Shimoliy Koreya futbolchilari Osiyoga qaytdi
Osaka aeroportining xalqaro terminalida tushlik payti odatdagi shovqin bir zumda o‘zgardi. Oq blazer, pushti galstuk, ko‘k shim va och ko‘k ko‘ylakdagi Shimoliy Koreya futbolchilari zali bo‘ylab kirib kelishi bilan kuzatuvchilarning nigohi bitta nuqtaga jamlandi. Ko‘krak qismida yaltirab turgan davlat bayrog‘i, saf-saf yurish, qat’iy qiyofa – bu nafaqat delegatsiya, balki uzoq tanaffusdan keyingi qaytish ramzi edi.
Yadro dasturi sabab sanksiyalar ostida, pandemiya yillarida xalqaro sportdan butunlay chetga chiqib qolgan mamlakat yana Osiyoga yuz tutdi. Nagoya-Aichi hududida bo‘lib o‘tadigan Osiyo o‘yinlarida 14 sport turi bo‘yicha 100 dan ortiq shimoliy koreyalik ishtirok etadi. Rasmiy ochilish 19-sentabrga belgilangan bo‘lsa-da, futbol bu safar yana peshqadam: musobaqa ular uchun avvalroq boshlanadi.
Pro-Pxenyan tribunasi
Aeroportda ularni kutib olganlar oddiy tomoshabinlar emasdi. Tokio markazidagi pro-Shimoliy Koreya tashkilotlari chaqirig‘iga javoban kelgan muxlislar qo‘llarida bayroq, tillarida qo‘shiq bilan delegatsiyani qarshi oldi. Qator-qator bayroqlar hilpiradi, madhiyalar yangradi, futbolchilar avtobus tomon yo‘l olar ekan, ularga gulchambarlar topshirildi.
Avtobus oynasidan qo‘l silkib, muxlislar bilan “high-five” almashayotgan futbolchilar manzarasi siyosiy muzlik fonida g‘ayritabiiy iliqlik uyg‘otdi. Rasmiy diplomatik aloqalar yo‘q, sanksiyalar amalda, biroq stadion eshiklari ochiq. Yaponiya Shimoliy Koreya fuqarolariga kirish taqiqlagan bo‘lsa-da, sportchilar uchun istisno qilindi – bu istisno esa aynan mana shunday manzaralarga zamin yaratdi.
Tokiodagi pro-Shimoliy Koreya guruhlari allaqachon ishga tushgan. Choson Sinbo nashri e’lon qilgan videoda Korea University talabalari qanday qilib stadionda qo‘llab-quvvatlash, qaysi shiorlarni aytish, qanday qo‘shiqlar kuylashni ko‘rsatib beradi. Ular kameraga qarab jilmayadi, tomoshabinlarni Shimoliy Koreya qizil rangidagi kiyimlarda arenaga kelishga undaydi.
Futbol – qaytish sahnasi
Pandemiya davrida xalqaro musobaqalardan chetlanib qolgan Shimoliy Koreya sporti uchun Osiyo o‘yinlari yana bir sinov maydoni. 2023-yilda Xitoyda o‘tgan Osiyo o‘yinlarida sahnaga qaytgan delegatsiya endi Parij Olimpiadasidan so‘ng navbatdagi yirik maydonga chiqmoqda.
Erkaklar futbol jamoasi o‘z yurishini 16-sentabr kuni Xitoyga qarshi uchrashuv bilan boshlaydi. Bu faqat guruh bosqichi o‘yini emas – uzoq tanaffusdan keyin Osiyo sahnasida o‘zini qayta ko‘rsatish imkoniyati. Har bir pressing, har bir duel, har bir gol urinishida aynan shu yuk bor.
Ayollar jamoasi esa o‘z navbatini dushanba kuni Bangladeshga qarshi o‘yin bilan oladi. Bu jamoa yoshlar darajasida erishgan xalqaro yutuqlari bilan tanilgan, shuning uchun ulardan kutish katta. Ularning guruhi oson emas: unda Janubiy Koreya ham bor. 21-sentabr kuni bo‘lib o‘ladigan Koreyalar derbisi allaqachon taqvimda belgilab qo‘yilgan eng siyosiy rangdagi sport voqealaridan biriga aylanib ulgurgan. Maydonda 11 ga 11, biroq fonida o‘nlab yillar davom etayotgan keskinlik.
Stadionda siyosatdan balandroq ovoz
Ikki mamlakat o‘rtasida diplomatik aloqalar yo‘q. Rasmiy muzokaralar to‘xtab qolgan, raketa sinovlari va sanksiyalar fonida aloqalar muzlab yotibdi. Shunga qaramay, Nagoya va Osakada sportchilarni kutib oladigan tribunalar bo‘ladi.
Pro-Pxenyan tashkilotlar Yaponiyada yashovchi koreys diasporasini stadionlarga chorlamoqda. Ular uchun bu faqat sport emas – tarix, identitet va o‘z ildizlariga bo‘lgan sadoqat namoyishi. O‘yin kuni tribuna qizil rangga bo‘yalishi, qo‘shiqlar aeroportdagi kabi baland yangrashi kutilmoqda.
Osiyo o‘yinlarida medallar taqdirini maydon hal qiladi. Ammo Shimoliy Koreya delegatsiyasining Yaponiyaga kirib kelishi allaqachon boshqa bir savolni o‘rtaga tashladi: bu safar sport siyosiy muzlikni biroz bo‘lsa-da eritishga xizmat qiladimi yoki yana bir bor faqat stadion choralari bilan cheklanib qoladimi?
