Mohamed Salahning Trabzondagi yangi sarguzashti

Anfielddagi afsonaviy davr yakunlandi. Oylab davom etgan mish-mishlar, Saudiya chaqiruqlari, MLS variantlari – hammasi ortda qoldi. Mohamed Salah kutilmaganda Turkiya yo‘lini tanladi va Trabzonspor bilan ikki yillik shartnoma imzoladi. Shunchaki transfer emas, Premyer-liga tarixidagi eng yorqin kareralardan birining yangi bobidir bu.

Saudiyadan yuz o‘girib, Yevropada qolgan Salah

Saudi Pro League klublari yillar davomida Salah atrofida girdikapalak bo‘ldi. Al-Ittihad oxirgi daqiqagacha urinib ko‘rdi, MLSdagi Sporting Kansas City ham ishni jiddiy olgan edi. Pul? Takliflar ulkan edi, bunga shubha yo‘q.

Ammo Salah Yevropadan ketmadi. U Turkiyani tanladi.

Trabzonspor Turkiya fond birjasiga yo‘llagan ma’lumotida yillik maoshi 14,5 million funt atrofida bo‘lishini va Salah nomi tushirilgan mahsulotlardan 20 foizlik ulush olishini tasdiqladi. Bu katta paket, lekin Saudiya bilan solishtirganda – baribir kamroq. Demak, qarorni faqat moliya bilan izohlab bo‘lmaydi.

Salah bu yoz Misr bilan jahon chempionati pley-off bosqichiga chiqqan, 2024-25 mavsumida esa faoliyatidagi eng yorqin kampaniyalardan birini o‘tkazgan holda kelmoqda. Uefa turnirlarida o‘ynash imkoniyati, ko‘rinib turibdiki, uning uchun hanuz asosiy mezonlardan biri.

Trabzonspor o‘tgan mavsum Super Ligda uchinchi bo‘ldi. Endi ular bu oyda Europa League pley-off bosqichida maydonga tushadi. G‘alaba – liga bosqichiga yo‘l, mag‘lubiyat – Conference League. Har holda, Salah Yevropa sahnasida qoladi.

Istanbul emas, Trabzon: noodatiy, lekin mantiqli yo‘l

Turkiya deyilganida odatda uch nom tilga olinadi: Galatasaray, Fenerbahce, Besiktas. Katta yulduzlar tarixan Istanbulni tanlagan. Shunday vaziyatda Salahning Trabzonspor variantiga “ha” deyishi ko‘pchilikni hayratga soldi.

Aslida, Besiktas ham uni olib kelishga juda yaqin kelgan edi, biroq kelishuv moliyaviy tuzilmasi borasida kelishmovchilik sabab barbod bo‘ldi. Ana shunda eshik Trabzonspor uchun ochildi.

Bu klub hech qachon soyada yashab kelgan jamoa emas. Yetti karra Turkiya chempioni, 2021-22 yilda Super Ligni yutgan, o‘tgan mavsum esa Turkiya Kubogini ko‘tarib chiqqan. Fatih Tekke boshchiligidagi jamoa yana uchinchi o‘rinni egalladi va yana Yevropaga yo‘l oldi.

Endi esa ular tarixidagi eng katta transferni amalga oshirdi. Salah kelishi bilan Trabzon va Istanbul aeroportlaridagi manzara ko‘p narsani aytib turdi: yuzlab muxlislar, shovqin, bayroqlar, telefon chiroqlari. Klub uchun emas, butun liga uchun signal.

Turkiyada ikki mavsum o‘ynagan, Rangers bilan chempionlik ko‘rgan sobiq Shotlandiya yarim himoyachisi Ryan Jack bu ehtirosni yaxshi biladi. U Turkiya futbolidagi muxlislar qanchalik shiddatli yashashini allaqachon aytib ulgurgan: katta klublar, ulkan auditoriya va to‘xtovsiz qo‘llab-quvvatlash.

Salah taqdimot marosimida ramziy ma’noga ega 61-raqamli libosni kiydi – bu Trabzon avtomobil raqamlaridagi kod, shahar va muxlislar uchun alohida faxr manbai. Ular an’anaga ko‘ra o‘yinlarning 61-daqiqasini alohida nishonlaydi. Ammo 2026-27 mavsumidan u o‘zi Misr terma jamoasida ham taqib yurgan 10-raqamga o‘tadi. Ernest Muci bu raqamni ulug‘ transferga hurmat sifatida bo‘shatib berdi.

Super Ligning yangi vitrinasida Salah

Salahning bu qadamini faqat bir futbolchining shaxsiy tanlovi sifatida ko‘rish xato bo‘ladi. Bu – butun Turkiya futbolining o‘sib borayotgan nufuzining belgisi.

Bugun Super Ligda Victor Osimhen, Leroy Sane, Ilkay Gundogan, Nathan Ake, Leandro Trossard kabi yulduzlar to‘p surmoqda. Trabzonspor tarkibida esa allaqachon Andre Onana, Ruslan Malinovskyi, Stefan Savic kabi tanish ismlar bor.

O‘tgan yozda Super Lig dunyo bo‘yicha net transfer xarajatlari bo‘yicha faqat Premier League va Saudi Pro Leaguedan keyin uchinchi o‘rinda qayd etildi. Bu raqamlar Turkiya klublarining ambitsiyasini ochiq ko‘rsatib turibdi.

Bu ambitsiyaning iqtisodiy fonini tushunish qiziq. Yirik turk klublari Uefa turnirlari orqali yevroda jiddiy daromad oladi, ichki xarajatlarning katta qismi esa lirada. Mamlakatdagi uzoq davom etayotgan yuqori inflyatsiya ichki qarzlarning nisbiy og‘irligini kamaytirib, klublarga kutilganidan ko‘ra ko‘proq harakat erkinligi beradi.

Natijada, Trabzonspor Salahga Yevropada qolish, yuqori maosh va brendidan tushadigan daromad ulushini birlashtirgan paketni taklif qila oldi. Turkiya matbuotiga ko‘ra, u 2028 yil iyungacha mo‘ljallangan, yiliga qariyb 7,3 million funtlik asosiy maosh, ustiga bonuslar va savdo ulushini o‘z ichiga olgan ikki yillik shartnomaga imzo chekkan. Saudiya bilan solishtirganda kamroq, lekin raqobatbardosh.

Super Lig bugun aynan shunday futbolchilarni jalb qilmoqda: katta sahnada o‘zini isbotlagan, lekin faoliyatining so‘nggi bosqichida ham yuqori darajada qolishni istagan yulduzlar.

Ryan Jackning fikricha, liga har mavsum kuchayib bormoqda. Yangi-yangi yirik nomlar kelmoqda, Salah esa so‘nggi yillarda Turkiyaga ko‘chib o‘tgan eng katta yulduz sifatida alohida turibdi. Bu transfer boshqa top-o‘yinchilarni ham o‘ylantirishi mumkin: yaxshi stadionlar, yashash uchun qulay shaharlar, raqobatbardosh chempionat.

Kuchli ehtiros, lekin hali elitadan uzoq

Shu bilan birga, Super Lig hali Yevropaning eng yuqori polkida emas. Opta reytingiga ko‘ra, u hozircha dunyodagi 14-eng kuchli ichki chempionat xolos – Daniya, Polsha, hatto Angliyaning Championshipidan ham pastroq baholangan.

Turk klublari uchun Yevropa sahnasida barqaror muvaffaqiyat hanuz murakkab vazifa. Galatasaray 2000 yilda Uefa Cupni qo‘lga kiritganidan buyon faqat bitta turk jamoasi yirik Uefa turnirida yarim finalgacha yetib borgan, xolos. Bu raqamlar Turkiya gigantlari va Yevropa grandlari o‘rtasidagi masofa hali ham sezilarli ekanini eslatadi.

Shunday bo‘lsa-da, Salah uchun bu kelishuv – murosa. U Yevropa futbolidan butunlay chekinmadi, lekin Premier League yoki La Liga darajasida bo‘lmagan, biroq ehtiros va bosim borasida kam bo‘lmagan muhitni tanladi.

Trabzon uchun maydondan kattaroq yutuq

Trabzonspor nuqtai nazaridan, bu transfer faqat gollar va assistlar bilan o‘lchanmaydi. Salahning kelishi klubning global profilini bir zumda oshiradi, tijoriy imkoniyatlarni kengaytiradi va zamonaviy futbol davrining eng sotiladigan brendlaridan birini Qora dengiz bo‘yiga olib keladi.

Ryan Jack buni ham yaxshi tushuntirib bergan: Salahni sevuvchi va Liverpoolni yaqindan kuzatib kelgan muxlislar endi albatta Turkiya chempionatiga ham ko‘z tashlaydi. U o‘zi Turkiyaga ko‘chib o‘tganda, yaqinlari va do‘stlari Super Ligni tomosha qilishni boshlaganini aytadi. Salahning transferi esa bu qiziqishni butun dunyo bo‘ylab ko‘paytirishi aniq.

Trabzonda uni nafaqat stadion, balki butun shahar kutyapti. Klub esa bu shovqinni maydondagi natijaga aylantirishga majbur bo‘ladi.

Salah uchun yangi rol: afsona maqomidagi yetakchi

Salah bu safar boshqa rolga kirib kelmoqda. U endi nafaqat yulduz, balki klubning mutlaq yuziga aylanadi. Yevropada qolgan, ichki sovrinlar va xalqaro turnirlar uchun kurashishda davom etadigan, tarixiy klubning bosh bayroqdori.

Bu transfer ko‘pchilik kutgan manzil bo‘lmasligi mumkin edi. Lekin aynan shuning o‘zi savol tug‘diradi: Premyer-ligadagi afsonaviy bobdan so‘ng, Salahning Trabzondagi yangi sahifasi Turkiya futboli tarixini qay darajada o‘zgartira oladi?