Yangi Zelandiya Infantino bilan yo‘llarni ajratdi
Futbol siyosatidagi keskin chiziqlar endi Okeaniyagacha cho‘zildi. New Zealand Football (NZF) Gianni Infantino uchun qo‘llab-quvvatlovini rasman qaytarib oldi va shu bilan Okeaniya mintaqasida yagona pozitsiya haqidagi tasavvurni buzib tashladi.
Bu oddiy bayonot emas, ishonch inqirozi e’lon qilindi.
NZF juma kuni tarqatgan bayonotida FIFA ichidagi “qarorlar va harakatlar ishonchning yemirilishi va xalqaro futbol ichida bo‘linishning chuqurlashuviga olib kelgani”ni ta’kidladi. Ularning fikricha, vaziyatni tiklash uchun mustaqil tekshiruv zarur.
Ular ochiq yozdi: bu pallada barcha a’zo assotsiatsiyalar kuchliroq boshqaruv, hisobdorlik va shaffoflikni talab qilish imkoniyatiga ega. Global o‘yin boshqaruvida ishonchni saqlab qolish uchun aynan shu tamoyillar zarur, deydi NZF.
Bahsli investitsiya rejasi atrofida bo‘shashgan tugun
NZF alohida urg‘uni FIFA’ning endi bekor qilingan, jiddiy bahs-munozaralarga sabab bo‘lgan xususiy investitsiya rejasiga qaratdi. Rejaga ko‘ra, uchinchi tomon investorlariga FIFA Forward Enterprise (FFE) deb nomlangan tijoriy sho‘ba korxonasida ulush berilishi ko‘zda tutilgan edi.
Yangi Zelandiya futbol rahbariyati aynan shu loyiha atrofidagi jarayonlarni mustaqil tekshirishni talab qilyapti. Ularning nazarida, bu faqat bitta loyiha emas, balki FIFA ichidagi qaror qabul qilish madaniyatiga sinov bo‘lib qoldi.
Shu paytda Okeaniya Football Confederation (OFC) esa boshqa yo‘lni tanladi. U ham juma kuni bayonot chiqardi, lekin ohang butunlay boshqacha: FFE taklifidan voz kechilganini olqishladi va Infantino uchun ochiqcha qo‘llab-quvvatlov bildirdi.
OFC FIFA rahbariyati ostida so‘nggi o‘n yillikda Okeaniyada futbol rivojiga erishilgan “yutuqlar”ni e’tirof etib, rejalashtirilayotgan tekshiruvni zarur o‘zgarishlarni aniqlash va joriy etish imkoniyati sifatida ko‘rishga chaqirdi.
Shunday qilib, bitta mintaqa ichida ikki xil yo‘nalish paydo bo‘ldi. Bir tomonda – Infantino bilan bir safda turgan konfederatsiya, ikkinchi tomonda – ishonch buzilganini ochiq aytayotgan milliy assotsiatsiya.
Global maydondagi chiziqlar: kim qayerda turibdi?
Infantino atrofidagi bahs endi alohida ichki nizo emas, balki butun dunyo bo‘ylab chiziqlarni chizib berayotgan masalaga aylangan. Konfederatsiyalar va alohida davlatlar 2027 yildagi saylovlar yaqinlashar ekan, o‘z pozitsiyasini oshkora e’lon qilmoqda.
UEFA, CONCACAF va AFC – barchasi rahbariyatda o‘zgarish bo‘lishi kerakligini ochiq aytdi. Ularning qarshi tomonida esa CONMEBOL va CAF turibdi, ular Infantino’ni qo‘llab-quvvatlayapti. U 2016 yildan beri FIFA prezidenti.
Yangi Zelandiya endi o‘z mustaqil pozitsiyasini bildirgan davlatlar safini kengaytirdi. Bu safning ilk qatorda turganlari – Uels, Finlyandiya, Serbiya va Shvetsiya. Ular Infantino uchun navbatdagi muddatda ovoz bermasligini ma’lum qilgan edi.
Keyin navbat bilan Angliya, Iordaniya, Albaniya, Republic of Ireland va Norvegiya chiqdi. Ayniqsa Norvegiya yanada keskinroq yo‘lni tanlab, Infantino iste’fosini talab qildi.
Boshqa tomonda esa boshqa manzara: Paragvay, jahon chempionati finalchisi Argentina va turnir hamkhoziri Meksika FIFA rahbarini ochiq qo‘llab-quvvatladi. Ular uchun Infantino – barqarorlik va moliyaviy muvaffaqiyat ramzi sifatida ko‘rinmoqda.
Siyosat maydoniga ham chiqib ketgan bahs
Infantino atrofidagi bahs endi faqat futbol doirasida qolmayapti. Uning yaqin do‘sti Donald Trump ham sahnaga chiqdi.
Truth Social’dagi postida AQSh prezidenti FIFA’ni Infantino’dan voz kechmaslikka chaqirdi va bunday qaror “dahshatli xato” bo‘lishini yozdi. U Infantino “to‘rt baravar muvaffaqiyatli bo‘lgan, tarixdagi eng muvaffaqiyatli jahon chempionatini” o‘tkazganini ta’kidladi va agar u ketadigan bo‘lsa, “hech qachon bu darajada muvaffaqiyatli yoki daromadli bo‘lmaydi”, deya fikr bildirdi.
Bir tomonda – siyosiy tribuna, boshqa tomonda – assotsiatsiyalar ishonch va boshqaruv haqida gapirmoqda. Futbol esa bu tortishuvning markazida turibdi.
Yangi Zelandiya qarori shu fon’da alohida ahamiyat kasb etadi. Kichik mintaqadan chiqqan, lekin prinsiplarga tayanayotgan ovoz global sahnada jaranglayaptimi yoki katta bloklar orasida yo‘qolib ketadimi – bunga javobni endi 2027 yilgi saylovlar beradi.
