Sheffield United atrofidagi bo‘ron: 35 million funt va sud jarayoni
Sheffield United maydonda yangi mavsumga hozirlik ko‘rayotgandek tuyuladi, lekin klub atrofidagi eng keskin kurash hozircha tribunada emas, London High Court devorlari orasida kechmoqda. Chorshanba kuni klub egalariga qarshi chiqarilgan winding-up buyrug‘i ko‘rib chiqiladi va bu ish yakunida jamoa bu mavsum Championshipda 12 ochko yo‘qotishi ehtimoli paydo bo‘lishi mumkin.
Gap klubning o‘zida emas, uni 2024-yil dekabrida sotib olgan COH Sports Bidco Limited (CSBL) atrofida ketmoqda. Amerika bazasidagi konsorsium Blades uchun 100 million funtdan biroz ortiq to‘lashga kelishgan, ammo sobiq egalar – United World – hisobiga ko‘ra, bitimdan hanuz 35 million funtdan ortiq qarz qolgan.
8-iyul kuni winding-up petitsiya aynan CSBLga qarshi berildi, klubga emas. Shunga qaramay, oqibatlari Bramall Lane uchun juda og‘ir bo‘lishi mumkin. Agar 35 million funt to‘lanmasa yoki kelishuv topilmasa, CSBL tugatilishi mumkin.
Prince Abdullah davridan meros tortishuv
Saudiyalik shahzoda Prince Abdullah bin Mosaad Al Saud 2013-yilda Sheffield United aksiyalarining 50 foizini sotib olgan, 2019-yilda esa High Courtda uzoq davom etgan sudlashuvdan so‘ng klubning to‘liq egasiga aylangan edi. Uning davri tortishuvlarsiz o‘tmadi: ikkinchi 50 foiz ustidan bo‘lgan huquqiy jang, moliyaviy bosimlar va oxir-oqibat sotuv.
United World orqali klubni boshqargan Prince Abdullah CSBLga sotuvni yakunlaganida, mojarolar tugagandek ko‘rindi. Lekin hikoya shu yerda uzilmadi. O‘tgan mavsumda Blades 2022-23 yilgi kampaniyada Prince Abdullah davrida amalga oshirilmagan transfer to‘lovlari uchun Championshipda 2 ochkodan mahrum bo‘ldi.
CSBL bitim yopilganda dastlabki to‘lovni amalga oshirdi, ammo birinchi katta bo‘lib to‘lanishi kerak bo‘lgan to‘lov kechikdi, faqat rasmiy ogohlantirishdan so‘ng, so‘nggi muddat kuni o‘tkazildi. Endi esa navbatdagi 35 million funtlik bo‘lak ustidan tortishuv sudga chiqdi. Eng muhimi – yangi egalarning o‘zi bu qarz mavjudligini inkor qilmayapti.
1919 Partners sahnaga chiqadi
Vaziyatni English Football League (EFL) uchun murakkablashtirayotgan nuqta – aksiyalarning ko‘chirilishi. Iyun oyida klubdagi aksiyalar CSBLdan yangi, AQShda ro‘yxatdan o‘tgan 1919 Partners LLCga o‘tkazildi. Rasmiy ta’rifga ko‘ra, u “Sheffield United’ning bosh kompaniyasi”ga aylandi.
Amalda CSBL endi klub boshqaruviga ta’sir o‘tkazmaydi. Lekin qog‘ozdagi ajralish hammasini hal qilmaydi. CSBLni boshqarayotgan biznesmenlar – Steven Rosen va Helmy Eltoukhy – 1919 Partners LLC orqali Sheffield United boshqaruv kengashida hamon hamrais sifatida qolmoqda. Qarzdor kompaniya bilan klubni bog‘lab turgan eng kuchli ko‘prik aynan shu.
Dushanba kuni United World keskin bayonot bilan chiqdi. Ular 1919 Partners LLC tuzilishini “CSBL kreditorlaridan qochish urinishlari” deb atadi. Ularning da’vosiga ko‘ra, winding-up buyrug‘i chiqqanidan beri qarzni yopish bo‘yicha biror taklif kelmagan va Rosen hamda Eltoukhy “pulini to‘lamasdan klubni olib qo‘yishga urinmoqda”.
Sheffield United hozirgi egaligiga yaqin manbalar bunga javob qaytardi, ammo to‘g‘ridan-to‘g‘ri ayblovlarning o‘zini rad etishmadi. Ularning bayonotida Prince Abdullah “klub va uning muxlislariga zarar yetkazuvchi publika namoyishlari”da ayblandi. 2024-yildagi bitim “yaxshi maslahat olgan, tajribali tomonlar” o‘rtasida tuzilganini eslatib o‘tishdi va hozirgi rahbariyat davrida Sheffield United moliyaviy jihatdan “sog‘lom”, deb ta’kidladilar. Shuningdek, Eltoukhy va Rosen shahzodaga klubga qayta sarmoya kiritish va egalik tarkibiga qo‘shilish taklifini berganini ma’lum qilishdi.
United World esa seshanba kuni javob zarbasini berdi: “Tajribali va yaxshi maslahat olgan tomonlar kelishilgan narxni to‘laydi”, deya qayd etildi. Ularning fikricha, sotib olingan kompaniya aksiyalarini pul o‘rniga taklif qilish “kelishuvning bir qismi emas va to‘lov ham emas”. Agar klub chindan ham hozirgi egalari aytayotganidek barqaror bo‘lsa va ular haqiqatan ham ommaviy axborot vositalarida tilga olinayotgan moliyaviy imkoniyatlarga ega bo‘lsa, “pulni to‘lashga hech qanday to‘siq yo‘q”.
Ular yanada keskinroq xulosa chiqardi: hozirgi rahbariyat “to‘lamagan klubini boshqaryapti” va klubning hozirgi moliyaviy holati “klub uchun haq to‘lamaslik sxemasi natijasi” ekanini bildirdi.
EFL uchun murakkab test
EFL ham, yangi tashkil etilgan Independent Football Regulator (IFR) ham 1919 Partners LLCga aksiyalar o‘tkazilishi bo‘yicha omma oldida fikr bildirmadi. IFR faqatgina COH Sports Bidco bilan bog‘liq winding-up petitsiyasi haqida xabardor ekanini, klub va tegishli tashkilotlar bilan aloqa qilayotganini tasdiqladi, xolos.
Bu holat klassik “klub administratsiyaga tushdi – avtomatik minus ochko” ssenariysi emas. Bu yerda “group undertaking” – ya’ni klub emas, balki uni sotib olgan kompaniya moliyaviy inqirozga yuz tutishi ehtimoli haqida gap ketmoqda. Qoidalar EFL boshqaruviga bir qator omillarni inobatga olishni buyuradi: “musobaqaning yaxlitligi va uzluksizligini himoya qilish zarurati” hamda “liganing obro‘sini saqlash” shular jumlasidan.
Agar High Court CSBLni tugatish qarorini chiqarsa, EFL oldida keskin savol paydo bo‘ladi. Klub egalari aksiyalarni yangi kompaniyaga o‘tkazib, eski kompaniyada katta xarid qarzini qoldirib ketgan bo‘lsa, bu amaliyot moliyaviy majburiyatdan qochish sifatida talqin qilinishi mumkin. O‘zi shuning o‘zi qoidabuzarlik sifatida ko‘rilib, sanksiyaga sabab bo‘lish ehtimoli bor. Qoidalar bo‘yicha EFL bunday “insolvensiya hodisasi” uchun 12 ochkolik jarima qo‘llash huquqiga ega.
Bu mutlaqo yangi holat emas. 2009-yilda Southampton’ning bosh kompaniyasi administratsiyaga tushganidan so‘ng EFL klubni 10 ochkodan mahrum qilgan edi. O‘shanda tekshiruv natijasida klub va bosh kompaniya “ajralmas yagona iqtisodiy subyekt” deb topilgan va majburiy jazo aynan shunga asoslanib qo‘llanilgan.
Sud kuni va oldinda turgan noma’lumlik
United World o‘z bayonotida “sobiq egalar sifatida Sheffield Unitedning oylar davom etadigan noaniqlik ostida qolishini istamasligini” aytdi. Ammo ular Eltoukhy va Rosen – “ikkalasi ham milliarder” – o‘zlari aytgan qarzni to‘lashga rozi bo‘lmagan sharoitda “o‘z manfaatlarini himoya qilish uchun barcha huquqiy choralarni ko‘rishdan boshqa yo‘l qolmaganini” ta’kidlashdi.
Endi hamma narsa High Courtdagi chorshanba kungi majlisga borib taqaladi. Sud zalidan oldin tomonlar kelishuv topa oladimi? Yoki winding-up buyrug‘i kuchga kiradimi? Har ikki holatda ham hikoya shu yerda tugamaydi.
Championship start olgan bir paytda Sheffield United uchun haqiqiy savol shunday: bu mavsum jadval pastida 12 ochkolik yuk bilan yashashga tayyormi yoki yangi egalik davri sud qarori bilan ilk sinovidan o‘tadimi?
