Tottenham: De Zerbi bilan yangi bosqichga ko‘tarilish
O‘tgan mavsumning bir lahzasi Roberto De Zerbi xotirasida hanuz tirik: u “Tottenham” kiyinish xonasiga qarab, o‘yinchilardan so‘radi: “Biz o‘lib qoldikmi?”
Sunderlanddagi ilk uchrashuv, “Stadium of Light”dagi 0:1 hisobidagi mag‘lubiyatdan keyingi manzara dahshatli edi. Kiyinish xonasida futbolchilar chalqancha yotardi, ayrimlari yig‘lardi. Bu De Zerbi uchun ish boshlagan zahoti berilgan hukmday tuyuldi. Uning qo‘lida atigi yettita o‘yin bor edi, klubni Premyer-ligada ushlab qolish uchun.
Oxirgi turgacha cho‘zilgan omon qolish kurashi nihoyat muvaffaqiyat bilan yakunlandi. Endi esa 47 yoshli murabbiy o‘sha charchagan, ruhiy jihatdan sindirilgan jamoani butkul boshqa darajaga ko‘tarish mumkinligiga ishonyapti.
To‘rt oy o‘tdi. Manzara butunlay o‘zgardi.
Sindirilgan kiyinish xonasidan Sidneydagi kulgiga
Sidneydagi pre-sezon safar paytida “Tottenham” mehmonxonasi butunlay boshqa kayfiyatga burkangan. Harbour Bridge va Opera Housega bir necha qadam narida joylashgan xususiy qavatda futbolchilar kuladi, hazillashadi, qo‘llarida – o‘z klub baristasi tayyorlagan qahva.
Yon tomonda esa qizg‘in stol tennisi bahslari. Klub tarixidagi rekord – 237 million funtlik yangi transferlar jamoadagi o‘rnini topishga urinmoqda. Maqsad aniq: Angliya futbolining yuqori pog‘onalariga qaytish, sovrinlar uchun haqiqiy kurashni tiklash.
Klub rekord transferi Sandro Tonali allaqachon safda. Uning yonida yangi kelgan Mateus Fernandes, Jan Paul van Hecke, Andrew Robertson va Martin Dubravka ham pre-sezon uchrashuvlarida maydonga tushdi.
Argentina bilan Jahon chempionati finalida o‘ynagan Marcos Senesi esa uzaytirilgan ta’til oldi. Avstraliya va Yangi Zelandiyadagi o‘yinlarni o‘tkazib yubordi, ammo endi Hotspur Wayda mashg‘ulotlarni boshlab yuborgan.
De Zerbi o‘zini ham, klubni ham yangi bosqichga chiqishga tayyor deb biladi: “Men eng zo‘r futbolchilarni xohlayman, bunga haqliman, chunki endi ‘Tottenham’ kuchli jamoa qurishga loyiq”, – deydi u.
Relegatsiya rejasi va “rejalashtirilgan omon qolish”
Bu klub uchun g‘alati yoz bo‘ldi. “Tottenham” ikki xil transfer rejasi bilan yashadi: biri – tushib ketish holatiga, ikkinchisi – Premyer-ligada qolish holatiga mo‘ljallangan.
De Zerbi o‘sha payt ham bir narsani aniq bilardi: u jamoa bilan Championshipga tushib ketsa ham, qolardi. Endi esa u “A-reja” bo‘yicha ishlayapti. Bu rejada klub sardori Cristian Romero va darvozabon Guglielmo Vicario kabi futbolchilarning kelajagi ham bor – ular hali ham ketishi mumkin, lekin murabbiy ularning “irodasiga hurmat bilan” yondashayotganini ta’kidlaydi.
“Aprelda ishni boshlaganimda, men millionta individual suhbat o‘tkazdim”, – deya hazillashadi u. “Kim bu yerda qolishni xohlamasligini aytdi. Men ularga shunday dedim: ‘Ha, menga omon qolishga yordam bering, keyin men sizga ketishga yordam beraman. Agar yordam bermasangiz, men bilan birga suv ostida qolasiz’”.
So‘nggi 12 oy ichida klub tubdan o‘zgardi. Muxlislarning g‘azabi asosli edi, ammo endi tuzilma yangilangan. Yangi bosh ijrochi direktor Vinai Venkatesham Lewis Family Trust nomidan klubni boshqaradi. U bilan birga texnik direktor Johan Lange transfer muzokaralariga bosh-qosh. Lange – eski boshqaruvdan qolgan yagona yuqori lavozimli shaxs.
Ularni futbol operatsiyalari direktori Rafi Moersen va yangi performance direktori Dan Lewindon qo‘llab-quvvatlaydi. Ikkisi ham City Football Group tizimidan kelgan. Lewindonning asosiy vazifasi – “Tottenham”ning jarohatlar tarixini yaxshilash.
Ammo klubda yagona qo‘l ostida qolgan soha yo‘q. De Zerbi hamma joyda. Ayniqsa transfer bozorida.
“Transfer bozorida men xohlagan futbolchini olmoqchi bo‘lsam, akulaga aylanaman”, – deydi u. “Yo‘q deb aytish imkoniyati qolmaydi”.
Uning bu agressiv uslubi 85 million funtga West Hamdan Fernandes, 100 million funtga Newcastle’dan Tonalini olib kelishga yordam berdi.
“Transfer bozorida ishlashni yaxshi ko‘raman. Bu men uchun bosim emas, aksincha, ishdagi eng yoqimli qismlardan biri”, – deydi u.
Qayerdan keladi bu zavq?
“Bilmayman, ehtimol qarorni o‘zing qabul qilganingda, mas’uliyatni ham o‘zing olasan. Murabbiy o‘zi futbolchiga qo‘ng‘iroq qilsa, boshidan maxsus aloqani qurishi mumkin. Mateus Fernandes bilan men onasi va otasi bilan ham gaplashdim”.
De Zerbi Fernandesning otasiga shunday degan: u Angliyada o‘g‘liga “ikkinchi ota” bo‘lishini, uni asrashini va yo‘l ko‘rsatishini va’da qilgan.
“Akula” uslubi: raqib gigantlarni ortda qoldirish
“Tottenham” Van Heckeni ham qo‘lga kiritdi – bu borada Chelsea qiziqish bildirgani haqida xabarlar bo‘lgan. Klub allaqachon Manchester United va Manchester Cityni ortda qoldirib, ikkita rekord yaratuvchi yarim himoyachini – Fernandes va Tonalini qo‘lga kiritgandi.
Transfer bozori – toza o‘yin nazariyasi. Ichki manbalarga ko‘ra, “Tottenham” agressiv va tezkor bo‘lishi kerakligini yaxshi bilgan. Agressivlik – narxlar, maoshlar va eng avvalo De Zerbiyning futbolchilar bilan shaxsan ishlashi orqali namoyon bo‘lgan.
Apreldagi “Brighton” bilan 2:2 hisobidagi durang, Georginio Rutterning 95-daqiqadagi golidan keyin “Tottenham”ning omon qolish rejalari larzaga kelgan paytni eslang. O‘sha uchrashuvda Van Hecke golli uzatmani amalga oshirgandi.
De Zerbi keyinroq aytib berdi: “Men unga yozdim: ‘Brighton uchun assist berib, Tottenhamni pastga tortmoqchi bo‘lding, endi menga kelasan, boshqa yo‘ling yo‘q’”.
Tonali bilan esa boshqa yo‘l tanlandi. Premyer-ligadagi maqomni Everton ustidan oxirgi turdagi g‘alaba bilan saqlab qolgach, De Zerbi unga ertasi kuni yozdi. Keyin Bresciyadagi uyiga borib, yuzma-yuz uchrashdi. O‘sha suhbat hal qiluvchi bo‘ldi. Qolganini klub xodimlari muzokaralar bilan yakunlab berdi.
Endi murabbiy “yakuniy bomba” haqida im: qilmoqda – hujum chizig‘iga ikki futbolchi kutilmoqda, ulardan biri sifatida Manchester Cityga tegishli Savinho tilga olinmoqda.
De Zerbi bu xarajatlarni “mas’uliyatsiz sarf-xarajat” deb atashni rad etadi. Uning aytishicha, iyunda Lewis oilasi tomonidan klubga kiritilgan 100 million funt zarurat edi, bosim emas. U buni so‘nggi yillarda Chelsea, Arsenal va Liverpool qilgan ishlar bilan solishtiradi.
Chiqib ketganlar ham bor. Klub Luka Vuskovicni 45 million funt evaziga Brighton’ga sotib, jiddiy daromad oldi. Lucas Bergvall va Angliya terma jamoasi himoyachisi Djed Spence kelajagi esa hanuz noaniq.
“Biz Vuskovicning Brighton’ga o‘tish haqidagi so‘rovini Vinai va Johan bilan birga baholadik, chunki men ‘Tottenham’ning pulini o‘zimning pulimdek ko‘raman”, – deydi De Zerbi. “Xuddi klub egasi otamdek. Otangdan pul yo‘qotishni so‘ramaysan-ku”.
Uning fikricha, yirik klublar bitta asosiy qoidaga amal qiladi: futbolchini imkon qadar qimmatga sotish, o‘rniga imkon qadar arzon va mos futbolchi olib kelish. “Biz besh yillik reja bo‘yicha harakat qilyapmiz, chunki qurish jarayonidamiz”, – deydi u.
Shu qat’iyat Palhinha transferini ham to‘xtatdi. Bayern Munichdan uni to‘liq sotib olish varianti ko‘rib chiqildi, lekin moliyaviy paket maqbul deb topilmadi. Bu qaror futbolchining darajasiga emas, faqat raqamlarga taalluqli edi.
Negativlikka ultimatum va “Mayfair kechasi”
Sunderlanddagi o‘yin ortidan nafaqat futbolchilar, balki bazadagi xodimlar orasida ham tushkunlik, umidsizlik hukmron edi.
“Ertasi kuni futbolchilarsiz yig‘ilish o‘tkazdim va shunday dedim: ‘Kimdan birinchi bo‘lib salbiy gap eshitsam, darhol uyiga jo‘nataman’”, – deydi De Zerbi.
U endi nafaqat taktika, balki “Tottenham”dagi “xulq, munosabat va ruh”ni o‘zgartirish ustida ishlayapti. Bu klub ketma-ket ikki mavsumni 17-o‘rinda yakunladi. Farq shundaki, avvalgi yilda Ange Postecoglou qo‘l ostida Europa League g‘alabasi bor edi, ammo tushib ketish xavfi bunday keskin bo‘lmagan.
De Zerbi may oyida futbolchilarini Mayfairga “bitta katta kechki ovqat, ichimliklar bilan” olib bordi. U o‘sha yakuniy turlarda jamoa biroz omadsiz bo‘lganini, omon qolishni avvalroq ham ta’minlashi mumkinligini o‘ylaydi.
“Menimcha, o‘sha paytda ular o‘zlarini odamlar o‘ylagandan ham yomonroq deb his qilishgan”, – deydi u. “Shifo jarayoni hali davom etyapti. Keyingi safar ular o‘zlari shunday kechki ovqat va ichimliklarni tashkil qilishlarini xohlayman”.
De Zerbi uchun asosiy vosita – mehr, do‘stlik va g‘amxo‘rlik. U shunday deydi: “Sevgi, do‘stlik va parvarish bilan sen eng yuqori darajaga chiqasan. Top, top, top bo‘lasan”.
Savol esa o‘z-o‘zidan tug‘iladi: bu “akula” xarakterli murabbiy va yangi yuzlar bilan to‘ldirilgan, ruhiy jarohatlari hali to‘liq bitmagan jamoa – nihoyat “Tottenham”ni o‘zi orzu qilgan balandlikka olib chiqa oladimi?
