Pepdan keyingi Premyer-liga: Arsenaldan boshlangan notinch davr
Juma kuni boshlanadigan yangi mavsum Premyer-liga tarixida chiziq tortib qo‘yiladigan nuqta bo‘lishi mumkin. O‘n yillik hukmronlikdan so‘ng Pep Guardiola Manchester Cityni tark etdi, chempionlik nishoni esa 22 yildan keyin ilk bor Arsenal yelkasida.
Mikel Arteta endi ligadagi eng uzoq ishlayotgan murabbiy. “Emirates”dagi barqarorlik yuqori pog‘onadagi umumiy tartibsizlik fonida yanada yaqqolroq ko‘rinadi. Yozda to‘qqizta klub murabbiy almashdi, Michael Carrick va Roberto De Zerbi esa mos ravishda Manchester United va Tottenhamda ilk to‘liq mavsumiga kirib boryapti.
Andoni Iraola “Anfield”da, Xabi Alonso esa “Stamford Bridge”da ish boshlaydi. Yuqorida savollar ko‘p, javoblar kam. Pastdan esa yangi to‘lqin kelmoqda: Coventry City, Ipswich Town va Hull City o‘tgan mavsum Chempionshipdan ko‘tarilib, West Ham, Burnley va Wolves o‘rnini egalladi. Ular o‘tgan yili qaytgan zahoti Yevropaga chiqqan Sunderlanddan ilhom izlaydi.
Quyida kutilayotgan kuchlar nisbati va prognozlar.
Hull City: mo‘’jizadan keyin sovuq haqiqat xavfi
O‘tgan mavsumni eslashning o‘zi yetarli: Opta ma’lumotiga ko‘ra, Sergej Jakirovich jamoasi Chempionshipda kutilgan ochkolar bo‘yicha 23-o‘rinda turardi. Shunga qaramay, Hull nafaqat League One sari qulashi mumkin bo‘lgan jar yoqasidan qaytdi, balki pley-offga chiqib, Wembleyda Middlesbroughni mag‘lub etib elitaga ko‘tarildi.
Bu – statistikaga zid bo‘lgan, futbolning g‘alati tomoni. Lekin Premyer-liga bunday ertaklarni ko‘p kechirmaydi. Tarkib jiddiy yangilandi, kelgan-ketganlar ko‘p, ammo bukmeykerlar ko‘zida Hull asosiy tushuvchi nomzod. Uzoq, mashaqqatli kampaniya kutib turibdi.
Ipswich Town: qaytish, lekin boshqa yo‘l bilan
Ipswich 2024–25 yilgi ko‘ngilsiz tushishdan so‘ng Premyer-ligaga tezda qaytib keldi. Bu safar klub eski uslubdan – Chempionship yulduzlarini “supurib yig‘ish”dan – voz kechib, ko‘lamni kengaytirdi. Toulousedan hujumchi Emersonn va Celticdan Daizen Maeda klub tarixidagi eng katta transferlar qatoriga kirdi.
Biroq bu yetadimi? Gary O’Neil uchun vazifa ulkan. U Bournemouth va Wolvesdagi ishidan so‘ng Kieran McKennadan bo‘shagan stulga o‘tirdi. McKenna uch bor ko‘tarilish va bir marta tushishdan keyin tanaffus olishga qaror qildi – ehtimol, bu darajadagi sinovning naqadar og‘irligini ham his qilgan. Ipswichga nafaqat yangi qon, balki tezda shakllanadigan identitet kerak bo‘ladi.
Coventry City: Lampardga yana bir imkon
Uchinchi yangi kelganlar orasida aynan Coventry eng katta to‘lqin ustida ketayotgandek. Klub 25 yillik tanaffusdan so‘ng Premyer-ligaga qaytdi, o‘tgan mavsum Frank Lampard boshchiligidagi kutilmagan ko‘tarilish kampaniyasi shaharga qayta nafas bag‘ishladi.
Endi esa eng qiyin qismi boshlanadi. Elita bilan oradagi tafovut hech qachon bunchalik keskin bo‘lmagan. Sunderlandning o‘tgan mavsumdagi agressiv transfer siyosati muvaffaqiyat uchun andoza bo‘lib turibdi, Coventry esa bunga javoban ikki bor klub rekordini yangiladi. Eng yirik sarf – 20 yoshli yarim himoyachi Caleb Yirenkyi uchun to‘langan 26 million funt.
Shunga qaramay, eng muhim “transfer” – Lampardning o‘zini ushlab qolish bo‘ldi. Chelsea va Evertondagi ishdan bo‘shatilishlardan so‘ng u Premyer-ligada o‘zini oqlash uchun noyob imkoniyatga ega.
Fulham: Silva ketdi, xavotir keldi
Craven Cottage atrofida bezovtalik kuchaygan. Marco Silva besh yillik barqaror va samarali davrdan keyin ketdi, o‘rniga esa sobiq Liverpool himoyachisi Alvaro Arbeloa keladi. Uning Real Madriddagi qizg‘in vaqtinchalik davri hamon yodlarda, lekin bu yerda sabr kamroq bo‘lishi mumkin.
Arbeloa Madriddan ikki iste’dodni – hujumchi Gonzalo Garcia va yarim himoyachi Cesar Palaciosni olib keldi. Fulham aynan ularning salohiyatiga suyanishga majbur. Shu bilan birga, eng og‘ir yo‘qotishlar – o‘tgan mavsumning eng yaxshi futbolchisi Harry Wilson va Raul Jimenezning ketishi.
Start ham murakkab: dastlabki besh tur ichida Chelsea, Liverpool va Manchester Unitedga qarshi o‘yinlar bor. Agar Fulham yomon boshlasa, “cho‘kish” hissi tezda qaytishi mumkin.
Newcastle United: o‘n sakkiz oyda cho‘qqidan jar yoqasiga?
Tyneside atrofida savol bitta: bu jamoa endi tushish uchun kurashadimi? Bir yarim yil ichida klub Carabao Cupni qo‘lga kiritib, Champions League yo‘llanmasidan Alexander Isak, Anthony Gordon, Bruno Guimaraes, Sandro Tonali va eng hayratlanarlisi – Eddie Howedan ayrilgan holatga tushib qoldi.
2030 yilga borib Saudiya egalari bilan chempionlikka da’vogar bo‘lish orzusi haqida gap ketgan edi. Hozir esa St James’ Parkda xavotir qo‘ng‘iroqlari yangramoqda. Endi bo‘laklarni yig‘ish vazifasi Red Bull Salzburg va Osiyo chempioni Al-Ahli bilan nom qozongan, lekin Angliyada deyarli tanilmagan Matthias Jaisslega yuklandi.
Yozgi transferlar kelajakni ko‘zlagan, yoshlar ko‘p. Bu esa aniq tavakkal. Tajribali yulduzlar o‘rnini istiqbolli futbolchilar bilan to‘ldirish Newcastle’ni yuqoriga emas, pastga qarab qarashga majbur qilishi mumkin.
Brighton: Yevropa orzusi, ichki cheklovlar
2023–24 yillardagi ilk Yevropa safarlari Brightonni ligada pastga tortgan edi. Endi Fabian Hürzeler jamoasi Conference League mavsumiga kiryapti va ssenariy takrorlanishi ehtimoli katta.
Premyer-ligadagi moliyaviy kuch fonida Brighton turnir favoriti sifatida ko‘rilishi tabiiy. Klub tarixidagi ilk katta sovrinni yutish imkoniyatini mensimaslik kerak emas. Lekin bu ichki natijalarga qanchalik zarba beradi?
Rekord transfer Luka Vuskovic himoyani mustahkamlashi kutilmoqda. Biroq Danny Welbeckning Chelsea tomon yo‘l olishi hujumdagi savollarni kuchaytiradi. Endi Kaoru Mitoma va Yankuba Minteh yanada muhim bo‘ladi – ular esa mavsumni jarohat bilan boshlaydi.
Everton: barqarorlik bormi, to‘xtab qolishmi?
David Moyes qaytishi klubni tinchlantirdi. Everton yangi mavsumga murabbiy almashmagan kam sonli jamoalardan biri sifatida kiryapti. Shunga qaramay, “Goodison Park”da bir xavf seziladi: bu jamoa o‘sishni to‘xtatib qo‘ymaydimi?
Tushish xavfi bo‘lmasligi kerak, lekin yuqori o‘nlikka kirish ham qiyin ko‘rinadi. O‘tgan mavsum bunga yaqin kelishdi, lekin yakuniy bosqichda kuch yetmadi. Himoya hanuz mustahkam, ammo Beto va Thierno Barry atrofidagi muammolar fonida gollar tanqisligi davom etmoqda.
Iliman Ndiayeni ushlab qolish – hal qiluvchi omil bo‘lishi mumkin. U yakuniy uchinchi hududda zarur sifatni beradi.
Crystal Palace: Yevropa shon-shuhratidan keyingi sinov
O‘tgan mavsumda Oliver Glasner bilan “sulh” Crystal Palace’ni Conference League g‘olibligiga olib keldi. Endi esa klub yangi bo‘limni ochadi.
Pierre Sage – Lensni Ligue 1da ikkinchi o‘rin va Fransiya Kubogi g‘olibligiga olib chiqqan murabbiy – Selhurst Parkka keladi. U uslub jihatidan Glasner merosini davom ettirishi mumkin bo‘lgan nomzod. Lekin kadrlar oqimi yana davom etmoqda.
Palace yulduz futbolchilarini yo‘qotishga allaqachon ko‘nikkan, ammo bu safar ayniqsa himoya bo‘g‘ini larzaga keldi: Marc Guehi va Maxence Lacroix ketdi, Daniel Munoz ham navbatdagi bo‘lishi ehtimoli bor. Sage uchun bu – murakkab qayta qurish.
Sunderland: ertakning ikkinchi bo‘limi
O‘tgan mavsum Sunderland Premyer-ligaga qaytgan zahoti Yevropaga yo‘l oldi. Oxirgi turdagi dramatik yo‘llanma Regis Le Bris uchun ham, yaqinda League One kunlarini boshidan kechirgan muxlislar uchun ham ulkan voqea bo‘ldi.
Endi esa “Payshanba–yakshanba” ritmi boshlanadi. Kengaygan taqvim, uzoq safarlar, tajribasiz tarkib – bularning bari Le Bris uchun yangi sinov. Hozircha yozgi ishlar kamtar: erkin agent sifatida kelgan tajribali o‘ng qanot himoyachisi Thomas Meunier va 25,6 million funtga olingan chap qanot himoyachisi Dayann Methalie.
Shunga qaramay, Sunderland o‘tgan mavsum shubhalarni yengib o‘tdi. Eng katta xushxabar – sardor Granit Xhakaning Chelsea taklifini rad etib, “Qora mushuklar”da qolishi.
Nottingham Forest: eng issiq stulga Glasner o‘tiradi
O‘tgan mavsumda Nottingham Forest to‘rt murabbiydan o‘tdi: Nuno, Postecoglou, Dyche, Pereira. Endi esa Premyer-ligadagi eng bosimli lavozimga Oliver Glasner keldi.
U Crystal Palace bilan ikki yarim yilda ikki yirik sovrin yutdi va yil boshida Manchester United bilan bog‘langan edi. Forest uni olib kelishga muvaffaq bo‘ldi – bu klub uchun katta yutuq.
Elliot Anderson ketdi, lekin Morgan Gibbs-White hanuz jamoaning yuragi. O‘tgan mavsum oxirida u Forestni tushish zonasidan sudrab chiqqan edi. Bu safar Yevropa yo‘q, demak, ko‘p narsa to‘g‘ri ketishi mumkin. Glasner o‘ziga xos 3-4-3 tizimini olib keladi, ammo Evangelos Marinakis ostidagi kutilmagan dramatik burilishlar ehtimoli hamon yuqori.
Brentford: “kichik” klub, katta aniq reja
Keith Andrewsning ilk to‘liq mavsumi ajoyib o‘tdi. Brentford nihoyat “har mavsum tushishga qarshi kurashuvchi” tamg‘asidan qutulib, Yevropa yo‘llanmasidan bir qadam narida to‘xtadi.
Eng muhim jihat – klub yangi mavsumni ham o‘zini aniq tanigan, uslubini tushungan holda boshlaydi. O‘tgan mavsum 22 gol urgan Igor Thiago yetakchilik qildi, endi esa klub rekordi bo‘lgan Mamadou Sangare (Lensdan) yarim himoyani boshqa o‘lchamga olib kelishi kutilmoqda. Jordan Hendersonning Chelsea tomon ketishi aynan shunday yo‘l bilan qoplanadi.
Standart vaziyatlar hanuz Brentfordning asosiy quroli bo‘lib qoladi. Ular samaradorlikni ilm darajasiga ko‘targan klub.
Leeds United: Farke bilan kechikkan uyg‘onish
O‘tgan mavsum 1 dekabrdan boshlanganida, Leeds 7-o‘rinda tugatgan bo‘lardi. Statistik o‘yin, albatta, lekin Daniel Farke qo‘l ostida bo‘lgan keskin burilishni yaxshi ko‘rsatib turibdi.
Yozgi ishlar aniq zaif nuqtalarga qaratildi. Darvozaga ishonchli birinchi raqam – James Trafford – olib kelindi. Yarim himoyaga esa Fulhamdan erkin agent sifatida Harry Wilson qo‘shildi, yana biroz ijodkorlik zarur bo‘lishi mumkin.
Markaziy himoyada bo‘yi baland Tarik Muharemovic qo‘shilishi bilan jamoa umurtqasi mustahkamlanadi. Agar Dominic Calvert-Lewin o‘tgan mavsumdagi 14 gollik “qaytish” formasini saqlab qolsa, Leeds yuqori o‘nlikni maqsad qilishi mumkin.
Tottenham: abadiy ogohlantirishdan keyingi xulosa
Ketma-ket ikki mavsumni 17-o‘rinda yakunlash, so‘nggi turda zo‘rg‘a omon qolish – bu Tottenham uchun signal bo‘lishi kerak edi. Bu safar klub uyg‘ondi.
Roberto De Zerbi to‘liq ishonch oldi va transfer bozorida katta mablag‘ sarflandi. Premyer-ligada faqat Chelsea ko‘proq sarfladi. Markazda 180 million funtlik “kapital ta’mir”: Sandro Tonali va Mateus Fernandes kelishi bilan o‘yin yuragi butunlay yangilanmoqda. Himoyaga Marcos Senesi, Jan Paul van Hecke va Andy Robertson kabi nomlar qo‘shildi – qog‘ozda hammasi juda mantiqli.
Hujumga kuchaytirish hali davom etadi. De Zerbi Yevropasiz to‘liq mavsumga ega bo‘ladi, bu esa uning murakkab tizimini singdirish uchun noyob imkoniyat. Faqat bitta savol: jarohatlar. O‘tgan mavsumlarni buzgan omil yana qaytadimi?
Bournemouth: Iraolasiz, lekin kursni o‘zgartirmagan holda
Klub tarixidagi ilk Yevropa yo‘llanmasini qo‘lga kiritgach, Bournemouthning yozdagi asosiy vazifasi oddiy edi: tarkibni saqlab qolish. Murabbiy Andoni Iraolaning ketishi – yo‘qotish, ammo maydondagi yadro asosan joyida qoldi.
Marcos Senesi shartnomasi tugab Tottenhamga o‘tdi – xolos. Buning o‘ziyoq yangi bosh murabbiy Marco Rose uchun qulay start. Alex Scott, Rayan va Junior Kroupi kabi futbolchilarni saqlab qolish – ayniqsa muhim. Kroupi mashg‘ulotdagi g‘alati oyoq jarohati tufayli mavsumni o‘tkazib yuboradi, lekin baribir bu tarkibda salohiyat yetarli.
Rose – Jurgen Klopp shogirdi, yuqori pressing va intensivlikni yoqtiradi. Bu Iraola davridan tabiiy davom etish bo‘lib ko‘rinadi. Tajribali nemis murabbiy Yevropa Ligasi debyutini boshdan kechiradigan klubga sovuqqonlik olib keladi.
Aston Villa: Emery – bosh yulduz
Yoz Villa Parkda tinch o‘tmadi. Emi Martinez, Morgan Rogers, Youri Tielemans va Lucas Digne bilan bog‘liq chiqishlar klub umurtqasini chayqatdi. Ammo bu jamoaning haqiqiy kuchi boshqa joyda.
Unai Emery – bu loyihaning markazi. U nafaqat muammolarga yechim topadi, balki tarkibni ham bosqichma-bosqich o‘zgartiryapti. Shveysariya jahon chempionati yulduzi Johan Manzambi uchun to‘langan 59,5 million funt – klub rekordi. Yaponiya terma jamoasi darvozaboni Zion Suzuki ham kelajak uchun sarmoya.
Ular uch mavsumda ikkinchi bor Champions Leaguega qaytish arafasida. Yangi kelganlar, jumladan ijaradagi Alejandro Garnacho, tezda moslashishi kerak bo‘ladi. Lekin Villa uchun asosiy ustun – baribir Emeryning o‘zi.
Liverpool: yangi ritm, eski savollar
Optimistlar Liverpoolga qarab, Anfieldda yuqori intensivlik olib keladigan yosh va dadil murabbiy Andoni Iraolani ko‘radi. Alexander Isak va Florian Wirtz kabi qimmat, lekin hali to‘liq ochilmagan hujum chizig‘i nihoyat portlashi mumkin.
Boshqalar esa Arne Slot davrining so‘nggi mavsumida ko‘rinib qolgan muammolarni sanab o‘tadi: hujum va qanot himoyasida chuqurlik yetishmasligi, o‘rtada esa kurashchan, barqaror blokning yo‘qligi. Yanvarda 55 million funt evaziga olingan 21 yoshli markaziy himoyachi Jeremy Jacquet yaqinda Como bilan o‘yinda yaxshi taassurot qoldirdi. Ronald Araujo ijarasi ham yordam beradi, lekin 35 yoshli Virgil van Dijkka bog‘liqlik hanuz xavotirli.
Bradley Barcola uchun qimmat transfer poygasi oynaning so‘nggi kunlariga qadar cho‘zilishi kutilmoqda, Hugo Ekitike esa hali bir necha oy safdan tashqarida. Demak, Iraola mavsumni katta savollar bilan boshlaydi. Isak va Wirtzning erta formada bo‘lishi unga juda kerak bo‘ladi.
Manchester United: Carrick sinovi endi haqiqiy boshlanadi
Ruben Amorim o‘rniga kelganidan so‘ng Michael Carrick Premyer-ligadagi 18 o‘yinning 12 tasida g‘alaba qozondi. Bu davrda hech bir klub Uniteddan ko‘p ochko to‘plamadi. Natijada u ikki yillik shartnoma bilan doimiy murabbiy etib tayinlandi. Endi esa savol boshqacha: bu sehr qancha davom etadi?
Yangi mavsum Champions Leaguega qaytish bilan birga keladi. O‘tgan mavsumda United atigi 40 ta rasmiy o‘yin o‘tkazgan bo‘lsa, bu safar kampaniya 60 taga yaqinlashishi mumkin. Raqiblar Carrick uslubini yaxshiroq o‘rganadi, United esa mashg‘ulotlarga kamroq vaqt topadi.
Bruno Fernandes yana ilhom manbai bo‘la oladi, lekin chuqurlik yetishmasligi chempionlik orzularini cheklab qo‘yishi mumkin. Casemiro ketganidan so‘ng yarim himoya zaxirasini kuchaytirish ustuvor vazifa edi. Klub Chelsea’dan Andrey Santos va Aston Villadan Youri Tielemansni olib keldi. Baribir, o‘tgan mavsumning ikkinchi yarmidan keyin haqiqiy sakrash uchun bundan ko‘prog‘i kerakdek tuyuladi.
Chelsea: xaosdan keyin Alonso davri
O‘tgan mavsum “Stamford Bridge”dagi tartibsizliklar cho‘qqisi bo‘ldi. Liam Rosenior atigi uch oyda ishdan bo‘shatildi, klub 1912 yildan beri eng yomon liga seriyasini qayd etdi. Lekin futbol adolat tizimi emas.
Chelsea tez harakat qildi va Bayer Leverkusenni Bundesliga chempioni qilgan, Yevropaning eng nufuzli murabbiylaridan biri sifatida ko‘riladigan Xabi Alonsoga ish taklif qildi. Real Madrid tajribasi unchalik chiqmagan bo‘lishi mumkin, lekin obro‘si hanuz baland.
Morgan Rogers qimmat, lekin sifatli qo‘shilish. Uni jarohatdan qaytgan, Jahon chempionatini o‘tkazib yuborgan Cole Palmer bilan yonma-yon ko‘rish – raqiblar uchun dahshatli tasvir. Chelsea Yevropa musobaqalarida qatnashmaydi, bu Alonso uchun mashg‘ulot maydonida ko‘p vaqt degani.
Eng qiziq o‘zgarishlardan biri – siyosatdagi burilish. Klub nihoyat tajribali Premyer-liga futbolchilariga yuzlandi: 36 yoshli Jordan Henderson va 35 yoshli Danny Welbeck tarkibga qo‘shildi. To‘rt yillik xaosdan keyin bu, ehtimol, egalarning xatolardan xulosa chiqarganidan darak.
Manchester City: soyadagi hayot
Pep Guardiola o‘n yil davomida klubni qayta yozdi. Endi esa City butun liga ichida eng katta moslashuv davriga kiryapti. Enzo Maresca murabbiylikka kelar ekan, ayniqsa yarim himoyada to‘liq qayta qurilish kutib turibdi.
Rodri va Bernardo Silva ketishi – butun davrning yakuni. O‘rni esa Elliot Anderson bilan to‘ldirilmoqda: Angliya bilan Jahon chempionatida yorqin o‘yin ko‘rsatgan futbolchi uchun 116 million funt to‘langan. Yana bir nom – 18 yoshli Ayyoub Bouaddi. U ham mundialda porladi, lekin Rodri darajasidagi tayanch sifatida hozircha juda erta. City yoz oxirigacha Chelsea’dan Enzo Fernandezni 120 million funt evaziga olib kelish yo‘lini izlashda davom etishi mumkin.
Shunga qaramay, Erling Haalandning gollari, o‘tgan mavsum qo‘shilgan Antoine Semenyo va Marc Guehi bilan himoyadagi yaxshilanishlar Cityni baribir yuqori pog‘onada ushlab turadi. Faqat uslubiy burilish – Guardiola davridan keskin chekinish – ayni paytda chempion Arsenalning barqarorligi bilan keskin kontrast hosil qiladi.
Bu fon, bu savollar, bu beqarorlik ichida Arsenal chempionlikni himoya qilishga kiryapti. Savol esa endi bitta: yangi davrni kim o‘z qo‘liga oladi – eski gigantlarmi, yangi murabbiylarmi yoki birdaniga sahnaga chiqib qoladigan kutilmagan qahramonmi?
