Mykhailo Mudryk: Doping taqiqlari bekor qilindi, maydonga qaytish imkoniyati

Stamford Bridge atrofidagi eng charchagan savolga nihoyat javob topildi. Mykhailo Mudryk yana o‘ynashi mumkin. Darhol.

Ukraina terma jamoasi va Chelsea vingeri 2024-yil oktyabrida olingan doping namunasi atrofidagi cho‘zilgan mojaro ortidan Futbol assotsiatsiyasi bilan intizomiy jarayonni yakunladi. FA e’loniga ko‘ra, u anti-doping qoidalarini buzganini qabul qildi, biroq unga berilgan sanksiya allaqachon o‘tgan vaqt bilan tenglashtirildi. Shuning uchun ham unga “musobaqalarga darhol qaytish” ruxsati berildi.

Bu Mudryk uchun nafaqat huquqiy g‘alaba. Bu omon qolish hikoyasining yangi bobidir.

Meldonium, “advers finding” va to‘rt yillik hukm

Hammasi 2024-yil oktyabrida, Ukraina safida xalqaro tanaffus chog‘ida boshlangan. Musobaqadan tashqari testda uning namunasi taqiqlangan moddalar ro‘yxatidagi meldoniumga “adverse finding” – salbiy natija qaytardi. Preparat yurak-qon tomir tizimiga ta’sir qilib, nafas olish sig‘imini va chidamlilikni oshirishi mumkin.

FA tekshiruv boshladi, ish sir saqlanib keldi. Rasmiylar dastlab hech qanday tafsilot bermadi – ularning anti-doping dasturi qat’iy maxfiylikka qurilgan. Ammo 2025-yil iyunida Mudrykga rasmiy ayblov qo‘yildi, yanvar oyida esa u maksimal – to‘rt yillik diskvalifikatsiyaga hukm qilindi.

Agar o‘sha hukm o‘z kuchida qolganida, u taxminan 2028-yil dekabrigacha rasmiy o‘yinlarga qaytolmasdi. 25 yoshli futbolchi uchun bu deyarli butun “prime” davrini yo‘qotish bilan barobar edi.

Mudryk bunga rozi bo‘lmadi. Ish Sport arbitraj sudi – CASga ko‘tarildi. Shundan keyingina taqiq ommaga ma’lum bo‘ldi va uning kelajagi katta savol ostida qoldi.

Qoidalar o‘zgardi, kontekst ham

FA juma kungi bayonotida muhim bir nuqtani ochiqladi: Mudryk namunasi “past konsentratsiyadagi” meldoniumni ko‘rsatgan. Bu orada Jahon anti-doping agentligi – WADA ushbu modda bo‘yicha texnik hujjatiga o‘zgartirishlar kiritdi.

Rasmiy yozuvlarda bu o‘zgarishlar “retroaktiv emas” deb qayd etiladi, ya’ni eski ishlarni avtomatik qayta ko‘rib chiqmaydi. Lekin FA ochiq tan oldi: agar Mudrykning aynan shu namunasi bugungi qoidalarga ko‘ra tekshirilganida, bunday konsentratsiya umuman hisobotga kiritilmagan, “adverse finding” qayd etilmagan bo‘lardi.

Shu fon, CASdagi jarayon va WADA bilan kelishuv natijasida Mudryk va FA apellyatsiya bo‘yicha kelishuvga erishdi. U qoidabuzarlik faktini tan oldi, ammo sanksiya sifatida o‘tib bo‘lgan vaqt hisobga olindi. Natija aniq: Mudryk ozod, maydonga qaytishi mumkin.

“Eng og‘ir davr” va qaytish uchun yashirin kurash

Mudryk bu davrni “kariyeramdagi eng og‘ir bosqich” deb atadi va qaytish imkoniyati uchun minnatdorligini bildirdi. U yana bir bor o‘z pozitsiyasini takrorladi: taqiqlangan modda hech qachon ataylab yoki ongli ravishda qabul qilinmaganini aytadi.

Bu orada u deyarli 20 oy davomida rasmiy futbolsiz qoldi. Chelsea bazasiga kira olmadi, klub murabbiylari bilan ishlash huquqidan mahrum bo‘ldi. Qoidalar shafqatsiz edi: u jamoa infratuzilmasidan butunlay uzildi.

Shunga qaramay, Mudryk tanasini bo‘sh qo‘ymadi. U shaxsiy murabbiylar yolladi, darvozabonlar topdi, London chekkasidagi Uxbridge FC maydonidan foydalandi, Avstriyada shaxsiy tayyorgarlik yig‘ini tashkil qildi. Mashg‘ulotlardan tarqalgan videolarda u gol urayotgani, pressing va hujumkor mashqlarda ishlayotgani ko‘rinadi.

Ammo bitta haqiqatni u ham, atrofidagilar ham yaxshi tushunadi: elit futbolchilar bilan kundalik mashg‘ulot va yuqori tezlikdagi o‘yin tajribasini hech narsa to‘liq almashtira olmaydi. Shu bois Mudryk oldida turgan vazifa oson emasligini anglaydi, lekin uni yengishiga ishongan.

Chelsea pozitsiyasi: qo‘llab-quvvatlov, lekin savollar ham ko‘p

Chelsea bu jarayon davomida murakkab muvozanatni ushlashga majbur bo‘ldi. Klub rasmiy bayonotlarida anti-doping tizimi va huquqiy jarayonning daxlsizligini hurmat qilganini, bir vaqtning o‘zida “Misha”ni butun yo‘l davomida qo‘llab-quvvatlaganini ta’kidlagan.

Endi esa ohang o‘zgardi. London klubi bu ish yakunlangani va Mudryk futbolga “darhol” qaytishi mumkinligidan mamnunligini bildirdi. Ular unga to‘liq jismoniy holatga qaytish, qayta jamoaga qo‘shilish va maydonga qaytish yo‘lida yordam berishga tayyor.

Chelsea, shuningdek, bugungi testlash standartlari ostida Mudryk namunasi anti-doping qoidabuzarligiga olib kelmasligini alohida urg‘uladi. Klub fikricha, aynan shu kontekst kelishuvning muhim qismi bo‘lib, barcha tomonlarga oldinga qarab yurish imkonini beradi.

Uzoq muddatli shartnoma va sport-karera kesishmasi

Mudryk 2022-yilda Shakhtar Donetskdan 61 million funt evaziga kelganida, bu transfer bozoridagi eng shov-shuvli bitimlardan biri bo‘lgandi. Chelsea uni 2031-yilgacha bog‘lab qo‘yadigan juda uzoq muddatli shartnoma taklif etdi. Bu klubning amortizatsiya strategiyasining bir qismi edi – yirik transfer xarajatlarini yillarga bo‘lib yozish orqali moliyaviy bosimni yumshatish.

Doping taqiqi shu modelga ham zarba berishi mumkin edi. Uzoq muddatli aktiv maydondan tashqarida qolgan bo‘lardi. Endi esa bu xavf chetga surildi, lekin sport nuqtai nazaridan savollar hanuz ko‘p.

Chelsea Mudryk uchun yo‘l ochishga tayyor, lekin bu yo‘lning shakli hali aniq emas. Bir variant – uni to‘g‘ridan-to‘g‘ri asosiy jamoaga qayta integratsiya qilish. Yana biri – uni ijaraga berish, ehtimol guruhdosh klub Strasbourg orqali ritm va ishonchni qayta tiklash. Uchinchisi – doimiy transfer. Har uch yo‘l ham stol ustida.

Pre-sezon, yangi bo‘lim va ochiq qolayotgan savol

Aniq narsa bitta: Mudryk klubning pre-sezon safariga qo‘shiladi. Bu uning uchun nafaqat jismoniy, balki psixologik sinov ham bo‘ladi. U uzoq vaqt davomida jamoa muhitidan tashqarida qoldi, endi esa kiyinish xonasiga qaytadi, murabbiylar shtabining ko‘z ostiga kiradi, muxlislar qarshisiga chiqadi.

Manbalarga ko‘ra, u o‘zining eng yaxshi formasiga qaytishiga ishongan. 20 oy davomida qilgan yakkama-yakka ishlari, mental tayyorgarligi va Chelsea tomonidan masofadan ko‘rsatilgan ko‘mak unga tayanch bo‘ldi. Klub esa unga ham qo‘l, ham vaqt berishga tayyor.

Ammo bir savol baribir havoda osilib turibdi: 2023-yilning eng shov-shuvli transfer sagalaridan birining markazida bo‘lgan, katta umidlar bilan London kelgan Mudryk endi bu hikoyani qayta yozishga qodirmi?

Javob endi faqat sud zallarida emas, laboratoriya hisobotlarida ham emas. U endi faqat bitta joyda topiladi – Stamford Bridge yoritgichlari ostida, chiziq bo‘ylab yugurayotgan 25 yoshli vingerning oyog‘ida.