O‘yinchilar bosimi: Katta shlem turnirlari mukofot puli muammosi
Katta shlem turnirlari pul mojarosini yumshatish uchun yangi qadam tashladi. To‘rt yirik musobaqa ilk bor rasmiy Player Advisory Council tuzishga kelishib oldi – bu maydondagi emas, kulis ortidagi kuch muvozanatini o‘zgartirishi mumkin bo‘lgan qaror.
Kutilishicha, bu qo‘shma tashabbus chorshanba kuni US Tennis Association tomonidan e’lon qilinadigan US Open mukofot puli paketining bir qismi sifatida rasman tasdiqlanadi. Nyu-York kortlarida jami fond ilk bor 100 million dollar chegarasidan oshishi deyarli aniq bo‘lib turibdi.
O‘yinchilar bosimi natija bera boshladi
So‘nggi qariyb 18 oy ichida to‘rt katta shlem bilan yetakchi tennischilar o‘rtasida taranglik keskin kuchaydi. Jannik Sinner, Aryna Sabalenka kabi nomlar boshchiligidagi guruh nafaqat katta mukofot puli, balki butun sport moliyasi va boshqaruvi tizimini qayta ko‘rib chiqishni talab qilib kelmoqda.
Gap faqat chekdagi raqamda emas. O‘yinchilar yirik turnirlar daromadlaridan ulushni oshirish, shu bilan birga o‘yinchilar farovonligi dasturlariga majburiy hissa qo‘shish va qaror qabul qilish jarayonida real, mazmunli vakillikni talab qilmoqda.
Muz muzlamay turib sinib ketdi. Fransiya Ochiq chempionatida may oyida dunyoning eng kuchli 10 nafar erkak va ayol tennischisi ayrim shartnoma asosidagi media majburiyatlarini bajarishdan bosh tortib, bevosita bosim o‘tkazdi. Bu signalni hamma eshitdi. Wimbledon oldidan xuddi shunday boykot rejalashtirilgan edi, lekin so‘nggi daqiqadagi muzokaralar keskin chorani bekor qildirdi.
22 foizlik jang
O‘yinchilar talabi aniq: katta shlemlar ATP va WTA kabi o‘z daromadlarining 22 foizini mukofot puliga yo‘naltirishi kerak. Hozirgi manzara bundan ancha uzoq. Wimbledon’dagi 64,2 million funtlik fond chempionat umumiy daromadining atigi qariyb 14,4 foizini tashkil etadi.
Shu bois to‘rtlik ustida bosim tobora ortmoqda. Nigohlar esa, avvalo, yangi rahbariyat – ilgari Tennis Australia’ni boshqargan Craig Tiley qo‘l ostidagi USTA tomonga qadalgan. US Open tarixan eng saxiy turnir bo‘lib kelgan: o‘tgan yili 90 million dollarlik fond bilan yetakchilik qilgan. Endi esa kiyinish xonasida bitta gap: bu yil raqam yuz milliondan oshishi kerak.
Agar raqamlar o‘yinchilar kutgan darajaga chiqmasa, Flushing Meadows kortlarida yana media boykoti xavfi turibdi. O‘yinchilar faqat chekni emas, yangi Player Advisory Council qanday ishlashini, kimlar u yerda ularning nomidan gapirishini va bu kengash slamlardagi qarorlar stoliga qanchalik yaqin bo‘lishini ham kutib turibdi.
Muzokaralarda ishtirok etayotgan manbalarga ko‘ra, eng muhim masala aynan shu: o‘yinchilar o‘z vakillarini o‘zlari tanlay olishi, tanlov jarayoni ochiq bo‘lishi va bu kengash qarorlar qabul qilishda ramziy emas, real ta’sir kuchiga ega bo‘lishi kerak.
ATP va WTA allaqachon shunday tizimga ega: o‘yinchi kengashlari bor, a’zolar to‘g‘ridan-to‘g‘ri tennischilar tomonidan ma’lum muddatga saylanadi. Endi katta shlemlar ham o‘sha yo‘lga kirib bormoqda.
Mixed doubles ham savdolashuv maydoniga aylandi
Taranglik faqat mikrofon oldida emas, kortdagi ishtirok orqali ham sezilmoqda. Ayrim tennischilar media bilan hamkorlikni cheklashdan tashqari, kelasi haftaga rejalashtirilgan US Open mixed doubles bahslarini ham boykot qilish bilan tahdid qilgan edi. Bu turnirni uch haftalik formatga cho‘zish orqali tushumlarni oshirishga urinayotgan USTA uchun nozik nuqta.
Shu fon’da e’tiborli bir detal: erkaklar reytingida 1-raqamli Jannik Sinner joriy yilgi mixed doubles asosiy to‘r ro‘yxatida yo‘q. Bu, albatta, tasodifdek ko‘rinmaydi. Ayni paytda ayollar reytingida 1-o‘rinda turgan Aryna Sabalenka ishtirok etadi va u Novak Djokovic bilan birga yulduzlar jamlanmasi bo‘lgan juftlikni tashkil etadi. Shou uchun ideal juftlik, siyosiy fon uchun esa juda nozik signal.
O‘tgan yili Sinner mixed doubles bahslariga Katerina Siniakova bilan yozilgan, ammo bir hafta avvalgi Cincinnati Open’da yuqtirgan kasalligi sabab musobaqadan chetga chiqqan edi. Bu safar esa uning yo‘qligi sog‘liq bilan emas, tennis siyosati bilan bog‘liq savollarni ko‘paytiradi.
Endi so‘z – raqamlarda va yangi kengashda
US Open 30 avgust kuni start oladi. Kortlarda odatdagidek yuqori tezlik, shovqin, bosim. Lekin bu safar turnir atrofidagi eng katta intriga – yakuniy setdagi tay-brek emas, USTA tomonidan e’lon qilinadigan raqamlar va Player Advisory Council qanday vakolatga ega bo‘lishida.
O‘yinchilar o‘z ovozini nihoyat qarorlar stoliga olib kira oladimi yoki bu kengash faqat tinchlantirish uchun yaratilgan ramziy tuzilma bo‘lib qoladimi? Yangi mavsumning eng keskin savoli aynan shunda.
