‘ygan. Shuning uchun Boston Stadiumdagi duel – shunchaki Mbappe va Haaland to‘qnashuvi emas. Bu – ikki terma jamoaning yuragi va miya markazi o‘rtasidagi kurash.
Favorit va tahdid
Fransiya bu yozgi turnirning bosh favoritlaridan biri. Sifat, tajriba, zaxira – hammasi bor. Hatto Haalandning o‘zi ham ochiq aytgan: u fikricha, “Les Bleus” Norvegiyani yengadi va kubokni ko‘taradi.
Lekin bu, albatta, maydonda hech narsa bo‘lmaydi degani emas. Norvegiya Haaland bilan istalgan jamoani larzaga keltira oladi. Ayniqsa, hozirgidek olovdek formadagi Haaland bilan ularning orzularini past baholash – xato bo‘lardi.
Boston Stadiumdagi tun bir savolni aniqroq qiladi: bu mundial yo‘lini kim belgilaydi – yosh fransuz fenomenimi yoki skandinaviyalik to‘purarmi?
