Tour of Britain Women: S’annara Grove Doping Gumoni Bilan Chetlatildi
Velosport haftasi shov-shuvsiz o‘tishi kutilgandi. Ammo S’annara Grove nomi paydo bo‘ldi va manzara butunlay o‘zgardi.
2025-yilgi Janubiy Afrika yo‘l poygasi chempioni bo‘lgan 32 yoshli Grove juma kuni International Testing Agency (ITA) tomonidan musobaqalardan vaqtincha chetlatildi. U ayni damda Tour of Britain Women bosqichlarida ishtirok etayotgan edi.
Uchinchi bosqich startiga esa chiqilmadi. Ertalab ITA bayonoti e’lon qilindi, kechga borib Grove poygadan g‘oyib bo‘ldi. Shunchaki “DNS” emas, balki butun karerasi uchun burilish bo‘lishi mumkin bo‘lgan “to‘xtash” edi.
Ipamorelin bo‘yicha “musbat” tahlil
ITA ma’lumotiga ko‘ra, Grove yoz boshida Glasgow shahrida o‘tkazilgan Commonwealth Games doirasida olingan namunada ipamorelin uchun salbiy bo‘lmagan natija qaytargan.
Ipamorelin — organizmning o‘sish gormoni ishlab chiqarishini rag‘batlantiruvchi sun’iy peptid. Jahon antidoping agentligi (WADA) tomonidan qat’iy taqiqlangan modda. Bu modda protokollarda aniq yozilgan, “kulrang zona” emas, to‘liq taqiqlangan ro‘yxat.
Shu asosda ITA Grove’ni vaqtincha musobaqalardan chetlatganini tasdiqladi. Sportchining apellyatsiya berish huquqi saqlanib qolgan, jarayon endi huquqiy va tibbiy dalillar maydoniga ko‘chadi.
Ayollar pelotoni uchun noodatiy ish
Velosportda doping mavzusi yangilik emas. Lekin bu ish bir nechta omil bilan ajralib turibdi.
So‘nggi yillarda e’lon qilingan diskvalifikatsiyalar va diskvalifikatsiyaga olib kelgan tekshiruvlarning katta qismi erkak sportchilar bilan bog‘liq. Sababi oddiy: erkaklar pelotoni kattaroq, sinovlar ko‘lami kengroq, shubhali holatlar ko‘proq aniqlanadi.
Grove’ning ismi esa boshqa fon ustida turibdi. U hozirda nisbatan kamtan, kontinental darajadagi britan jamoasi Smurfit Westrock Cycling sharafini himoya qilmoqda. Aynan shunday darajadagi jamoa, shunday toifadagi sportchining ipamorelin bo‘yicha ishga tortilishi bu holatni yanada g‘alati ko‘rsatadi.
Bu “katta yulduzlar soyasidagi kichik ish” emas. Aksincha, tizimning eng past pog‘onalarigacha yetib borayotgan antidoping nazoratining keskin chizig‘ini ko‘rsatadi.
UCI va ITA o‘rtasidagi chiziq
UCI o‘zining barcha antidoping faoliyati va athlete biological passport dasturini to‘liq ITA’ga topshirgan. Shunday ekan, Grove atrofidagi jarayonlar velosportning ichki emas, mustaqil tashqi nazorat ostida kechmoqda.
Bu model oxirgi yillarda ko‘plab ishlar bo‘yicha sinovdan o‘tdi. Endi esa u ayollar pelotoni, kontinental jamoa va Commonwealth Games kontekstida yana bir bor sinovga tushmoqda.
Sukut – hozircha yagona javob
Hozircha S’annara Grove ham, Smurfit Westrock Cycling jamoasi ham hech qanday rasmiy bayonot bermadi. Ijtimoiy tarmoqlarda ham, matbuot orqali ham sukut saqlanmoqda.
Bu sukut qancha davom etadi? Savol ochiq. Lekin bir narsa aniq: Tour of Britain Women poygasida bir velosipedchining yo‘qligi shunchaki ro‘yxatdagi yana bir ismning ustiga chizilgan chiziq emas. Bu velosportning dopingga qarshi kurashi, ayollar pelotonidagi kuchaygan nazorat va past darajadagi jamoalargacha cho‘zilgan tizim haqida yana bir marta jiddiy o‘ylashga majbur qiladigan signal.
Endi navbat laboratoriya natijalari, huquqiy himoya va sportchining pozitsiyasiga. Shu javoblar Grove kelajagini, balki ayollar velosportidagi keyingi muhitni ham belgilab beradi.
