Yevropada siyosiy bo‘ron: Infantino va Balogun ishi
Yevropa siyosatchilari FIFA prezidenti Gianni Infantino ustidan tekshiruv talab qilmoqda. Sabab bitta: Folarin Balogun atrofidagi mislsiz holat va uning ortidan ko‘tarilgan siyosiy soyalar.
Qizil kartochka, bekor qilingan taqiq va telefon qo‘ng‘irog‘i
1-iyul kuni AQSh terma jamoasining turnirdagi eng sermahsul hujumchisi Folarin Balogun Bosniya va Gersegovinaga qarshi o‘yinda qizil kartochka oldi. Oddiy tartib bo‘yicha u keyingi uchrashuvni o‘tkazib yuborishi kerak edi. Jahon chempionati reglamenti yillar davomida shunday ishlagan.
Lekin bu safar yo‘l o‘zgardi.
Belgiyaga qarshi hal qiluvchi uchrashuv arafasida FIFA uning diskvalifikatsiyasini bekor qildi. Shundan so‘ng futbol olami bir savolga mixlanib qoldi: nega aynan endi va nega aynan shu futbolchi?
Bu orada yana bir detal yuzaga chiqdi: AQSh prezidenti Donald Trump Gianni Infantino bilan telefon orqali gaplashgani ma’lum bo‘ldi. U o‘sha qizil kartochkani “dahshatli” deb atab, ishni qayta ko‘rib chiqishni so‘raganini tan oldi. O‘zi ta’kidlaganidek, “natijani buyurmagan”, lekin murojaat qilgan.
FIFA esa qarorni o‘zining intizomiy qo‘mitasi chiqarganini ma’lum qildi. Rasmiy bayonot shunday. Ammo bu tarixiy holat: zamonaviy Jahon chempionatlari davrida ilk bor turnir davomida olingan qizil kartochka keyingi o‘yinga taqiq bilan yakunlanmadi.
UEFAning keskin reaksiyasi
Yevropaning futbol uyushmasi UEFA bunday burilishni keskin qoraladi. Ular qarorni “misli ko‘rilmagan, tushunib bo‘lmaydigan va oqlab bo‘lmaydigan” deb atadi. Bunday iboralar odatda diplomatik bayonotlarda kam uchraydi. Demak, sabr kosasi chindan ham to‘lgan.
Trump o‘z pozitsiyasini yashirmadi: ucha-lik uchrashuv – AQSh va Belgiya – eng kuchli tarkib bilan bo‘lishi kerakligini aytdi. Uningcha, diskvalifikatsiya “katta dog‘” qoldirardi. Natija esa baribir amerikaliklar foydasiga bo‘lmadi: Belgiyaga 1:4 hisobida mag‘lubiyat va turnirdan chiqib ketish.
Qaror sport jihatidan AQShga foyda bermadi, lekin siyosiy maydonda portlashga sabab bo‘ldi.
Yevroparlament: “Adolatning buzilishi”
Euronews xabariga ko‘ra, seshanba kuni Yevropa parlamentining bir guruh deputatlari tashabbus ko‘tardi. Ular Infantino rolini tekshirishni talab qilmoqda. Barry Andrews, Lara Wolters va Niels Fuglsang imzo chekkan qo‘shma bayonotda ohang juda qattiq:
FIFA qizil kartochkadan keyingi diskvalifikatsiya qoidalarini turnir o‘rtasida o‘zgartirgani “sharmandalik va adolatning buzilishi” deb baholandi. Ularning aytishicha, hozircha yana 35 nafar deputat bu petitsiyaga qo‘shilgan.
Yevroparlamentda tarqatilayotgan xatda Yevropa Ittifoqidagi barcha futbol assotsiatsiyalariga murojaat qilinib, FIFAdan rasmiy tarzda qaror qabul qilish jarayonini va ehtimoliy siyosiy bosimni tekshirish so‘ralmoqda.
Deputatlar fikri aniq: sportning jozibasi – xolis va shaffof qoidalarga tayanishida. Agar kim o‘ynashini siyosiy qo‘ng‘iroqlar belgilay boshlasa, adolat tuyg‘usi yo‘qoladi.
Infantino himoyada
Gianni Infantino esa o‘zini himoya qilishga shoshildi. U Trump bilan bo‘lgan suhbatni tan oladi, lekin mazmunini boshqacha talqin qiladi: masala FIFAning mustaqil sud organlari qo‘lida ekanini aytganini ta’kidlaydi.
“FIFA tizimi shunday ishlaydi, va men bu tamoyilni doimo himoya qilaman”, deydi u.
Shu bilan birga, Infantino va Trump o‘rtasidagi yaqin aloqalar ham yodga tushadi. O‘tgan yili FIFA prezidenti unga maxsus ta’sis etilgan “FIFA Peace Prize” mukofotini topshirgandi. Endi esa bu do‘stona munosabatlar sport qarorlariga qanchalik ta’sir qilayotgani haqida savollar ko‘paymoqda.
Futbol va siyosat chizig‘i qayerda tugaydi?
Balogun maydonga qaytdi, AQSh baribir turnirni tark etdi. Hisoblar, statistikalar, taktik sxemalar – bularning bari tarix sahifasiga ko‘chdi. Ammo bu voqea futbol siyosiy bosim oldida qanchalik himoyasiz ekanini yana bir bor ko‘rsatdi.
Yevropa deputatlari endi FIFA devorlarini taqillatmoqda. Tekshiruv bo‘ladimi? Bo‘lsa, u qanchalik chuqur ketadi? Eng muhimi, Jahon chempionati kabi global sahnada qizil kartochka endi hamisha qizil bo‘lib qoladimi, yoki telefon qo‘ng‘iroqlari rangini o‘zgartirishda davom etadimi?
