Verstappen shartnomasi: bozor muzlab qoldi, lekin kuch markazi o‘zgarmadi
Max Verstappen va Red Bull o‘rtasidagi yangi shartnoma Formula 1 haydovchilar bozorini bir zumda boshqacha ko‘rinishga keltirdi. Qiziq tomoni shundaki, Verstappen aynan o‘sha joyda qoladi, lekin atrofidagi dunyo sezilarli darajada torayib qoldi.
Bu kelishuv nimani o‘zgartirdi? Aslida hammasini. Va deyarli hech narsani.
G‘olib: Red Bull
Moliyaviy tafsilotlar oshkor qilinmaydi, lekin bitta narsa aniq: bu bitim Red Bull’ga kichik okeaniya davlati yalpi ichki mahsulotiga yaqin summaga tushadi. Ustiga ustak, Verstappen’ga F1’dan tashqari avtoralli yoki boshqa musobaqalarni sinab ko‘rish bo‘yicha sezilarli erkinliklar berilishi ham kutiladi.
Lekin natija bitta: Red Bull endi eng katta boyligini saqlab qoldi. Hali ham shikastlangan, ichki inqirozlardan charchagan gigant, ammo endi o‘zining eng muhim qurolini yo‘qotishdan qo‘rqmaydi. Paddock bo‘ylab qaralsa, birorta jamoa Verstappen darajasidagi aktivga ega emas. U nafaqat Red Bull, balki butun grid uchun mezon bo‘lib turibdi.
2027 yilgi yangi texnik reglament va yangi bolid muvaffaqiyatsiz chiqsa, mish-mishlar yana avj oladi. Lekin hozircha bu Red Bull uchun ulkan siyosiy va sportiy g‘alaba. Jamoa o‘zini yana uzoq yillarga F1’ning “katta itlari” qatorida mustahkamlab oldi.
Mag‘lublar: Carlos Sainz, Oscar Piastri va “orzu qiluvchilar”
Verstappen shartnomasi e’lon qilinishidan bir kun oldin Carlos Sainz’ning Williams bilan kelishuvi rasmiylashgani tasodif emasdek ko‘rinadi. Bu transfer endi “boridan ko‘r” ruhidagi qarorga o‘xshaydi.
Sainz Verstappen o‘rniga Red Bull’ga asosiy nomzod bo‘larmidi? Ehtimol yo‘q. Lekin bozor harakati, domino effekti, katta jamoalardagi bo‘sh o‘rinlar — bularning barchasi uning yana top-jamoadagi o‘ringa qaytish imkoniyatini oshirardi. Agar Verstappen F1’dan ketishga qaror qilganida, “katta to‘rtlik” ichida kichik bo‘shliq paydo bo‘lardi va Sainz navbat boshida turganlardan biri bo‘lishi mumkin edi.
Endi esa bu eshik yopildi. Faqat o‘rta toifadagi haydovchilar uchun emas. Agar, masalan, Oscar Piastri McLaren’dagi holatidan chinakam norozi bo‘lib, Red Bull’ni yetakchi sifatida boshqarish g‘oyasiga qiziqqan bo‘lsa, bu yo‘l ham uzoq muddatga berkilgan. Red Bull’ga ko‘z tikkan har qanday haydovchi yaxshi biladi: bu jamoaga borish — Verstappen’ga qarshi borish demak. Va F1’da bundan xavfliroq sinov deyarli yo‘q.
G‘olib: Laurent Mekies
Laurent Mekies davridagi Red Bull haqida turlicha fikrlar bor edi. 2025 yil oxiri kuchli o‘tdi, 2026 yil ham falokat emas, lekin jamoa o‘zining o‘sha eski, qo‘rqinchli “maxsus” qiyofasini yo‘qotayotgandek taassurot uyg‘otgandi.
Shunga qaramay, Mekies bir narsani uddaladi: u Max Verstappen’ni ushlab qoldi. Jamoa ichidagi “miyalar oqimi” davom etayotgan bir vaqtda — McLaren tomon yo‘l olgan poyga muhandisi Gianpiero Lambiase, Cadillac yo‘nalishiga ketishi aytilayotgan bosh muhandis Paul Monaghan — Red Bull baribir eng muhim figurani saqlab qoldi.
Eng qiziq jihati: aynan Christian Horner boshqaruvidagi Red Bull bunday uzaytirishni amalga oshira olarmidi, degan savol. Verstappen qarori Mekies uchun eng kuchli ishonch votumi bo‘lib turibdi.
Mag‘lub: Aston Martin
Aston Martin 2026 yilda juda katta vazifalar oldida turibdi. Kadrlar bozoridagi romantik “yulduz ovlari” esa hozircha ikkinchi planda qolishi kerak edi. Endi esa ular uchun bu yo‘l yanada murakkablashdi.
Adrian Newey boshchiligidagi AMR shassisi keskin sakrash qilsa, Honda dvigateli raqobatbardosh darajaga yetsa ham, elit haydovchilar tarkibini yig‘ish uchun “oson tugma” qolmadi. Verstappen’ni o‘ziga tortish imkoniyati haqiqatdan ham bo‘lganmi yoki yo‘qmi — bu alohida bahs. Lekin agar u Red Bull’dan ketganida, Aston Martin bo‘shagan zanjirdan foydalanib, yuqori toifadagi boshqa haydovchini tortib olishi mumkin edi.
Endi esa griddagi eng yaxshi haydovchilarning aksariyati qaror qilib bo‘lgan, shartnomalar uzoq, eshiklar yopiq. Fernando Alonso ketganidan keyin Aston Martin ko‘proq o‘rta toifali yechimlar bilan kifoyalanishi mumkin. Albatta, bitta shart bilan: mashina haqiqatan ham raqobatbardosh bo‘lib qolsa.
G‘olib: George Russell
George Russell uchun eng yirik soyali xavf yo‘qoldi. Endi uning Mercedes’dagi o‘rni ustidan “Verstappen kelib qolishi mumkin” degan tahdid osilib turmaydi. Ayniqsa Kimi Antonelli 2026 yilni shunchalik kuchli boshlagan bir pallada, bu o‘rin aynan Russellniki ekani yanada aniqroq ko‘rinayotgandi.
Russell uchun o‘rta muddatli istiqbolda to‘g‘ri manzil — Mercedes. U chempion bo‘lishni xohlaydi. Buning uchun esa u Antonelli ustidan ustunlikni qaytarib olishi va jamoaning raqobatbardosh darajasi saqlanib qolishiga umid qilishi kerak. Uning uchun eng real va “eng oson” yo‘l — shu.
Bu 2026 yilda sodir bo‘lmasligi mumkin. Lekin 2027? Ehtimol. Eng muhimi, endi Mercedes Verstappen kabi darhol jamoani yuqoriga tortib ketadigan yagona haydovchini quvib o‘tish haqida o‘ylashga majbur emas.
Mag‘lublar: Red Bull tizimidagi boshqa haydovchilar
Bu yerda ikki qatlamli zarba bor.
Birinchidan, Isack Hadjar, Arvid Lindblad, ehtimol Liam Lawson va Formula 2’dan chiqib kelayotgan Nikola Tsolov kabi haydovchilar uchun Red Bull Racing’dagi bo‘sh o‘rinlar soni kamaydi. Umuman tizimdagi rotatsiya ham qisqaradi. Agar Verstappen ketganida, Red Bull deyarli aniq tashqaridan tayyor yulduz qidirgan bo‘lardi, lekin baribir tizim ichida ham imkoniyatlar ko‘proq bo‘lardi.
Ikkinchidan, bu yigitlarning barchasi, agar kutilgan darajada o‘sishsa, baribir bir payt kelib Verstappen’ga qarshi chiqishga majbur bo‘ladi. Bu esa F1’da karerani yo‘l-yo‘lakay izdan chiqarib yuborishi mumkin bo‘lgan eng xavfli sinovlardan biri.
G‘olib: F1
Verstappen’ning yangi Red Bull majburiyati — bu F1’ning hozirgi, unga unchalik yoqmaydigan reglamentiga bildirilgan ishonch ovozi sifatida qabul qilinishi kerak.
U butun mavsum davomida bu turdagi poygalardan charchaganini ochiq ifoda etib keldi. To‘liq reglament siklini oxirigacha o‘tirib berishi ehtimoli pastdek tuyulardi. Ayniqsa, u o‘zining kayfiyati va fikrlarini yashirmaydigan haydovchi ekanini inobatga olsak.
Shunga qaramay, u qolishni tanladi. Demak, F1 o‘zining eng kuchli, eng hukmron haydovchisini “men bu mahsulotni hurmat qilmayman” degan tarzda yo‘qotish sharmandaligidan qutuldi. Uning tanqidlari davom etadi, albatta. Lekin endi bu tanqidlar ichida baribir bir narsa bor: u bu o‘yin ichida qolishni ma’qul ko‘rdi.
Mag‘lub: Yana ham o‘sha F1
Ammo boshqa tomoni ham bor. F1 haydovchilari jamoa almashtirgan davrlarni eslaysizmi? O‘sha paytlarda bozor har bir qishdagi eng katta shou edi.
Lewis Hamilton’ning Ferrari’ga o‘tishi bozorni bir silkib qo‘ydi, lekin bu umumiy tendensiyani o‘zgartirmadi. Grid tobora “muzlab” bormoqda. Top haydovchilar ham, o‘rta toifadagilar ham uzoq muddatli shartnomalarning moliyaviy xavfsizligini tanlamoqda, jamoalar esa buni ta’minlashga qodir.
Eng ko‘zga tashlanadigan narsa — yuqori qavatdagi holat. Ferrari’da Hamilton yoshi atrofida savollar bor, Red Bull’da esa faqat ikkinchi o‘rindiq aylanyapti, xolos. Qolgan top jamoalar o‘rta muddatda deyarli “qotib qolgan”.
Shartnomalar, moslashish qiyinligi, texnik reglamentlar davriyligi — bularning barchasi bozorni beysboldagi 10–15 yillik superyulduz shartnomalariga o‘xshatib qo‘ydi. Bir paytlar F1 uchun odatiy bo‘lgan “musical chairs” o‘yini esa tobora xira xotiraga aylanib bormoqda.
Verstappen qarori shu yangi davrni yana bir bor tasdiqladi: kuch markazlari aniqlangan, eshiklar yopilgan, orzular esa ancha uzoqroq ko‘rinadi. Savol shunda: kim va qachon bu muzlagan bozorni yana harakatga keltira oladi?
