Norvegiya futboli uchun yangi marosim: Viking Row
FIFA erkaklar Jahon chempionatining ilk katta muxlislik darg‘asi allaqon paydo bo‘ldi. Bu safar sahnada Norvegiya.
27 yillik tanaffusdan keyin mundialga qaytgan jamoa maydonda ham, tribunada ham portlayapti. Oldinda – Erling Haaland. Unga yonma-yon Martin Ødegaard va bu avlodning boshqa yetakchilari. Guruh bosqichidagi tezkor start, g‘alabalar, 27 yil kutgan xalqning portlab chiqqan quvonchi. Shunday paytda yangi ramz tug‘ilishi tabiiy edi.
Ularning javobi – “Viking Row”.
“Viking Row” nima o‘zi?
2016-yilgi Yevropa chempionatida Islandiya dunyoni hayratga solgan “Viking Clap”ni eslaysizmi? Endi shunga monand, lekin o‘ziga xos norvegcha versiya paydo bo‘ldi.
Norvegiya muxlislari, boshlariga viking shoxli dubulg‘alarini kiyib, qizil rangli liboslarda, Nyu-York va Boston ko‘chalarida, maydonlarda, barlarda bir xil marosimni takrorlashmoqda. Ular uzun qayiq shaklida bir-biriga yelka tirab o‘tirishadi. Oldinda baraban. Ustiga-ustak, har zarb bilan tezlashib borayotgan ritm.
Baraban urilishi bilan butun guruh bir vaqtda “eshib” boshlaydi. Qo‘llar xuddi qadimiy drakkar kemasidagi eshkaklar kabi oldinga-ortga ketadi. Avval sekin. So‘ngra tobora tez. Ovozlar, qichqiriqlar, baraban sadolari birlashib, jang oldi shovqinini eslatadi.
Bu shunchaki o‘yin-kulgi emas, o‘ziga xos tarixiy sahnalashtirish.
“Bu ming yil oldinga borib taqaladi”
Marosimni boshlab berganini aytayotgan Ole Froystad buni shunday tushuntiradi:
“Bu juda uzoqqa borib taqaladi. Ming yil oldin vikinglar eshkak eshishgan. Ular yelkanlarini yig‘ib, qirg‘oqqa chiqish uchun eshkaklarni tashqariga olgan. Buni ular aynan jang oldidan qilishgan.”
Uning so‘zlariga ko‘ra, bugungi “Viking Row” ham aynan shu ruhni qayta tiriltiradi: “Bu – jamoa uchun eshkak eshish, maydonda o‘zlarini yaxshi his qilishlarini ta’minlash haqida.”
Norvegiya muxlislari uchun bu oddiy choreografiya emas. Bu – tarixiy xotira, milliy obraz va hozirgi futbol avlodining birlashgan nuqtasi.
Tribunadan maydonga o‘tgan ruh
Bu energiya futbolchilarga ham yetib borganini natijalar ko‘rsatib turibdi. Guruh bosqichidagi ikkinchi g‘alaba Norvegiyani Group I doirasida pley-off bosqichiga olib chiqdi. Mundialga 27 yildan keyin qaytgan jamoa uchun bu – bayramga teng voqea.
Haaland va Ødegaard boshchiligidagi futbolchilar o‘sha g‘alabalardan birida maydon markazida saf tortishdi. Ular ham muxlislar tomonga yuzlanib, yelka-yelkaga berilib, “qayiq”ka o‘tirgandek bo‘lishdi. Baraban zarblari ostida tribunadagi xalq bilan birga “eshkak esha” boshlashdi.
Endi “Viking Row” faqat tomoshabinlar shousi emas. U butun jamoaning, maydondagi va tribuna ortidagi Norvegiyaning umumiy marosimiga aylangan.
Savol esa endi bitta: bu qadimiy viking ruhi zamonaviy mundialda Norvegiyani qanchaga qadar yetaklay oladi?
