Norvegiya futboli: Klaveness Infantino iste’foga chaqirdi
Futbol siyosatida navbatdagi zarba Norvegiyadan keldi. Norvegiya futbol assotsiatsiyasi (NFF) prezidenti Lise Klaveness FIFA rahbari Gianni Infantinoga nisbatan ishonch tugaganini ochiq aytdi va uni iste’foga chaqirdi.
Uning so‘zlari yumshoq emasdi. Aniq va keskin edi.
FIFA Forward Enterprise va portlagan g‘oya
Moziyning markazida – Infantino ilgari surgan, keyin esa shoshilinch orqaga olgan reja: FIFA Forward Enterprise. Reja bo‘yicha Jahon chempionatidan ulushlarni xususiy investorlar qo‘liga sotish ko‘zda tutilgan edi.
Bu tashabbus erkaklar o‘rtasidagi Jahon chempionati AQSh, Meksika va Kanada mezbonligida moliyaviy muvaffaqiyat bilan yakunlangach e’lon qilindi. Pul oqimi kuchli bo‘lgan payt, FIFA rahbari bu modelni kengaytirishga urindi.
Ammo Yevropa bunga portlagan reaksiya berdi. UEFA hatto FIFA musobaqalarini boykot qilish bilan tahdid qildi. Bu tahdid, Infantino rejasini bekor qilganiga va 5-avgust, chorshanba kuni uzr so‘raganiga qaramay, hanuz kun tartibidan tushgani yo‘q.
Bosim kuchaydi. Ishonch esa aksincha – yemirila boshladi.
“Endi orqaga yo‘l yo‘q”: Klavenessning pozitsiyasi
Klaveness uchun Infantino uzri yetarli bo‘lmadi. U buni samimiy deb hisoblamadi. NFF ijroiya kengashi ham uning pozitsiyasini qo‘llab-quvvatladi.
“U hozir iste’fo berishi kerak”, – dedi u 7-avgust, juma kuni, Norvegiya terma jamoalari uyi bo‘lgan Ullevaal Stadiondagi matbuot anjumanida. “U hozirgi davrda FIFA’ni barqaror boshqarish uchun zarur bo‘lgan institutsional ishonchga ega emas. Gianni Infantino uchun orqaga yo‘l yo‘q”.
Bu shunchaki hissiy chiqish emas, aniq siyosiy signal edi: Norvegiya futbol rahbariyati FIFA tepasidagi rahbarni ochiqchasiga rad etmoqda.
Etika qo‘mitasiga shikoyat: Trump mukofoti va Balogun ishi
NFF faqat iste’fo talabida to‘xtab qolmoqchi emas. Kengash FIFA etika qo‘mitasiga rasmiy shikoyat berishni rejalashtirmoqda.
Ikki asosiy savol ko‘tarilmoqda:
- AQSh prezidenti Donald Trump’ga berilgan ilk bor ta’sis etilgan FIFA Peace Prize mukofoti qanday jarayon orqali topshirildi?
- AQSh hujumchisi Folarin Balogun’ning Belgiya bilan Jahon chempionati 1/8 final uchrashuvi oldidan qizil kartasi qanday qilib bekor qilindi?
Klaveness The Guardian bilan suhbatda bu masalada to‘liq shaffoflik talab qildi: etika qo‘mitasi qaror qabul qilish mexanizmlarini ochiq ko‘rsatishi kerakligini ta’kidladi. Unga ko‘ra, nazorat tizimlari qog‘ozda bor, amalda esa FIFA Kengashi va prezidentining javobgarligini ta’minlay olmayapti.
Savol aniq: FIFA ichki nazorati ishlayaptimi yoki faqat rasmiy shakl bilangina cheklanganmi?
2027 yil saylovlari soyasida
Gianni Infantino navbatdagi saylovga – 2027 yil mart oyida bo‘lib o‘tadigan FIFA Council yig‘ilishiga tayyorlanmoqda. Hozircha unga qarshi rasmiy nomzod yo‘q. Ammo bugungi fon, ayniqsa Yevropadagi kayfiyat, bu holat uzoq davom etmasligini anglatishi mumkin.
Norvegiya ochiqdan-ochiq qarshi chiqdi. UEFA esa boykot kartasini hali ham qo‘lida ushlab turibdi.
FIFA ichida kuchlar muvozanati o‘zgarishi ehtimoli tobora oshmoqda.
UEFA bosimi va yaqinlashayotgan turnirlar
Yevropa bo‘yicha qarorlar qog‘ozda emas, maydonda sezila boshlashi mumkin bo‘lgan nuqta ham yaqinlashib qoldi. UEFA boykot tahdidi sentyabr boshida yana kun tartibiga qaytadi: U-20 Women’s World Cup Polshada 5-sentabr kuni start oladi.
Shunga qaramay, barcha yirik assotsiatsiyalar bir xil yo‘l tutmayapti. Fransiya futbol federatsiyasi BBC’ga 7-avgust, juma kuni bergan ma’lumotida turnirda ishtirok etish niyatida ekanini bildirdi. Demak, Yevropa ichida ham yondashuvlar bir xil emas, lekin norozilik kayfiyati baribir havoda sezilib turibdi.
Oktyabr oyida esa kattalar darajasida yana bir muhim bosqich boshlanadi: ayollar terma jamoalari 2027 yil Braziliya mezbonlik qiladigan Women’s World Cup saralash bahslariga kirishadi.
FIFA uchun bu faqat navbatdagi musobaqa emas. Bu – ishonch inqirozi fonida o‘tayotgan saralash.
Savol esa keskin: bu jarayonlar yakuniga yetguncha Gianni Infantino hanuz FIFA tepasida bo‘ladimi yoki Norvegiyaning Ullevaal Stadionida yangragan talab global o‘zgarishlar uchun start nuqtasiga aylanadimi?
