Zolani Tete: Janubiy Afrikalik chempionning fojiali o‘limi

Sobiq jahon chempioni bokschi Zolani Tete Janubiy Afrikadagi uyiga kiraverishda otib o‘ldirildi. Bu xabarni mamlakat hukumat vakillari tasdiqladi.

Janubiy Afrika sport, san’at va madaniyat vaziri Gayton McKenzie kechki bayonotida 38 yoshli Tete mashinasida o‘ldirilganini ma’lum qildi. Avtomobilda u bilan birga bo‘lgan, 27 yoshli ayol bir necha bor o‘q yegan, hozir shifoxonada.

Mdantsanedagi pistirma

Politsiya ma’lumotiga ko‘ra, otishma Eastern Cape mintaqasidagi Mdantsane hududida sodir bo‘lgan. Tete uyiga kirib kelgan, darvoza ochilishini kutayotgan paytda, balaklava kiygan ikki qurolli shaxs tomonidan pistirmaga olingan. O‘qlar jahon chempionining hayotiga nuqta qo‘ydi.

Chempionlik kamarlaridan tarixiy nokautga qadar

Zolani Tete professional ringga 2000-yillar o‘rtalarida kirib kelib, tez orada o‘z nomini eshittira boshladi. 2007–2008 yillarda u WBF flyweight toifasida jahon chempionlik kamarini egallab, xalqaro sahnada ilk katta unvonini qo‘lga kiritdi.

Uning haqiqiy yuksalishi esa 2014 yilda yuz berdi. Tete Yaponiyada Teiru Kinoshita ustidan ochkolar hisobiga g‘alaba qozonib, IBF junior-bantamweight jahon chempionlik kamarini qo‘lga kiritdi. Shundan so‘ng WBO interim kamarini ham yutib, to‘liq tan olingan jahon chempioniga aylandi.

2017 va 2019 yillarda u WBO bantamweight toifasida ham jahon chempionlik kamarini boshidan o‘tkazdi. Aynan 2017 yilgi janglardan biri uning nomini tarixga muhrladi: Siboniso Gonya bilan jahon chempionlik bahsida Tete ilk zarbaning o‘zidayoq, atigi 11 soniyada raqibini nokautga uchratdi. Bu jahon chempionlik janglari tarixidagi eng tez nokaut sifatida qayd etildi.

Statistikada qolgan iz

Teten’ing professional faoliyati 29 g‘alaba bilan yakunlandi, shulardan 22 tasi nokaut. To‘rt mag‘lubiyat va bitta “no contest” ham uning rekordida qayd etilgan. Raqamlardan ham ko‘rinib turibdiki, u ringga chiqqanida tomoshabinlar odatda nokaut kutardi – u esa ko‘pincha bu ishonchni oqlardi.

So‘nggi rasmiy jangi 2022 yil iyulida bo‘lib o‘tdi. Tete London shahridagi Wembley Arena maydonida britaniyalik Jason Cunningham ustidan g‘alaba qozondi. O‘sha paytda ko‘pchilik bu natijani uning katta qaytishiga kirish so‘zi deb qabul qilgandi.

Diskvalifikatsiya va orqaga qaytish umidi

Biroq oradan ko‘p o‘tmay, zarba boshqa tomondan keldi. Stanozolol moddasi borligi aniqlangan dopинг testi natijasidan so‘ng o‘sha jang natijasi bekor qilindi, Tete esa to‘rt yilga diskvalifikatsiya qilindi. U butun jarayon davomida taqiqlangan moddani ataylab qabul qilmaganini ta’kidladi.

Diskvalifikatsiya muddati joriy yil iyul oyida yakunlandi. Chempion yana zalga qaytdi, mashg‘ulotlarni kuchaytirdi, yana bir bor ringga chiqish, o‘z nomini tozalash va yangi sahifani ochishga bel bog‘ladi. Uning qaytishi haqida gap-so‘zlar kuchayib borayotgan, jang sanasi haqida savollar ko‘payayotgan edi.

Endi esa bu savollarga javob bo‘lmaydi. Mdantsane darvozasi yonida yangragan o‘qlar Zolani Tete hayotini, uning rejalari va qaytish orzusini yarim yo‘lda to‘xtatdi. Janubiy Afrikaning bokschilar bilan to‘la tarixida yana bir chempion hikoyasi shunday keskin, shunday og‘riqli yakun topdi. Savol esa ochiq qoladi: bu yurtdan chiqqan navbatdagi iste’dodlar uning merosini qanday davom ettiradi?