Millwall va West Ham: 100-derbi qaytishi

Den yana nafas olyapti. O‘n ikki yillik tanaffusdan so‘ng eski dushmanlik, eski ohang, eski keskinlik qaytmoqda. Faqat bu safar – 100-derbi, Millwall va West Ham United o‘rtasidagi yuzinchi rasmiy to‘qnashuv.

Eski nafratning qaytishi

Oxirgi marta bu ikki klub 2012-yil fevralida rasmiy o‘yinda to‘qnash kelgan. O‘shandan beri murabbiylar almashdi, tarkiblar butunlay yangilandi, klublar turli cho‘qqi va tubanliklarni boshdan kechirdi. Ammo bu juftlikka xos ziddiyat, o‘sha keskinlik – faqat xotiralarda, hikoyalarda va arxiv kadrlarda yashab keldi.

Endi esa shanba kuni, mahalliy vaqt bilan 12:30 da, bu hammasi yana Den ichida portlaydi. Atigi bir necha mil masofa, lekin mazmuni bundan ancha chuqurroq. Bu oddiy geografik derbi emas. Bu – avloddan avlodga o‘tgan o‘yin.

Ko‘p yillardan beri bu qarama-qarshilik haqida faqat kattalarning gapini eshitib ulg‘aygan, eski videolarni ko‘rish bilan kifoyalangan minglab yosh muxlislar bor. Ular uchun bu – birinchi haqiqiy Millwall – West Ham derbisi bo‘ladi.

“O‘yinni o‘ynash kerak, shovqinni emas”

Millwall muxlisi George Cole bu juftlik so‘nggi marta maydonga tushganida atigi 10 yosh edi. Endi u kattalarga qo‘shilib stadionga kiradi, ammo yuragida hali ham o‘sha bolalikdagi taassurotlar.

“Judayam yosh edim, shuning uchun mening eng faol muxlislik yillarimda bu uchrashuvni boshdan kechirish nasib qilmagan”, – deydi u BBC Radio London’ga. Uning gaplarida tribunadagi kayfiyat aniq seziladi.

“Millwall nuqtai nazaridan qaraganda, biz marosimni emas, o‘yinning o‘zini o‘ynashimiz kerak. Albatta, kerakli darajada ehtiros bo‘ladi, bo‘lishi ham shart. Lekin vazminlik ham juda muhim.”

Den atrofida kayfiyat allaqachon qaynoq. Ammo ichkarida, tunel ortida – boshqa dunyo. U yerda his-tuyg‘ularni boshqarish, o‘yinni nazorat qilish, ilk daqiqalardagi shovqin ostida to‘pni to‘g‘ri qabul qilish hal qiluvchi bo‘ladi.

Shuning uchun ham ikkala murabbiy ham bir narsani takrorlayapti: atmosfera – bu fon. Qarorlar esa maydonda qabul qilinadi.

Nuno va bosimni yutishga qodir West Ham

West Ham bu derbiga mezbonlardan butunlay boshqa holatda kelmoqda. Ular Championship jadvalida birinchi o‘rinda. Mavsum boshidagi sust startdan keyin klub kuchli seriya bilan o‘zini tiklab oldi, ligadagi natijalar barqarorlashdi.

So‘nggi ligadagi o‘yinda Wrexham ustidan 6:0 hisobidagi ishonchli g‘alaba – bu jamoaning hozirgi formasini aniq ko‘rsatib turibdi. Ha, haftaning o‘rtasida Carabao Cup bahsida Fulhamga 3:2 hisobida yutqazishdi, lekin ligadagi ritm hozircha buzilgani yo‘q.

Nuno Espirito Santo esa bu haftaning ma’nosini juda yaxshi tushunadi. Portugaliyalik murabbiy ko‘p mamlakatlarda, turli darajadagi raqobatlarda ishlagan, lekin bunday mahalliy nafratga to‘la o‘yinlar alohida turishini biladi.

“Barchamiz bunday o‘yinlarni boshdan kechirganmiz, ular klublar uchun juda maxsus”, – deydi u. “Karyeram davomida ko‘plab raqobatli qarama-qarshiliklarda qatnashganman, ko‘p o‘yinchilarimiz ham shunday – va biz bilamizki, hammasi maydon ichida hal bo‘ladi.

“Maydon ichida bo‘layotgan narsa o‘yin taqdirini belgilaydi. Bu shovqin emas, bu 40 ming yoki 20 ming emas – hammasi maydon ichida. Albatta, bu maxsus o‘yin, biz buning farqiga boramiz.”

West Ham uchun bu faqat tarixiy derbi emas, balki liderlik mavqeini mustahkamlash imkoniyati ham. Biroq Den’dagi atmosfera bu mavsum Championship’da hali boshdan kechirmagan sinov bo‘ladi. Bu yerda birinchi pressingda ham, birinchi xatoda ham tribunalar portlaydi.

Shunday pallada tajribali futbolchilarning vazni oshadi. Nuno ham aynan shuni ta’kidlayapti: tajribali o‘yinchilar yoshlarni o‘yinga qaytarib turishi, hissiyotdan ko‘ra qarorni tanlashga undashi kerak. Ayniqsa, ilk to‘qnashuvlar, ilk keskin to‘p uchun kurashlar paytida.

Raqobatdan qochmaslik, lekin unga yonib ketmaslik

West Ham lageridan berilayotgan asosiy xabar aniq: bu raqobatdan yashirinmaslik kerak. Aksincha, uni his qilish, unga mos darajada o‘ynash, lekin shu jarayonda futbolni unutmaslik zarur.

Bu derbi o‘yinchilardan ikki narsani talab qiladi: yurak va bosh. Yurak – har bir ikkinchi to‘p, har bir yakkakurash, har bir slayd-takl uchun. Bosh esa – to‘g‘ri qaror, o‘zini yo‘qotmaslik, ilk 15 daqiqadagi bosimga berilmaslik uchun.

Millwall uchun bu – o‘z uyida tarixiy raqibni to‘xtatish, o‘z avlodiga yangi xotira hadya qilish imkoniyati. West Ham uchun esa – yuqori pog‘onada turgan jamoa sifatida shu bosim ostida ham o‘z darajasini saqlab qolish imtihoni.

Derbilar ko‘p narsani kechiradi, taktik xatolarni ham, texnik nuqsonlarni ham. Bitta narsani kechirmaydi: ruhsiz o‘yin. Den esa shanba kuni aynan shu ruhni talab qiladi.

Savol bitta: yuzinchi to‘qnashuv tarixga qanday yoziladi – shovqin ustidan futbol g‘alaba qozonadimi yoki bu safar ham hammasini nafrat va ehtiros yutib ketadimi?