Monakodagi bahs yakunlandi: Apellyatsiya natijalari o‘zgardi
Monakoda bo‘lib o‘tgan Grand Prix atrofidagi shov-shuv nihoyat huquqiy chiziqqa yetib keldi. Uzoq tortishuvlar, murakkab texnik detallar va bir qarashda arzimasdek tuyulgan santimetrlar butun podiumni o‘zgartirib yubordi.
Natija aniq: McLaren va Red Bull o‘z apellyatsiyalarida g‘alaba qozondi. Alpine esa podiumni qo‘lidan chiqarib qo‘ydi.
Gasly podiumdan – yettinchi o‘ringa
Alpine haydovchisi Pierre Gasly dastlab yo‘lda uchinchi bo‘lib marrani kesib o‘tgandi. Keyinroq jamoa apellyatsiyasi tufayli unga berilgan ikkita besh soniyalik jarima bekor qilindi va fransiyalik haydovchi podiumga qaytarildi.
Endi esa hammasi yana teskarisiga o‘zgardi.
Sud qaroriga ko‘ra, Alpine foydasiga chiqarilgan avvalgi hukm bekor qilindi. Gasly yana rasmiy natijalardagi holatiga – yettinchi o‘ringa tushib ketdi. Podium esa qo‘ldan chiqdi.
Bu bilan Red Bull haydovchisi Isack Hadjar uchinchi o‘ringa qaytdi. McLaren poygachisi Oscar Piastri to‘rtinchi pog‘onani egalladi. Racing Bulls dueti Liam Lawson va Arvid Lindblad esa mos ravishda beshinchi va oltinchi o‘rinlarga ko‘tarildi.
Bir qarashda, oddiy protokol tuzatishidek. Aslida esa – butun hafta oxiri konsepsiyasini chizib beradigan prinsipial qaror.
77 santimetr va butun poygani o‘zgartirgan bahs
Mojoro bitta raqamdan boshlandi: 77 santimetr.
Rasmiy o‘lchovga ko‘ra, pit-leyn uzunligi bir qiymatga ega edi. Keyinchalik aniqlanishicha, haydovchi qonuniy ravishda bosib o‘tishi mumkin bo‘lgan eng qisqa yo‘l bundan 77 santimetrga kamroq bo‘lgan. Aynan shu farq pit-leyn tezlik cheklovini qay tarzda o‘lchash kerakligi haqidagi tortishuvni qo‘zg‘adi.
Alpine apellyatsiyasi vaqtida yangi chiziq bo‘yicha hisob-kitob qilinib, Gasly aslida tezlik chegarasidan oshmagani aniqlangandi. Shu asosda uning besh soniyalik jarimalari olib tashlangan edi.
Lekin bu yondashuv boshqa jamoalarda keskin norozilik tug‘dirdi. Chunki haydovchilar va jamoalar butun hafta oxiri davomida o‘z strategiyalarini rasmiy ko‘rsatkichlarga qarab kalibrlagan, xavf chegarasini shunga qarab tanlagan edi.
Sudning so‘nggi qarori aynan shu nuqtaga urg‘u berdi.
Sudning pozitsiyasi: qoidalar poyga o‘rtasida o‘zgarmaydi
Apellyatsiya sudi yakuniy xulosasida bitta tamoyilni alohida ajratib ko‘rsatdi: bir marta e’lon qilingan va barcha ishtirokchilar bo‘yicha qo‘llanayotgan o‘lchov parametrlari poyga hafta oxiri davomida o‘zgarmasligi kerak.
Rasmiy F1 o‘lchovi bilan keyinroq aniqlangan, ehtimoliy qisqaroq masofa o‘rtasida farq borligi, sudga ko‘ra, rasmiy o‘lchov noto‘g‘ri bo‘lganini anglatmaydi.
Eng keskin jumla shunday mazmunda bo‘ldi: poyga tugagach, barcha jamoalar o‘sha parametr bo‘yicha kalibrlab, raqobatlashib bo‘lganidan keyin, “sport adolati mutlaqo man etadi” – ya’ni, umumiy tadbir bo‘yicha qabul qilingan o‘lchov mezonini boshqa geometrik yoki o‘lchash usuliga almashtirib, ayrim haydovchilarning natijasini qayta ko‘rib chiqishni.
Qisqacha aytganda: qoidalar bir xil bo‘lgan, hamma shu bo‘yicha poyga qilgan – demak, keyin chiziqni siljitib bo‘lmaydi.
McLarenning zarbasi va Piastri yo‘qotgan ochkolar
Shu nuqtada McLaren sahnaga chiqdi. Jamoa “sport adolati” va o‘z manfaatlarini asos qilib, qarorga qarshi apellyatsiya berdi. Sabab aniq: Oscar Piastri aynan shu chalkashlik tufayli ikki ochkoni yo‘qotgan edi.
Avstraliyalik haydovchi besh soniyalik pit-leyn tezlik jarimasini to‘liq o‘tab bo‘lgandi. Boshqa tomonda esa, yangi o‘lchov mezoniga tayanib, ayrim haydovchilarning jazosi bekor qilinishi McLaren nazarida tenglik tamoyiliga zid ko‘rindi.
Sud McLaren pozitsiyasini qo‘llab-quvvatladi. Natijada Piastri ochkolari qaytdi, umumiy tasnif esa yana bir bor o‘zgardi.
Bu qaror faqat yuqori pog‘onadagi haydovchilarga ta’sir qilmadi. Pit-leyn tezlik jarimalari atrofidagi chalkashlik Mercedes haydovchisi George Russell kabi boshqa ishtirokchilarning ham poyga natijalarini izdan chiqargan edi.
Russell noto‘g‘ri tarzda pit-leyn tezlik jarimasini o‘tadi, degan sabab bilan yana bir jazo olib, ochkolardan tushib qolgandi. Monakodagi bu tartibsizliklarning aks-sadosi hali uzoq davom etishi tayin.
Alpine: norozi, lekin taslim emas
Alpine rasmiy bayonotida qaror bilan rozi emasligini ochiq aytdi. Jamoa hanuz Pierre Gasly poyga davomida pit-leyn tezlik chegarasini biror marta buzmagan, degan fikrida qat’iy turibdi.
Shu bilan birga, ular Parijdagi tinglov natijasini tan olishga majbur bo‘ldi. Bayonot ohangi achchiq: ular o‘zlarini “nohaq jazolangan” deb hisoblaydi, biroq ko‘zini endi oldinga – trekdagi natijalarni yaxshilashga qaratmoqchi.
Alpine hozir ham chempionatda juda zich va keskin kurash ichida. Monakodagi yo‘qotilgan podium ularning kayfiyatini buzdi, lekin mavsum hali oldinda. Savol bitta: bu qaror ularning ruhiyatini sindiradimi yoki aksincha, jamoani yanada keskinroq javob qaytarishga undaydimi?
