Monakodagi xavfli ochilish: Pogačar tormoz bosishga tayyor

2026 yilgi Vuelta a España hali start ham olmadi, lekin poyga direktori Javier Guillén uni allaqachon “ko‘rganlarim ichida eng og‘iri” deb atadi. Bunga asos bor: 58 ming metrdan ortiq vertikal ko‘tarilish. Shunga qaramay, bu gigant tog‘ marafonini ochib beradigan Monakodagi atigi 9,4 kilometrli yakka poyga ham o‘zicha sinov – ehtimol, butun tarixdagi eng texnikalardan biri.

Shahar ko‘chalarida chizilgan marshrutda burilishlar soni ko‘p, yo‘l esa tik. Qisqa segment ichida 170 metr ko‘tarilish – bu yerda soatiga 60 kilometr tezlikda “yassi” uchish haqida o‘ylashning o‘zi xato. Buni bosh favoritlardan biri Tadej Pogačar o‘zi ham tan oldi:

“Bu soatiga 60 kilometrga chiqib, to‘xtamasdan bosiladigan yakka poyga bo‘lmaydi. Tormoz ishlatishga to‘g‘ri keladi.”

Mahalliy yo‘llar, mahalliy xavf

Pogačar Monakoni yaxshi biladi. U bu ko‘chalardan mototsiklda ham, mashinada ham, velosipedda ham, hatto piyoda ham o‘tganini aytadi. Lekin tanish asfalt xavfni kamaytirmaydi. Aksincha, haddan tashqari ishonch xato qilishga majbur qilishi mumkin.

UAE Team Emirates-XRG sardori mahalliy vaqt bilan 19:19 da startga chiqadi. Ob-havo iliq va quruq bo‘lishi kutilmoqda, demak, yo‘lni ho‘l yomg‘ir emas, aynan texnika va jasorat belgilaydi. Pogačar esa bitta narsani aniq biladi: la roja’ni – Vuelta yetakchisi libosini – uyidan bir necha ko‘cha narida kiyb olish ehtimoli unchalik ham katta emas.

Shunga qaramay, u kursni yana bir bor sinchiklab ko‘zdan kechirishga qat’iy bel bog‘lagan. Yo‘l to‘siqlar bilan to‘liq yopilgach, xavfli burilishlar yanada ravshan ko‘rinadi, har bir egri chiziq uchun alohida kirish va chiqish trayektoriyasi tanlash mumkin bo‘ladi.

“Burilishlarda biroz sekinroq kirish kerak. Hammasi shu,” – deydi u Wout van Aertning tanqidlariga javoban.

Van Aert bu yo‘l chizmasini hatto o‘zi uchun alohida simulyatsiya qilib, mashq qilgani haqida Het Laatste Nieuws xabar bergan, va u “tashkilotchilar bu yo‘l bilan chegaralarni siljitib yubordi” deb baho bergan edi. Pogačar esa bunday gaplarga ko‘p urg‘u bermaydi: xavfni tan oladi, lekin uni boshqarish mumkin, deydi.

“Yo‘llarni juda yaxshi bilaman. Motoda yuraman, mashinada yuraman, velosipedda yuraman, piyoda ham o‘tamiz. Ideal emas, lekin bu soatiga 60 kilometrga chiqib, to‘xtamasdan bosiladigan yakka poyga bo‘lmaydi. Tormoz ishlatishga to‘g‘ri keladi, odatdagidan boshqacha temp strategiyasi kerak bo‘ladi.”

O‘n daqiqalik zarba

Bu ochilish yakka poyga taxminan 10 daqiqalik maksimal zo‘riqish bo‘ladi. Qisqa, ammo nafasni siqadigan intensivlik. Har bir burilishda yo‘qotilgan yarim soniya ham umumiy natijada qimmatga tushishi mumkin.

Pogačar marshrutni 2022 yilgi Tour de France’ning Kopengagendagi ochilish yakka poygasi bilan qiyoslaydi. U yerda ham tor yo‘laklar, keskin burilishlar, hatto bog‘ va piyodalar yo‘laklari orqali o‘tish bo‘lgan edi. Faqat bitta farq: Daniyadagi yomg‘ir kech start olgan favoritlar uchun poygani lotereyaga aylantirgandi. Monakoda esa prognoz iliq va quruq. Demak, sharoit teng, bahona yo‘q.

“Juda texnik. Menga biroz Kopengagendagi yakka poygani eslatadi. Oxir-oqibat har bir sportchi o‘z kuchini o‘zi boshqaradi. Qancha texnik bo‘lmasin, baribir kim qanchaga jur’at etsa, shuncha tez boradi,” – deydi Pogačar.

Vuelta bilan murakkab xotiralar

Pogačarning Vuelta ochilishlaridagi xotiralari unchalik yoqimli emas. 2019 yilda Torreviejadagi jamoaviy yakka poygada mutlaqo kutilmagan hodisa yuz bergan edi: yaqin atrofdagi hovlilardan birida bolalar basseyni yorilib ketib, suv pastga qarab oqib, trassaga chiqqan. Natijada bir nechta jamoalar, jumladan UAE va Jumbo-Visma ham yiqilib tushgan.

Shu fon’da Monakodagi xavf – ho‘l asfalt emas, balki asfaltning o‘zi: tor, burilishlarga boy, tezlikni keskin o‘zgartirishga majbur qiladigan yo‘llar. Lekin bugungi Pogačar o‘sha 2019 yilgi yosh yigit emas. Endi u sportdagi deyarli hamma narsani yutib bo‘lgan, lekin Grand Tour yetakchi liboslaridan faqat bittasi – Vuelta’ning la roja’si – hali uning palmaresida yo‘q.

U bu borada ochiq gapiradi: birinchi kunda hammasini berishga tayyor.

“Hammasini beraman. Birinchi bosqich men uchun oson bo‘lmaydi. Borimni ishga solaman, lekin ilk kunda raqobat juda kuchli bo‘ladi,” – deydi u.

Texnik ustalar sahnaga chiqadi

Monakodagi 9,4 kilometr – sof kuchdan ko‘ra ko‘proq mahorat, balans va sovuqqonlik sinovi. Bu yerda faqat kuchli bo‘lish yetmaydi. Tormozni qachon bosish, qachon bo‘sh qo‘yish, burilishga qanchalik chuqur kirish, qayerda xavfga borish va qayerda ehtiyotkorlikni tanlash – hammasi hisob-kitob talab qiladi.

“Bu yo‘lda juda tez va juda texnik yigitlar bor. Ular bu trassada juda tez bo‘lishadi. Men urinib ko‘raman; poygani boshlashni, borib ko‘rishni xohlayman,” – deydi Pogačar.

Demak, sahnaga texnik mutaxassislar, burilishlarda raqsga tushadigan yakka poyga ustalari chiqadi. Pogačar ularning orasida. Ammo bu safar u nafaqat raqiblarga, balki yaxshi biladigan ko‘chalariga ham qarshi poyga qiladi.

Savol bitta: Monakoning qisqa, ammo murakkab labirintida u la roja sari birinchi zarbani bera oladimi yoki Vuelta yana bir bor unga kutilmagan burilish tayyorlab qo‘yganmi?