Roc Nation Sports va transfer bozoridagi yangiliklar
Oxir-oqibat g‘olib bitta bo‘ldi. Va Jay-Z uchun bu navbatdagi yirik zarba xotini Beyoncé chiqarib, to‘rt yildan beri u rap qilgan birinchi trekni o‘z ichiga olgan “Morning Dew (Donk)” remiksi paydo bo‘lganidan atigi bir kun o‘tib keldi.
U endi faqat sahna odami emas. Tidal, o‘zining streetwear brendi, shampan va konyak – hammasida qo‘li bor. Lekin yozgi transfer oynasida shovqin qilayotgan loyiha bitta: Roc Nation Sports.
Hip-hopdan transfer bozoriga
2008 yilda asos solingan Roc Nation’ning sport bo‘limi dastlab NBA, NFL va MLB bozoriga kirib bordi. Creative Artists Agency bilan hamkorlikda yo‘lga qo‘yilgan bu bo‘lim Kevin Durant kabi yulduzlarni o‘z orbitasiga tortdi. Yevropa futboliga esa 2015 yilda ilk dadil qadam qo‘yildi: Bayern Munich himoyachisi Jérôme Boateng birinchi futbol mijozi bo‘ldi.
Keyin esa tezlik oshdi. 2019 yilda Roc Nation Sports International (RNSI) tashkil etildi va London markaz sifatida tanlandi. Maqsad aniq: yirik yevropalik grandlarda o‘ynayotgan superyulduzlar bilan ishlash.
Bugun ularning ro‘yxatida yuzdan ortiq futbolchi bor. Eng yorqin ismlardan biri – Real Madrid hujumchisi Vinícius Júnior. Braziliyalik bu hafta Madrid klubi bilan yiliga taxminan 25 million yevroga teng ulkan maoshni o‘z ichiga olgan yangi shartnoma imzoladi. Bu paytda Arsenal u bilan bog‘langan, 26 yoshli forvard uchun “blokbaster” transfer haqida gap-so‘zlar chiqqan edi.
Braziliya bozorini egallash
RNSI Braziliya bozoriga ham shunchaki kirib bormadi, uni egallashga qaror qildi. 2023 yil iyulida ular muvaffaqiyatli agentlik TFM’ni sotib oldi. TFM allaqachon Vinícius, Gabriel Martinelli va Endrick manfaatlarini himoya qilib kelayotgan edi. Endi bu tuzilma yangi nom oldi – Roc Nation Sports Brazil.
Ikki yil davom etgan muzokaralarda RNSI Real Madridni Vinícius maoshini yiliga 30 million yevroga ko‘tarishga, ya’ni Kylian Mbappé darajasiga olib chiqishga ko‘ndirishga urinib keldi. Buning uchun ular shartnomani oxirgi 12 oyga qadar cho‘zib, boshqa klublar qiziqishini qizitishga harakat qildi.
Arsenal ham reja tuzdi. London klubi katta transfer to‘lovi to‘lashga tayyor bo‘lgani aytiladi, ammo ular uchun eng jozibador ssenariy – kelasi yozda uni erkin agent sifatida qo‘lga kiritish bo‘lgan. Yakunda Real Madrid taklifni oshirdi, Vinícius qoldi. Bu qaror esa boshqa frontda narxini to‘layotganga o‘xshaydi: endi madridliklar Manchester City yulduzi Rodri uchun kurashda Barcelona’dan ortda qolishi mumkin.
Diomande – rekord, samolyot va 115 million funt
Vinícius’ning olti yillik yangi shartnomasi e’lon qilingan kuni Madridga yana bir surat kelib tushdi. Unda 19 yoshli Yan Diomande – RB Leipzig’ning chaqqon vingeri – shaxsiy samolyot bortida agentlari Nathan Campbell va Kareem Gbaja bilan birga jilmayib turardi. Maqsad bitta: rekord darajadagi 115 million funtlik transferni yakunlash.
Diomande hozircha katta futbolda atigi 46ta o‘yin o‘tkazgan – Leipzig va Ispaniya ikkinchi divizionidagi Leganés safida. Shunga qaramay, u allaqachon tarixga kirdi: eng qimmat afrikalik futbolchi. RNSI bu bitimdan komissiya va xizmat haqlari ko‘rinishida 17 million funtgacha ishlab olgani haqida xabarlar bor.
Bu transfer yozning eng cho‘zilgan sagalaridan biriga aylandi. Iyun oyida Liverpool 70 million funtlik taklif bilan eshik qoqdi, Leipzig rad etdi. Narx oshdi. Real Madrid sahnaga chiqdi. Parij tomonda esa sabr tugadi: 100 million funtdan yuqori summa talab qilinayotganini eshitgan Paris Saint-Germain iyul oxirida poygani tark etdi va rasmiy bayonotda Yevropa chempionlari “ma’lum agentlarning inflyatsion va manipulyativ o‘yinlarida qatnashmasligini” ma’lum qildi.
Real esa to‘xtamadi. Natijada Diomande payshanba kuni Bernabéu’da yetti yillik shartnomaga imzo chekdi. Zamonaviy transfer mexanizmlarining butun murakkabligi, agentlar kuchi va bozordagi keskin o‘yinlar shu bitimda yaqqol ko‘rindi.
Sudlar, da’volar va Afrika sari ochilgan eshik
Bu hajmdagi pul harakat qilsa, sud da’volari uzoq emas. RNSI allaqachon ikkita huquqiy chaqiriqni qaytarishga majbur bo‘ldi.
Sobiq Bournemouth vingeri Max Gradel o‘z agentligi – Maxidel Management – Diomande bilan avvaldan amal qiluvchi kelishuvga ega bo‘lganini da’vo qilmoqda. U Fifa’ga shikoyat kiritdi, biroq jahon futboli boshqaruv organi transferni to‘xtatmadi. Diomande’ning birinchi klubi AFI Sud Comoé (Côte d’Ivoire) prezidenti Dez Bamba esa vinger RNSI’ga o‘tishga Vinícius qo‘ng‘irog‘idan keyin ko‘nganini aytib o‘tdi. RNSI bu ish bo‘yicha izoh bermagan.
Yana bir front – Rainbow World Group. Ular iyun o‘rtalarida London oliy sudi va Britaniya Virgin orollarida ish qo‘zg‘atib, Diomande’ning ilk faoliyati davrida tuzilgan tasvir huquqlari va intellektual mulk bo‘yicha kelishuvlarni ijro ettirishni talab qilmoqda. Rainbow o‘sha paytda futbolchiga katta sarmoya kiritganini, uni Chelsea, Bournemouth, Crystal Palace va Newcastle sinovlariga olib borganini ta’kidlaydi. Shundan keyingina Diomande Leganés tomonidan imzolangan. Bu da’vo bo‘yicha ham RNSI sukut saqlamoqda.
Diomande’ning shiddatli ko‘tarilishi fonida klublarning Afrika akademiyalariga qarab yugurishi hech kimni hayratga solmayapti.
Leganés’ni Blue Crow klublar tarmog‘i orqali boshqarayotgan, MLB’da Astros va St Louis Cardinals bilan uch marta World Series yutgan Jeff Luhnow o‘tgan yili Diomande ularning loyihasidagi birinchi yirik mahsul bo‘lishini aytgandi. Ular so‘nggi yillarda Gana, Zambiya va boshqa bir qator mamlakatlarda skaut va rivojlantirish dasturlarini yo‘lga qo‘yishdi. Uning so‘zlari qisqa, lekin aniq edi: “Bizning pipeline’da shunday yana futbolchilar bor.”
Afrika – navbatdagi front
RNSI ham bu yo‘nalishda joyini band qilib bo‘ldi. O‘tgan yil noyabrida ular sakkiz nafar yosh afrikalik futbolchi bilan shartnoma imzolaganini e’lon qildi. Ular orasida Gana U-17 terma jamoasi yarim himoyachisi Joseph Narbi va Daniyaning AC Horsens klubida to‘p surayotgan gambiyalik vinger Francis Gomez ham bor.
Nathan Campbell bu strategiyani shunday ta’riflagan: Afrika – “hali to‘liq ochilmagan futbol salohiyati o‘chog‘i”, bu yo‘nalish esa Roc Nation’ning global qarashlarida tabiiy qadam sifatida ko‘riladi.
Bozor esa shafqatsiz. Agentlar dunyosi – “kim kimi yeb qo‘yadi” o‘yini. Lekin Jay-Z yaratgan bu yangi kuch, Roc Nation Sports, allaqachon sahnaga chiqib bo‘ldi. Endi savol bitta: ular transfer bozorini qay darajada qayta yozib chiqadi?
