Argentina va Ispaniya finalidagi tanaffus shousi
Dunyo ko‘zi tikilgan finalda tanaffus odatda nafas rostlash, taktika qayta chiziladigan 15 daqiqa xolos. Bu safar emas. Bu safar FIFA o‘sha oraliqni o‘zi alohida sahnaga aylantirdi.
Argentina bilan Ispaniya birinchi bo‘limni golsiz yakunlar ekan, stadion ichida allaqachon boshqa bir g‘olib bor edi: logistik jihatdan ham, ko‘lam, shov-shuv bo‘yicha ham. Jahon chempionati tarixidagi ilk rasmiy tanaffus shousi.
Olti qit’a, bitta sahna
Rejissura sodda: dunyoning eng taniqli sahna yulduzlarini bir joyga yig‘ish. Amalga oshirish? Mutlaqo boshqa daraja.
Sshimoliy Amerikadan sahnaga Justin Bieber va yangi albomi Billboard 200 ro‘yxatida birinchi o‘rinni egallagan Madonna chiqdi. Osiyoni esa global k-pop fenomeni BTS vakillik qildi.
Janubiy Amerika tomoni, albatta, Shakira bilan boshlandi – jahon chempionatlari tarixida allaqachon ramzga aylangan ovoz. Uning yonida dirijyor Gustavo Dudamel: bir vaqtning o‘zida ikki orkestrni – Nyu-Yorkdagi New York Philharmonic va Venesueladagi Simón Bolívar Symphony Orchestra jamoalarini birlashtirgan holda, yarim sharlararo orkestrni boshqardi.
Afrikadan Afrobeats yulduzi Burna Boy maydonga tushdi – u Shakira bilan joriy chempionatning rasmiy qo‘shig‘ini ijro etgan ijodkor sifatida allaqachon tanilgan. Yevropani esa post-Brexit kayfiyatlariga qaramay Coldplay, Chris Martin boshchiligida sahnaga olib chiqdi. Avstraliyadan – Iroqda tug‘ilgan Emmanuel Kelly.
Bularning ustiga, bolalik xotiralarini uyg‘otadigan Muppets qahramonlari – Kermit va Miss Piggy, Kampala (Uganda)dan kelgan, ijtimoiy tarmoqlarda mashhur Ghetto Kids raqs jamoasi (Shakira bilan birga raqsga tushdi) va Staten Islanddagi PS22 Chorus maktab xorining bolalari. Ular shouni Martin bilan birga kuylab yopdi.
Ro‘yxat bir hafta avval e’lon qilingandi. O‘shandayoq kayfiyat aniq edi: oilaviy tomosha, stadionni birdaniga konsert zaliga aylantiradigan, hammani o‘ziga tortadigan tanish yuzlar. Aynan shunday bo‘ldi.
Madonna, dune-baggi va braziliyalik afsonalar
11 daqiqalik tomosha murakkab dramatik syujet bilan maqtana olmaydi. Bosh g‘oya aniq va keng chizilgan: birlashish, birdamlik, sevgi. Lekin stadionga kerak bo‘lgani ham shu edi.
Shouni Madonna ochdi. U roller-shayba maydoniga o‘xshash dekoratsiyada, “music makes the people come together!” degan g‘oyani eslatgancha chiqdi. Eng qiziq detali: u dune-baggida o‘tirardi. Rulda esa Braziliya futbolining ikki afsonasi – Ronaldo va Ronaldinho.
Dune-baggi roller maydonida nima qilayapti, degan savol tug‘iladi. Javob izlash shart emasdi. Stadion buni savol bilan emas, qichqiriq bilan qabul qildi.
Shundan keyin sahna ketma-ket kameo chiqishlar, bu yilgi mundial memlarini eslatadigan lahzalarga bo‘lindi. Orkestr musiqachilari butun turnir davomida internetni zabt etgan norvegcha “qayiq eshish” raqsini takrorladi. Tribunalar orasida esa Kongo DRdan kelgan mashhur muxlis Michel Nkuka Mboladinga ko‘rindi – u o‘z mamlakatining o‘ldirilgan mustaqillik yetakchisi Patrice Lumumba sharafiga “tirik haykal” sifatida chiqishlari bilan tanilgan.
“Seven Nation Army”, Ted Lasso va stadionning yurak urishi
Shou faqat jahon chempionatiga bog‘liq lahzalar bilan cheklanib qolmadi. Futbol atrofidagi boshqa madaniy fenomenlar ham o‘z ulushini oldi.
Serial olamidan Ted Lasso (Jason Sudeikis) va uning hamrohi Coach Beard (Brendan Hunt) sahnaga chiqib, Justin Bieberni tanishtirdi. Tribunalar orasida “Beliebe” yozuvi ko‘tarildi – stadion bir zumda konsert kayfiyatiga o‘tdi.
Gustavo Dudamel boshchiligidagi orkestr esa Muppets a’zolari – Animal, Janice va Floyd Pepper bilan birga stadion futbolining so‘nggi yillardagi eng mashhur madhiyasini chaldi: The White Stripes’ “Seven Nation Army”. Birinchi akkorddayoq tomoshabinlar xorda qo‘shildi. Bu qo‘shiq endi nafaqat tribunalar, balki rasmiy tanaffus shousining ham ajralmas qismiga aylanganini ko‘rsatdi.
11 daqiqa ichida murakkab falsafaga ehtiyoj bo‘lmadi. Maydonda hamon 0:0, nervlar tarang, final taqdiri noma’lum. Lekin tribuna va ekran ortidagi millionlab muxlislar uchun bir narsa aniq bo‘lib qoldi: futbol bu kecha nafaqat natija, balki butun sayyorani bir sahnaga jamlay oladigan kuch ekanini yana bir bor isbotladi.
Endi esa navbat yana futbolga qaytdi. Shu ulkan sahna shov-shuvi ichida, kubokni ko‘tarish sharafi kimga nasib qiladi?
