Slavko Vincic: Maribordan Jahon chempionatiga yetib kelgan hakam
Sloveniya futboli o‘zining eng nufuzli hakamlaridan birini kuzatdi. Sloveniya futbol assotsiatsiyasi 2026-yilgi Jahon chempionati finalini boshqargan hakam Slavko Vincic hakamlik faoliyatini yakunlaganini rasman e’lon qildi. U atigi 46 yoshda.
Bu yakun tasodifiy emasdi. Unga FIFA eng katta sahnani ishonib topshirdi: Ispaniya va Argentina o‘rtasidagi final. O‘sha kecha nafaqat futbolchilar, balki hakam ham o‘z karerasining cho‘qqisiga chiqdi — va shu bilan birga yakuniy sahifasini ham yozdi.
Final: bir qaror, bir burilish
Final o‘yini keskin, tarang va maydondagi har bir qaror oltinday qimmat bo‘lgan uchrashuv bo‘ldi. Ispaniya nihoyat g‘alaba qozondi, lekin yo‘l silliq kechmadi.
Vincic uchrashuvdagi eng muhim lahzalardan birida sahnaga chiqdi: Argentina yarim himoyachisi Enzo Fernandezni maydondan chetlatdi. Bu qaror o‘yin ritmini o‘zgartirdi, kuchlar nisbatini siljitdi va ispaniyaliklar foydasiga burdi. Shundan keyin Argentina o‘yinga qaytishga urindi, lekin bir futbolchiga kam bo‘lib, yakunda mag‘lubiyatni to‘xtata olmadi.
Final — hakamlar uchun ham sinov. Vincic bu bosimni qabul qildi, qaror qildi va shu kecha uning hakamlik yo‘li uchun ham chiziq bo‘lib chizildi.
Maribordan Yevropaning sahnasiga
Slavko Vincic 1979-yil 25-noyabrda Maribor shahrida tug‘ilgan. U 2010-yilda xalqaro hakamlar ro‘yxatiga qo‘shildi va keyingi o‘n besh yil ichida o‘zini Yevropaning eng ishonchli hakamlaridan biri sifatida tanitdi.
Uning ilk katta xalqaro tajribalaridan biri 2012-yilgi Yevropa chempionatiga to‘g‘ri keldi. U yerda u oltinchi hakam sifatida ishladi va Sloveniyalik hakamlar brigadasi bilan birga Greece – Germany chorak finaliga qadar yetib bordi. Bu hali maydon markazidagi bosh rol emasdi, lekin katta sahnaga chiqish uchun muhim qadam edi.
Bir yil o‘tib, 2013-yilda u Slovakiyada bo‘lib o‘tgan U-17 Yevropa chempionati finalini boshqardi. O‘sha turnirda yarim finalgacha yetib bordi. Yoshlar futbolidagi bu ishonch keyinchalik katta klublar turnirlarida ham davom etdi.
2015-yilda u ilk bor yirik klublar o‘rtasidagi musobaqada pley-off bosqichiga tayinlandi: Europa League nimchorak finalida Guingamp – Dynamo Kyiv uchrashuvini boshqardi. Shu bilan uning ismi Yevropa futboli xaritasida yanada balandroq yozila boshladi.
Keyingi mavsumlarda u yana Europa League doirasida yirik o‘yinlarni oldi: 2016-yilda Sparta Prague – Krasnodar uchrashuvi, 2019-yilda esa Rim derbisi — Lazio – Roma. Bunday o‘yinlar hakamdan sovuqqonlik, avtoritet va o‘yinni his qilishni talab qiladi. Vincic bularni ko‘rsatdi va mukofotini ham oldi.
Sevillyadan Jahon chempionati cho‘qqisiga
Vincicning klublar futbolidagi eng katta lahzasi 2022-yil 18-may kuni keldi. Sevillyada bo‘lib o‘tgan Europa League finalida u Eintracht Frankfurt va Glasgow Rangers jamoalari o‘rtasidagi uchrashuvni boshqardi. UEFA ro‘yxatidagi har qanday hakam uchun bu — eng nufuzli tayinlovlardan biri.
O‘sha kechadagi ishi uning obro‘sini yanada mustahkamladi. FIFA uchun bu etarli ishora bo‘ldi: ikki yil o‘tib, 2026-yil Jahon chempionati finalini boshqarish vazifasi aynan unga topshirildi. Har qanday hakam uchun bundan yuqori cho‘qqi yo‘q.
Shu final — uning karerasidagi eng baland nuqta, shu bilan birga, so‘nggi o‘yin bo‘lib qoldi.
Messi, Cucurella va bahsli qoidalar
O‘sha final nafaqat Enzo Fernandezning qizil kartochkasi bilan esda qoldi. Maydonda yana bir epizod futbol jamoatchiligi tilidan tushmadi: Marc Cucurella va Lionel Messi o‘rtasidagi bahsli to‘qnashuv.
Bu holat FIFAning “Prestianni” deb ataladigan qoidasi atrofida qizg‘in munozaralarni keltirib chiqardi. Avvalroq aynan shu reglament asosida berilgan qizil kartochkalar katta rezonans uyg‘otgan edi. Shunga qaramay, Vincic Cucurella’ni maydonda qoldirishni tanladi.
Argentina futbolchilari norozilik bildirdi, tomoshabinlar va mutaxassislar esa bir savolga yopishib oldi: katta o‘yinlarda hakamlik mezonlari qanchalik izchil? Bir holatda qizil, boshqasida esa ogohlantirish bilan cheklanilsa, bu qanchalik adolatli?
Bu bahslar hali ham to‘xtagani yo‘q. Lekin fakt o‘zgarmaydi: yakuniy qaror hakam qo‘lida bo‘ladi, va o‘sha kuni bu qo‘l Slavko Vincicniki edi.
E’tirof va savollar
Sloveniyaning Maribor shahrida boshlangan yo‘l Yevropa stadionlari orqali o‘tib, Jahon chempionati finalida tugadi. 2010-yildan buyon xalqaro ro‘yxatda bo‘lgan hakam o‘n yildan ortiq vaqt davomida eng yuqori bosqichda ishladi, Europa League finalidan tortib, futbol olamidagi eng katta o‘yinga qadar yetib bordi.
Endi esa uning hushtagi jim. Lekin uning qarorlari, ayniqsa 2026-yilgi finaldagi epizodlar, hali uzoq yillar davomida tahlil qilinadi, solishtiriladi, bahs qilinadi.
Savol esa ochiq qoladi: Slavko Vincic bilan birga sahnani tark etayotgan narsa faqat bitta hakammi — yoki futbol dunyosi yana bir marta hakamlik me’yorlari haqida o‘ylab ko‘rishiga majbur bo‘ladimi?
