Uefa va Fifa o‘rtasidagi urushni to‘xtatish: Infantino rejasi bekor qilindi
Yevropa futbol siyosatidagi eng keskin to‘qnashuvlardan biri sekin-asta chekinmoqda. Uefa Fifa musobaqalariga nisbatan e’lon qilgan bo‘yikot tahdidini bekor qilish arafasida turibdi. Sabab bitta: Fifa nihoyat Gianni Infantino ilgari surgan, Jahon chempionati ulushlarini sotish g‘oyasi qayta tiklanmasligiga qat’iy kafolat bergan.
Bu nafaqat qog‘ozdagi bayonot. Gap Fifa rahbariyati o‘z prezidentining eng bahsli tashabbusidan orqaga chekinib, buni yozma, majburiy hujjat bilan tasdiqlagani haqida ketmoqda.
Infantino rejasi va Uefa g‘azabi
Mojaroning markazida Fifa Forward Enterprise deb atalgan loyiha turardi. Reja sodda, ammo xavfli edi: Jahon chempionati va boshqa global turnirlarning tijoriy huquqlariga xususiy sarmoya jalb qilish, amalda futbolning yuragiga bozor ulushlari sifatida qarash.
Uefa buni o‘yin tabiatiga tajovuz deb qabul qildi. Reja jamoatchilikka oshkor bo‘lgach, Yevropa tomoni bo‘yikot bilan po‘pisa qildi va Infantino g‘oyasi rasman qaytarib olinganidan keyin ham bosimni pasaytirmadi. Uefa bir shartni ochiq qo‘ydi: bu kabi “o‘yinni buzuq shaklda qayta chizish” urinishlari boshqa takrorlanmasligiga aniq kafolat kerak.
Fifa to‘rt kun ichida FFE loyihasidan voz kechdi, lekin o‘shanda bitta narsa yetishmadi – kelajak uchun taqiq. Yangi, o‘xshash xususiylashtirish rejasi qayta paydo bo‘lmasligiga va’da berilmadi. Mojaro aynan shu nuqtada muzlab qolgandi.
Yashirin muzokaralar va burilish nuqtasi
Ochiq minbarlarda keskin bayonotlar almashilayotgan bir paytda, sahna ortida boshqa o‘yin ketdi. Uefa va Fifa bir necha haftadan beri bo‘yikot tahdidini olib tashlash shartlari bo‘yicha yopiq eshiklar ortida savdolashdi.
Endi ma’lum bo‘lishicha, Yevropa tomoni o‘zi kutgan narsani qo‘lga kiritdi: Fifa xuddi FFE kabi xususiylashtirish sxemasi qayta ko‘tarilmasligi haqida yozma, majburiy kafolat bergan. Bu borada jamoatchilikka balandparvoz bayonotlar emas, balki xat orqali aniq va keskin pozitsiya bildirilgan.
Natija? Uefa bo‘yikotni tushirishga tayyor. Rasmiy qaror hali e’lon qilinmagan bo‘lsa-da, yo‘l deyarli ochiq.
Yoshlar uchun eshiklar yana ochildi
Eng tez seziladigan oqibat – yoshlar futbolida. Bo‘yikot bekor qilinishi bilan Yevropa terma jamoalari Fifa musobaqalariga qaytadi. Avvalo – ayollar o‘rtasidagi U-20 Jahon chempionati.
Angliya allaqachon o‘z tarkibini e’lon qilgan va endi Polshaga yo‘l olishga hozir. 5 sentabr kuni Kanada bilan ochilish uchrashuvi ularni kutmoqda. Bu safarda Fransiya va Ispaniya ham bor – ular ham bo‘yikot ko‘tarilishini kutib, safar ro‘yxatini tayyorlab qo‘ygan edi.
Yana bir nechta yevropalik ishtirokchilar: Portugaliya, Italiya va mezbon Polsha. Ularning barchasi Fifa va Uefa o‘rtasidagi siyosiy jangning garoviga aylanib qolish xavfidan qutuldi.
Ko‘pchilik uchun aynan shu jihat eng katta yengillik: eng yosh futbolchilar, endigina xalqaro sahnaga qadam qo‘yayotgan avlod, global hokimiyat kurashi girdobiga tortilmaydi.
Monte-Karloda keskin kun
Shunga qaramay, hammasi hal bo‘ldi deyish erta. Bo‘yikot masalasi Uefa ijroqo‘mi va a’zo assotsiatsiyalar rahbarlari ishtirokidagi navbatdagi yig‘ilish kun tartibida turibdi. Uchrashuv Monte-Karloda, an’anaviy ravishda Yevropa futbol taqvimidagi eng shov-shuvli kunlardan biri – Champions League qur’asi oldidan bo‘lib o‘tadi.
Uefa’ning 55 a’zo assotsiatsiyasi rahbarlari bir zalda to‘planadi. Bu shunchaki marosim emas, balki siyosiy yo‘nalish belgilanadigan maydon. Bo‘yikotdan voz kechish qarori aynan shu yerda rasman mustahkamlanishi kutilmoqda.
Ammo bitta narsa o‘zgarmagan: Uefa Gianni Infantino o‘rnini tark etishi kerak, degan fikrida qat’iy turibdi. Fifa rahbariyatiga bo‘lgan ishonchsizlik – hamon kun tartibidagi asosiy masalalardan biri. Yevropa tomonining Fifa bilan munosabatlari bo‘yicha keyingi qadamlar ham aynan shu yig‘ilishda muhokama qilinadi.
Fifa uchun navbatdagi zarba
Fifa uchun bu voqea ikki qirrali. Bir tomonda – bo‘yikot tahdidining yumshashi, musobaqalarning to‘liq tarkibda o‘tishi. Boshqa tomonda esa – navbatdagi obro‘ yo‘qotish.
Tashkilot o‘z prezidentining noto‘g‘ri baholangan tashabbusi oqibatlarini yumshatish uchun Yevropaga yozma kafolat berishga majbur bo‘ldi. Bu – allaqachon ko‘p bora tanqid ostiga olingan, turli mojarolar bilan charchagan tashkilot uchun yana bir og‘ir zarba.
Infantino rejasi allaqachon bekor qilingan. Endi esa u siyosiy ma’noda ham ko‘milmoqda: Yevropa bozorlashtirish chegaralarini aniq chizib berdi va Fifa bu chiziqdan o‘tmaslikka so‘z berdi.
Savol ochiq qoladi: bu faqat vaqtinchalik sulhmi yoki global futbol boshqaruvida kuchlar muvozanati haqiqatan ham o‘zgarayaptimi?
