Nick Kyrgios doping testi tufayli chetlatildi
Uimbldon finalchisi bo‘lgan, kortlarda ham iste’dodi, ham shov-shuvi bilan tanilgan Nick Kyrgios yana markazda. Bu safar esa raketkasi emas, doping testi tufayli.
31 yoshli avstraliyalik iyun oyida Ispaniyaning Mallorca shahrida o‘tkazilgan ATP 250 turniri chog‘ida topshirgan namunasi uchun kokain iste’moli bo‘yicha ijobiy natija berdi. O‘tgan oy Wada tomonidan akkreditatsiya qilingan laboratoriya uning namunalarida benzoylekgonin – kokain metaboliti – borligini tasdiqladi. Shundan so‘ng, tennisda halollikni nazorat qiluvchi ITIA uni vaqtincha musobaqalardan chetlatdi.
Kyrgios bu zarbani avval o‘zi e’lon qildi. U chorshanba kuni Instagram sahifasida uzoq post qoldirdi va unda “katta xato” qilganini tan oldi, bahona qidirmasligini yozdi va mas’uliyatni to‘liq o‘z zimmasiga oldi.
“Mallorcada kokain uchun ijobiy natija chiqqan doping testidan o‘tdim. Katta xato qildim va buning uchun to‘liq javobgarman”, deb yozdi u.
U muxlislari, oilasi, homiylari va ayniqsa uni kuzatib boradigan bolalardan uzr so‘radi. O‘zini “chuqur ranjigan” va namuna bo‘la olmagani uchun uyalgani haqida yozdi.
So‘nggi yillarda Kyrgiosni maydondan ko‘ra tibbiyot xonasida ko‘proq ko‘rish mumkin bo‘ldi. U tan jarohatlari haqida ham ochiq gapirdi: tanasi va miyasi orasidagi ziddiyat, kortga qaytish istagi bilan jarohatlar cheklovi, martaba yakuniga yaqinlashayotganini qabul qilish qanchalik og‘ir kechayotgani haqida. “Tennis meni tanlagan, men tennisi emas”, degan mashhur iborasini yana eslatdi va bu sportdan voz kechish o‘z hayotidagi eng og‘ir jarayonlardan biri bo‘layotganini tan oldi. Lekin baribir bu holat qilgan ishiga oqlov bo‘la olmasligini yozdi.
ITIA qoidalariga ko‘ra, kokain kabi “moddalar suiiste’moli” ro‘yxatiga kiruvchi preparatlar uchun ijobiy test chiqqanda vaqtinchalik chetlatish majburiy hisoblanadi. Shuning uchun Kyrgios 4 avgust 2026 yildan beri rasman kortdan chetda. U shikoyat qilish huquqiga ega, lekin hozircha jamoatchilikka bunday reja haqida ma’lumot bermadi.
Endi eng muhim savol: u qancha muddatga safdan chiqadi? Bu, asosan, modda qachon qabul qilinganiga bog‘liq bo‘ladi. Agar u musobaqa davri tashqarisida qo‘llangan bo‘lsa, Wada qoidalari hozir uch oylik diskvalifikatsiyani ko‘zda tutadi. Bu muddat yana qisqarishi mumkin: sportchi rasmiy reabilitatsiya dasturiga rozi bo‘lsa, jazoni bir oygacha kamaytirish amaliyoti bor. O‘tgan yili kriketda Janubiy Afrika tezkor to‘pchisi Kagiso Rabada shunday yo‘lni tanlagan va jazosini qisqartirgan edi.
Tennis dunyosi bu kabi holatni avval ham ko‘rgan. 2017 yilda Britaniya birinchi raqamli tennischisi Dan Evans Barcelona Open turnirida kokain uchun ijobiy natija berganidan so‘ng 12 oylik diskvalifikatsiya olgan edi. O‘sha vaqtdan beri qoidalar o‘zgardi, lekin modda atrofidagi stigma hanuz kuchli.
Kyrgios esa bu orada o‘zini qayta tiklashga urinmoqda. U 28 kun davomida ijtimoiy tarmoqlardan va omma e’tiboridan chekinishini, faqat o‘zini “to‘g‘rilash” bilan shug‘ullanishini ma’lum qildi. Oilasining tinchligi, shaxsiy hayotiga hurmat so‘radi va “ishlayman va yaxshiroq qaytaman” degan va’da bilan murojaatini yakunladi.
Bu – sportdagi navbatdagi doping sarlavhasi emas, bu Kyrgios tarixining navbatdagi burilish nuqtasi. 2016 yilda dunyo reytingida 13-o‘ringa ko‘tarilgan, 2022 yilda Wimbledon finalida Novak Djokovicga qarshi o‘ynab, o‘zining eng yuqori cho‘qqisiga chiqqan tennischi uchun bu zarba nafaqat martaba, balki obro‘ uchun ham og‘ir.
U har doim ziddiyatli obraz bo‘lib kelgan: kimdir uni tennisga jon kiritgan iste’dod deb biladi, kimdir esa tartibsiz, o‘zini yo‘qotayotgan yulduz sifatida ko‘radi. Endi esa savol yanada keskinlashdi: bu diskvalifikatsiya uni butunlay yo‘ldan uradimi yoki aynan mana shu “uyg‘otuvchi qo‘ng‘iroq” Kyrgiosni eng og‘ir sinovdan o‘tkazib, yana kortga qaytaradimi?
