Pirelli va Bahrain GP: Sepangga Ko‘chish
Bahrain Gran-prisi taqvimda qoladi, lekin kutilgan joyda emas. U Fors ko‘rfazi sahrosidan tropik namlikka ko‘chmoqda. Urush sababli aprel oyidagi dastlabki sana ham, keyingi variantlar ham imkonsiz bo‘lib qolgach, Bahrain, FIA, Formula 1 rahbariyati va Malayziya o‘rtasida kelishuv topildi: poyga Sepangda o‘tkaziladi.
Bu mutlaqo “oxirgi daqiqadagi” qaror emas, lekin baribir butun paddok uchun, ayniqsa Pirelli uchun, jiddiy sinov. Jahon chempionati Kuala Lumpurga 2017 yildan beri qaytmagan. Demak, ma’lumotlar eski, texnika yangi, vaqt esa kam.
2017 yilga qaytish
Pirelli Motorsport direktori Dario Marrafuschi qarorni qaerdan boshlash kerakligini aniq biladi. Uning eslashicha, Malayziyada so‘nggi poyga 2017 yilda bo‘lgan va aynan o‘sha yil bugungi texnikaga eng yaqin nuqta sifatida ko‘rilmoqda.
2011 yildan beri Pirelli Formula 1 uchun yagona shinalar yetkazib beruvchisi. O‘sha davr mobaynida har yili Sepangga kelib, ulkan ma’lumotlar bazasini to‘plagan. 2017 esa alohida. Kengroq shinalar ilk bor qo‘llanilgan, mashinalarning umumiy paketi va shina o‘lchamlari bugungi avlodga nisbatan ancha mos keladi.
Shuning uchun Pirelli qarorini 2017 yilgi tanlovga tayab oladi. O‘sha paytda o‘rta, yumshoq va supersoft aralashmalari ishlatilgan edi – hozirgi tasnifda bu C2, C3 va C4 diapazoniga to‘g‘ri keladi. Xuddi shu mantiq bugun ham ustun: strategiya xilma-xilligini saqlagan holda, eskirishi va ishonchliligi nazorat ostida bo‘lgan shinalar.
Sepangning o‘zi esa hazil emas. Uzoq, tez burilishlar, yuqori yon kuchlari, issiq va nam iqlim. Shinalar uchun ham, sovutish tizimlari uchun ham doimiy qiynoq. Pirelli aynan shunday sharoitda 2017 yilda sinovdan o‘tgan ma’lumotlarga suyanmoqchi.
Vaqt bilan poyga
Bu safar Pirelli mutaxassislari Malayziyaga borib, yangi trek tahlilini joyida o‘tkazishga ulgurmaydi. Qaror tezda kerak, ishlab chiqarish zudlik bilan boshlanishi shart. Demak, laboratoriya va eski ma’lumotlar – yagona tayanch.
Qisqa muddat yana bir muammoni yuzaga chiqaradi: logistika. Odatda konteynerlar dengiz orqali jo‘natiladi, bu arzonroq va rejalashtirilgan. Sepangga ko‘chirilgan Bahrain GP esa bunday hashamatni ko‘tarmaydi. Shinalar havo orqali yetkaziladi. Qimmat, lekin boshqa yo‘l yo‘q.
Taqvimdagi beqarorlik Pirelli uchun kundalik boshog‘riqqa aylangan. Marrafuschi bu borada yashirmaydi: ular bir nechta ssenariyni bir vaqtning o‘zida ko‘rib chiqishga majbur. Ba’zan bir nechta partiya ishlab chiqariladi, keyin esa “zaxira” sifatida keyingi poygalarga yo‘naltiriladi. Moslashuvchanlik – bugungi Formula 1 muhitida yagona qurol.
Imola, sovuq va ehtimoliy final
Taqvim atrofidagi mish-mishlar Sepang bilan tugamaydi. Qatar va Abu Dhabi bosqichlari bekor qilinishi ehtimoli fonida, mavsum yakunini Imolada o‘tkazish g‘oyasi tilga olinmoqda. Bu Pirelli uchun butunlay boshqa ekstremal sharoit.
Emilia-Romagna viloyatida dekabr oyida odatda 0 dan 8 darajagacha bo‘lgan harorat kuzatiladi. Hatto Las Vegasdan ham sovuq bo‘lishi mumkin. Shinalar uchun bu issiq Sepangdan keyingi mutlaqo teskari qutb.
Pirelli bunday sovuqni allaqachon ko‘rgan – Barselonadagi qishki testlar bunga misol. Marrafuschi shunga tayangan holda, xavfsizlik nuqtai nazaridan qo‘rquv yo‘qligini aytadi. Ideal emas, lekin boshqariladigan vaziyat. Shinalar past haroratda ishlashi bo‘yicha tajriba yetarli.
“Jin urgan” taqvim va bitta kalit
Evropadagi poygalar uchun Pirelli kamida yetti haftalik ogohlantirishga muhtoj. Bu ishlab chiqarish, logistika va jamoalar bilan muvofiqlashtirish uchun minimal vaqt. Hozirgi o‘zgaruvchan taqvimda bunday muddatni ushlab turishning o‘zi katta mahorat.
Baribir, kompaniya o‘zini eng beqaror ssenariylarga tayyorlaydi. Bir necha xil aralashma ishlab chiqariladi, yo‘nalishlar bo‘yicha zaxira rejalar tuziladi, dengiz va havo transporti o‘rtasida tezkor almashuv imkoniyati saqlanadi. Formula 1 bugun shunday: bir kuni sahroda, ertasi kun tropik yomg‘ir ostida, keyin esa muzdek Yevropa tongida.
Pirelli uchun esa bitta kalit bor: moslashuvchanlik. Sepangga qaytish, ehtimoliy sovuq Imola finali, taqvimdagi doimiy o‘zgarishlar – bularning bari bitta savolni ochiq qoldiradi: chempionat oxirgi poygaga qadar shinalar strategiyasini kim eng yaxshi boshqaradi?
