Vankuverda Shveytsariya va Kolumbiya chorak finalda to‘qnashadi

7-iyul, kechki soat 20:00. Vancouver Stadium yoritgichlari ostida turnirning eng sokin, ammo eng xavfli juftliklaridan biri maydonga chiqadi. Bu yerda gigantlar emas, lekin o‘sish yo‘lini aniq topib olgan ikki jamoa to‘qnashadi. G‘olib – chorak finalda. Mag‘lub – uyga.

Murat Yakin boshchiligidagi Shveytsariya bu bosqichga shunchaki yetib kelmadi, u yerga o‘z yo‘lini bosib oldi. Néstor Lorenzo boshqarayotgan Kolumbiya esa Shimoliy Amerikadagi turnirni temir intizom va sovuqqon himoya bilan o‘tayotgan jamoaga aylandi. Ikki murabbiy, ikki mutlaqo boshqacha temperament, bitta mukofot – dunyoning eng yaxshi sakkizligi orasiga kirish.

Shveytsariya: sust startdan barqaror mashinaga

Shveytsariyaning yo‘li Qatar bilan 1:1 hisobidagi xira durangdan boshlandi. Turnirni shunday ochsangiz, savollar ko‘payadi. Lekin Yakin jamoasi tezda o‘ziga keldi.

Bosniya va Gersegovina ustidan 4:1 hisobidagi ishonchli g‘alaba – bu nafaqat uch ochko, balki kiyinish xonasidagi shubhalarni ham supurib tashlagan signal bo‘ldi. So‘ngra hamkasblaridan biri bo‘lgan hamkash Kanada 2:1 hisobida mag‘lub etildi va Shveytsariya B guruhida birinchi o‘rinni qo‘lga kiritdi.

Pley-offga qadam esa yanada sokin, “ishbilarmoncha” qo‘yildi. Jazoir ustidan 2:0. Hech qanday shou emas, lekin birorta keraksiz xavf ham yo‘q. Himoya tartibli, o‘yin ritmi nazoratda, hujumda esa yetarlicha o‘tkirlik. Turnir davomida asta-sekin tezlikni oshirayotgan jamoa ko‘rinishi.

Bu yo‘lda eng katta yutuqlardan biri – 20 yoshli Johan Manzambi sahnaga chiqqani. U markaz va hujum o‘rtasida ko‘prik bo‘lib turibdi, to‘pni tezda oldinga olib chiqadi, qarshi hujumlarni o‘tkir qiladi. Orqasida esa Granit Xhaka va Remo Freuler kabi tajribali “dvigatel”lar bo‘lib, hammasini tartibga solib turibdi.

Kolumbiya: uch o‘yinda bitta gol o‘tkazgan devor

Kolumbiyaning turnirdagi yo‘li raqamlar bilan gapiradi. Beshta o‘yin, birorta mag‘lubiyat yo‘q. Himoyada esa – beton.

Ular turnirni O‘zbekiston ustidan 3:1 hisobidagi g‘alaba bilan boshladi, so‘ng DR Kongo ustidan 1:0, Portugaliya bilan esa 0:0 taktik jang. Guruhdan chiqish ta’minlangach, yana bir tor, ammo qimmatli g‘alaba: Gana ustidan 1:0 va 1/16 final yo‘li ochiq.

Lorenzo jamoasi so‘nggi yetti jahon chempionati o‘yinidan beshtasida darvozasini daxlsiz saqlab kelmoqda. Hozirgi seriya – ketma-ket uchta “quruq” o‘yin. Bu bosqichda bunday barqarorlik – oltin.

Ammo bu devorda yoriq paydo bo‘ldi. Tajribali hujumchi Jhon Córdoba Gana bilan o‘yinda og‘ir son mushagi jarohatini oldi va turnirni tark etdi. Bu Kolumbiyaning havo duelidagi asosiy nishoni edi. Endi uning o‘rnini Sporting CP hujumchisi Luis Suárez egallaydi. U allaqachon o‘zini ko‘rsatib bo‘ldi – Gana bilan o‘yinda zaxiradan tushib, g‘alaba goliga golli uzatma berdi.

Taktik jang: kenglikka qarshi blok, Diazga qarshi tartib

Bu uchrashuvda hammasi maydonning chetida va markazidagi bo‘shliqlarni kim boshqarishiga borib taqaladi.

Kolumbiyaning eng katta quroli aniq: Luis Díaz. Chap qanotda uning tezligi, birga-bir vaziyatdagi driblingi va to‘xtamasdan kesib kirishlari Shveytsariya himoyasini cho‘zishga harakat qiladi. Díaz maydonni kengaytiradi, yarim himoyachilar uchun orqa chiziq bo‘ylab paslar va kesib qaytarilgan uzatmalar uchun yo‘lak ochadi.

Shveytsariya bunga blok bilan javob bermoqchi. Yakin jamoasi oldinga ommaviy tashlanmaydi. Ular raqibni kutadi, o‘yin ritmini bo‘g‘adi va keyin aniqlik bilan zarba berishga urinadi. Markazda Xhaka – Freuler juftligi himoyani himoya qiladi, Manzambi esa to‘pni tezda oldinga ko‘tarib, Breel Embolo va qanotlardagi hamkorlariga uzatadi.

Embolo uchun bu turnir allaqachon tarixiy tus olmoqda. U jahon chempionatlarida to‘rtinchi golini urdi. Faqat Sepp Hügi (olti gol) va Xherdan Shaqiri (besh) undan ko‘p gol kiritgan. Endi u Kolumbiyaning mustahkam devorini yorishga urinadi.

Tarix va statistika: Janubiy Amerika kompleksi va Kolumbiyaning ustunligi

Raqamlar Shveytsariya uchun yoqimli emas. Jahon chempionatlarida Janubiy Amerika jamoalariga qarshi atigi bitta g‘alaba: 2014-yil Ekvador ustidan 2:1. Qolgan to‘qqiz o‘yindan oltitasida mag‘lubiyat, ikkitasi durang.

Kolumbiya bilan rasmiy mundial uchrashuvida ham xotiralar yoqimli emas: 1994-yilgi guruh bosqichida 2:0 hisobidagi mag‘lubiyat. Umuman olganda, to‘rt o‘yin, ikki g‘alaba Kolumbiya tomonida, bitta durang va bitta mag‘lubiyat. Oxirgi to‘qnashuv – 2007-yil, Mayamidagi o‘rtoqlik uchrashuvida Kolumbiyaning 3:1 hisobidagi g‘alabasi.

Kolumbiya uchun esa Yevropaga qarshi pley-off xotiralari hamisha ham yoqimli emas. Ularning yagona jahon chempionati pley-off uchrashuvi Yevropa jamoasiga qarshi – 2018-yilda Angliyaga qarshi 1/8 final, penaltilarda mag‘lubiyat. Lekin chorak finalga chiqqan yagona safar – 2014-yilda, Urugvay ustidan 2:0 hisobidagi g‘alaba.

Endi ikkala jamoa ham o‘z tarixidagi eng yaxshi natijani takrorlash arafasida turibdi. Shveytsariya chorak finalni oxirgi bor 1954-yilda ko‘rgan. Kolumbiya esa 2014-yildan beri bu bosqichga qaytishni kutmoqda.

Shtabdagi bosh og‘riqlari: Córdoba yo‘q, Aebischer savol ostida

Bu o‘yinda murabbiylarning qarorlari tarkibdan boshlanadi. Kolumbiya hujum chizig‘ida katta yo‘qotishga duch keldi – Jhon Córdoba turnirni davom ettira olmaydi. Bu nafaqat gol xavfi, balki raqib jarima maydoni ichida havo duelida asosiy nishon yo‘qolgani degani.

Lorenzo endi Suárezni nafaqat pressing va harakatchanlik bilan, balki chuqurroq joylashgan yarim himoyachilar bilan uyg‘unlikda ishlatishi kerak bo‘ladi. James Rodríguez, Jhon Arias va Díaz uchligi uning atrofida to‘g‘ri masofani topishi zarur – aks holda, Shveytsariya blokini yorish juda qiyin bo‘ladi.

Shveytsariya lagerida muammo kattaroq emas, ammo ahamiyatli: Michel Aebischer. Yarim himoyachi mushak jarohatidan keyin alohida dastur bo‘yicha mashg‘ulot o‘tkazmoqda. U boshlang‘ich tarkibga tayyormi – asosiy savollardan biri. Agar u maydonga chiqa olmasa, Yakin uchun rejalar aniq: Xhaka – Freuler juftligi markazni to‘liq yopadi, Manzambi esa yanada erkinroq ijod qiladi.

Ehtimoliy tarkiblar va o‘yin manzarasi

Shveytsariyaning ehtimoliy tarkibi:

• Kobel;
• Zakaria, Elvedi, Akanji, Rodriguez;
• Xhaka, Freuler;
• Ndoye, Manzambi, Vargas;
• Embolo.

Bu shakl blok va tezkor o‘tishlarga mos. Zakaria himoyada ko‘p ma’noda “gibrid” rolni bajaradi, Manzambi esa pressingni yoqib-o‘chirib turadigan futbolchi sifatida muhim bo‘ladi.

Kolumbiyaning ehtimoliy tarkibi:

• Vargas;
• Munoz, Sanchez, Lucumi, Mojica;
• Lerma, Arias, Puerta;
• Rodriguez, Suarez, Diaz.

Bu yerda asosiy yuk – markaziy uchlik va Díaz zimmasida. Lerma va Puerta blokni ushlab turadi, Arias esa pressing va to‘pni tez qaytarish uchun ishlaydi. James esa o‘yin ritmini belgilovchi, hal qiluvchi paslarni taqsimlovchi futbolchi bo‘lib qoladi.

Forma va ruhiy holat: ikkala jamoa ham “issiq”

So‘nggi besh uchrashuvda Shveytsariya uch g‘alaba va ikki durang qayd etdi. O‘n gol urib, atigi uchta gol o‘tkazdi. Eng yorqin natija – Bosniya va Gersegovina ustidan 4:1. Kanada va Jazoir ustidan qozonilgan g‘alabalar esa bu jamoaning pley-off bosqichiga tayyor ekanini ko‘rsatdi.

Kolumbiyaning so‘nggi beshta o‘yini esa yanada ta’sirli: to‘rtta g‘alaba, bitta durang. Sakkiz gol urilgan, uchta o‘tkazilgan. Turnir davomida ular ketma-ket to‘rt o‘yinda g‘alaba qozonib, 1/16 finalga juda ishonch bilan kirdi.

Ikkala jamoa ham o‘z guruhini birinchi o‘rinda yakunladi. Bu tasodif emas. Bu – tizim natijasi.

Tarixni qayta yozish vaqti keldi

Bir tomonda – Janubiy Amerika jamoalariga qarshi ko‘p qiynaladigan, lekin avlodlar almashinuvi orqali tobora kattaroq turnir tajribasiga ega bo‘layotgan Shveytsariya. Ikkinchi tomonda – jahon chempionatida o‘zini yana yuqori sahnada ko‘rsatmoqchi bo‘lgan, uch o‘yindan beri gol o‘tkazmayotgan Kolumbiya.

Vancouver Stadiumda bu safar yo‘qotadigan hech narsa yo‘q, yutadigan esa juda ko‘p. Shveytsariya nihoyat Janubiy Amerika kompleksini sindiradimi? Yoki Kolumbiya yana bir bor chorak finalga chiqib, 2014-yil ruhini qaytaradimi?