Rokas Pukstas: Boksdan Boks Dvigateli Teessidega Qo‘nadi
Middlesbrough yozgi transfer oynasida markazni jiddiy kuchaytirdi. Hajduk Split bilan to‘rt yil davomida o‘yinini sayqallagan, ichki chempionatni hech qachon Xorvatiyadan tashqarida ko‘rmagan Rokas Pukstas endi Angliya futbolining shafqatsiz ritmiga qadam qo‘ydi. 22 yosh, 142 o‘yin, 27 gol, 10 golli uzatma – va endi Riverside sahnasi.
Bu raqamlar quruq statistika emas. Bu – o‘yin uslubining izohi.
Jarima maydoniga kech kiradigan xavf
Xorvatiyalik futbol jurnalisti Lovre Nikolac Pukstasni bir jumlada chizib berdi: jarima maydoniga kech kirib keladigan xavf. Himoyachilar raqamni sanab ulgurganman deb o‘ylagan payt, orqa chiziqdan birdan paydo bo‘ladigan o‘sha ortiqcha odam.
Nikolacning ta’kidlashicha, havo duelida u allaqachon tayyor mahsulot:
“U juda kech kirib keladi va maydonga qadam qo‘yishi bilan, havodagi kurash bo‘lsa, yutib oladi. U baland sakraydi. Juda baquvvat va bosh bilan o‘ynashi ajoyib. Agar usta darajada allaqachon shakllangan bir fazilat bo‘lsa, aynan shu.”
Bu, albatta, Championship uchun oltin xususiyat. Standart vaziyatlar, uzoq krosslar, ikkinchi qavatdagi kurashlar – bularning bari liganing kundalik noni. Pukstas esa bu nonni yillar davomida Splitda chaynab kelgan.
U nafaqat aniq zarba bilan, balki “scraps” – darvoza oldidagi mayda bo‘sh to‘plarni ham yig‘ib olishga usta. To‘p jarima maydonida sakrab qolsa, u odatda yon-atrofda bo‘ladi.
Kim Hellberg talab qiladigan motor
Kim Hellberg jamoasidan yuqori intensivlik, press, uzluksiz harakat talab qiladi. Nikolacning ta’rifi bo‘yicha, Pukstas bu falsafaga tayyor futbolchi:
“Gollar haqida gapirishimiz mumkin, lekin u to‘psiz nima qiladi – asosiy narsa shu. U shunchaki yuguradi. Boshqacha aytib bo‘lmaydi. To‘xtamaydi va undan nima talab qilinsa, hammasini bajaradi.”
Bu bir nechta chiziqda o‘ynay oladigan, “boksdan boks” vezir. Butun o‘yin davomida maydonni yuqoridan pastgacha kesib o‘tadi, charchaganini ko‘rsatmaydi. Teesside shamoli, zich taqvim, ikki haftada uchta o‘yin – bunday sharoitda aynan shunday futbolchilar jamoaning ritmini ushlab turadi.
Pukstasning chidamliligi va ishchanligi Middlesbrough uchun nafaqat taktik qurol, balki mentalitet ramziga aylanishi mumkin. Tomoshabinlar ko‘p narsa kechiradi, lekin beparvolikni emas. U esa bunga mutlaqo yot.
To‘liq yarim himoyachiga aylanish sari
Shu bilan birga, Pukstas hali tugallangan mahsulot emas. Uning o‘sish yo‘li ham aniq. Nikolac buni yashirmaydi:
“U uzatmalarda unchalik zo‘r emas, lekin qolgan hamma narsasi joyida. Himoyalanish, o‘yinni o‘qish, kech kirib kelish, gollar.”
Demak, Middlesbrough qo‘lida nimaga ega? To‘pni yutib oladigan, pressingda ishlaydigan, ikkinchi qavatda hukmronlik qiladigan, jarima maydoniga kech kirib kelib zarba beradigan futbolchi. Ammo o‘yin ritmini pas orqali boshqarish, bosim ostida to‘g‘ri yechim topish – hali ustida ishlashi kerak bo‘lgan bo‘lim.
Nikolacning fikri keskin:
“Agar u shuni yaxshilasa, siz to‘liq futbolchini, haqiqiy markaziy yarim himoyachini qo‘lga kiritasiz. Uni xohlagan joyingizda ishlata olasiz. U hamma narsani bajarishga jismonan tayyor.”
Championship – uzatmani xato qilganlarni kechirmaydigan liga. Pukstas aynan shu bosim ostida pas madaniyatini oshirsa, Hellberg qo‘lida nafaqat yuguradigan, balki o‘yinni boshqaradigan markaziy figura paydo bo‘ladi.
Xorvatiya maktabidan – Teesside yuragiga
Pukstasning yo‘li ham qiziq: u hali o‘z mamlakatidan tashqarida ichki liga o‘ynamagan, butun professional tajribasi Hajduk Split bilan bog‘liq. Xorvatiya futbol maktabi esa o‘yin o‘qish, taktika va kurashchanlikni ustun qo‘yishi bilan tanilgan.
Endi esa u mutlaqo boshqa dunyoga qadam qo‘ymoqda. Tezkor, jismoniy, to‘xtovsiz Angliya chempionati. Sovuq kechalar, to‘la tribunalar, har bir to‘p uchun jang. Savol bitta: u bu intensivlikni ko‘taradimi yoki aynan shu intensivlikdan zavq oladimi?
Middlesbrough javobni uzoq kutmaydi. Bunday futbolchi maydonga tushgan zahoti ko‘zga tashlanadi – pressingda, havodagi kurashda, jarima maydoniga kech kirib kelganida. Pukstas o‘zini ko‘rsatishi uchun murakkab sxemalar, murakkab kombinatsiyalar kerak emas.
Ba’zan jamoaga aynan shunday narsa yetishmaydi: charchamasdan yuguradigan, raqib jarima maydoniga kech kiradigan, havoda yutadigan, “iflos ish”dan qochmaydigan yarim himoyachi. Endi Middlesbroughda shunday futbolchi bor.
Savol endi boshqacha: Rokas Pukstas Championshipga moslashadimi? Yoki Championship tez orada unga moslashishga majbur bo‘ladimi?
