Chempionship: Sahnaga Chiqayotgan Yetti Yulduz
Angliya Chempionshipi yana ochiladi. Yevropaning eng oldindan aytib bo‘lmaydigan, eng vahshiy ritmga ega ligasi yana bir bor o‘ziga tortadi. Bu yer – yuqori liga sari sakrash maydoni. Bu yer – kimdir o‘zini ko‘rsatib, nomini katta sahnaga yozib qo‘yadigan joy. Yangi mavsum arafasida aynan shunday yetti futbolchi butun divizion e’tiborini tortib turibdi.
Jarrod Bowen – West Ham: chempionatning qirolligi
U haqida bahs yo‘q. Hozirgi Chempionshipdagi eng katta yulduz – Jarrod Bowen.
West Ham sardori yozda klubga sodiqligini ko‘rsatdi va endi bir maqsad bilan maydonga chiqadi: jamoani yana yuqori ligaga qaytarish. Oxirgi uch mavsumda Premier League doirasida atigi yetti futbolchi undan ko‘proq gol urgan, Bowen hisobida 38 gol bor. 25 golli uzatmasi bilan esa faqat Bruno Fernandes (39) va Mohamed Salah (35) undan o‘zib ketgan.
West Ham safida Bowen allaqachon tarix yozgan: 231 ta o‘yin, 65 gol, 49 golli uzatma – jami 114 gollik ishtirok. Bu klub tarixidagi eng yuqori ko‘rsatkich. Endi esa u 2019-20 yildan beri ilk bor yana pastga, Chempionshipga tushib kelmoqda.
Hull Citydagi so‘nggi uch mavsumida u bu ligani allaqachon “tortib ko‘rgan”: 64 gollik ishtirok (52 gol, 12 assist) – o‘sha yillarda Chempionshipda undan ko‘p gollarga aralashgan futbolchi bo‘lmagan. Endi esa u tajribali, yetuk, yetakchi. Raqiblar buni yaxshi biladi. To‘xtatish esa baribir oson bo‘lmaydi.
Zan Vipotnik – Swansea City: kutilmagan to‘purardan bosim ostida
O‘tgan mavsum boshlanishida uni to‘purarlar poygasida hech kim jiddiy qabul qilmagandi. Birinchi yili Swansea safida 42 uchrashuvda atigi yettita gol. Statistikaga qarab hukm qilganlar adashdi.
2025-26 yilda Zan Vipotnik butunlay boshqa futbolchiga aylandi. 23 gol. Jamoa esa atigi 11-o‘rinda yakunladi, pley-offdan to‘qqiz ochko ortda qoldi. Shunga qaramay, sloveniya forvardi butun hujumni yelkasiga oldi.
Swansea urgan 57 golning 23 tasi – Vipotnikka tegishli. Bu 40,4 foiz. Jamoada undan keyingi eng yaxshi ko‘rsatkich? Atigi olti gol. Bu raqamlar hammasini aytib turibdi.
Endi unga yordam kelmoqda. Southamptondan Ross Stewart qo‘shildi – o‘tgan mavsum Chempionshipda 800 daqiqadan ko‘proq o‘ynaganlar orasida har 90 daqiqada o‘rtacha 0,73 gol bilan ikkinchi ko‘rsatkich. Vipotnik yonida bunday sherik bo‘lsa, raqiblar uchun ish yanada qiyinlashadi.
Shu bilan birga, bosim ham oshgan. Uni Premier League’ga yangi ko‘tarilgan Hull City bilan bog‘lashmoqda. Agar u Swansea safida qolsa, 2002-03 va 2003-04 yillardagi Marlon Harewooddan beri ilk bor ketma-ket ikki mavsumda 20+ liga goli urgan Chempionship futbolchisiga aylanishi mumkin. Bu esa tarix.
Ethan Galbraith – Stoke City: o‘yin ritmini boshqaruvchi
Yozgi transfer bozoridagi eng g‘alati qarorlardan biri – Swansea’ning Ethan Galbraithni Chempionshipdagi raqibiga 10 million funt evaziga qo‘yib yuborishi bo‘ldi. Bir tomondan, atigi bir mavsum yuqori darajadagi tajribaga ega yarim himoyachi uchun katta pul. Boshqa tomondan, Stoke bu bilan o‘yinni boshqaruvchi markazni qo‘lga kiritdi.
Galbraith o‘tgan yozda Leyton Orientdan Swansea’ga kelgandi va bir mavsum ichida to‘p bilan eng sokin, eng texnik futbolchilardan biriga aylandi. U to‘pni qabul qilganda shoshilmaydi, qarorlarini aniq tanlaydi. O‘tgan mavsumda Swansea safida yarim himoyachi va hujumchilar orasida har 90 daqiqada eng ko‘p pas aynan undan chiqqan – 49,6. Himoyada ham u faol bo‘ldi: raqibdan to‘pni qaytarib olish bo‘yicha jamoada birinchi – 201 marta.
Endi u Stoke libosida birinchi o‘yinini aynan sobiq jamoasiga qarshi o‘tkazadi. Shanba kuni tushdan keyin Galbraith nafaqat yangi klubini mavsumga yaxshi boshlashga harakat qiladi, balki Swansea muxlislariga ham nimani yo‘qotganini eslatmoqchi bo‘ladi. Bunday motivatsiya bilan u markazda butun o‘yinni o‘zgartirib yuborishi mumkin.
Lorent Tolaj – Bristol City: past ligalardan kelayotgan to‘xtamas oqim
Lorent Tolajning yo‘li tekis bo‘lmagan, lekin doim yuqoriga qarab borgan. To‘rt yil – to‘rt zinapoya.
2023-24 yilda u National League’da Aldershot safida 19 gol urdi. Keyingi mavsum League Two’da Port Vale bilan 14 gol. O‘tgan mavsum esa League One sahnasida portlash: 18 gol – bittasi Port Vale, 17 tasi Plymouth uchun. Endi esa 4 million funtlik transfer bilan Bristol Cityga o‘tib, Chempionshipni zabt etishga tayyorlanmoqda.
U faqat to‘purargina emas. O‘tgan mavsum League One’da u to‘rtinchi eng yaxshi to‘purar bo‘ldi, ustiga-ustak sakkizta golli uzatma berdi – butun ligada atigi olti futbolchi undan ko‘p assist qildi. Umumiy hisobda 26 gollik ishtirok, undan faqat bitta futbolchi – Dom Ballard (27) o‘zib ketdi. Endi ular Bristol Cityda jamoadosh.
Tolajning bunday ko‘rsatkichiga asosiy sabab – zarbalar hajmi. O‘tgan mavsum League One’da hech kim undan ko‘p zarba bermadi: 113 urinish. Har 90 daqiqada o‘rtacha 3,7 zarba – bu ko‘rsatkichni faqat Aaron Connolly ortda qoldirdi. Chempionshipda ham u darvoza tomon qarashdan to‘xtamaydi. Savol shunda: raqiblar bu doimiy tahdidga qanchalik tez moslasha oladi?
Léo Scienza – Southampton: to‘p bilan yugurish san’ati
Southampton Léo Scienza’ni o‘tgan sentabrda Heidenheimdan olib kelganida, ko‘pchilik bu transferni shunchaki chuqurlik uchun deb o‘yladi. Mavsum oxiriga kelib esa u jamoaning eng muhim ijodkorlaridan biriga aylandi.
Chempionshipdagi 39 o‘yinda 10 golli uzatma – klub bo‘yicha eng yaxshi ko‘rsatkich. Ustiga-ustak yettita gol. Raqamlar uning o‘yinini to‘liq ochib bermaydi, ammo tasavvur beradi.
Statistika chuqurroq qaraganda ham Scienza’ni ko‘taradi. Har 90 daqiqada kutilayotgan golli uzatma bo‘yicha (0,28) klubda birinchi. Yaratilgan imkoniyatlar bo‘yicha esa Southampton safida faqat Ryan Manning (har 90 daqiqada 2,2) undan o‘zib ketdi – Scienza ko‘rsatkichi 2,1.
Ammo uni haqiqatan ham ajratib turadigan jihat – to‘p bilan yugurish. O‘tgan mavsumda u to‘pni olib yurishdan keyin 11 ta golga bevosita aralashdi – butun Chempionship bo‘yicha bu bo‘yicha eng yaxshi natija, eng yaqin ta’qibchidan uchta ko‘proq. To‘pni olib yurib zarba yoki golli pasga olib kelgan harakatlar soni bo‘yicha ham ligada deyarli eng yuqori pog‘onada: faqat Abdul Fatawu (78) undan ko‘proq ko‘rsatkich qayd etdi, Scienza hisobida 75 ta shunday epizod bor.
Southampton tezkor, pressingga asoslangan o‘yinga qurmoqchi bo‘lsa, Scienza – bu rejadagi asosiy qurol. To‘p oyoqlariga tegishi bilan stadion hushyor tortadi.
Othmane Maamma – Watford: bir lahzada portlagan iste’dod
Watford muxlislari Othmane Maamma’ni yana ko‘rishni intiqlik bilan kutyapti. Shu bilan birga, ich-ichida bir xavotir ham bor: bunday iste’dod klubda qancha turadi?
O‘tgan yozda Watford uni olib kelgach, Maamma tezda xalqaro sahnada portladi. U Marokko bilan U-20 Jahon chempionatida g‘olib chiqdi va turnirning eng yaxshi futbolchisi sovrinini qo‘lga kiritdi. Shundan keyin unga bo‘lgan qiziqish butun Yevropada oshdi.
Klub safidagi debyuti noyabrda bo‘ldi. Qolgan qisqa vaqt ichida u Chempionshipda to‘rtta gol urdi va bitta golli uzatma berdi. Eng ta’sirli ko‘rsatkichlar esa yaratuvchanlikda: ochiq o‘yinda 30 ta golli vaziyat yaratdi – debyutidan boshlab bu bo‘yicha klubda to‘rtinchi natija.
Statistika uning driblingini alohida ajratib qo‘yadi. O‘tgan mavsum Chempionshipda kamida 800 daqiqa o‘ynagan futbolchilar orasida u uchta asosiy ko‘rsatkichda ligani boshqardi: har 90 daqiqada 8,9 marta raqibni aldab o‘tishga urinish, 2,9 marta muvaffaqiyatli dribling, raqib maydonida esa har 90 daqiqada 6,5 dribling urinish. Bu raqamlar qancha ko‘p bo‘lsa, tomoshabinlar shuncha ko‘p o‘rinlaridan turib ketadi.
Watford so‘nggi yillarda yoshlarni olib, ularni yuksak darajaga ko‘tarib, keyin katta pulga sotish bo‘yicha yaxshi obro‘ga ega. Maamma shu zanjirdagi navbatdagi bo‘g‘in bo‘lib qoladimi yoki u bilan biror narsa boshqacha bo‘ladimi?
Mason Melia – Lincoln City: kelajakdan kelayotgan hujumchi
Mason Melia endigina 18 yoshda. Shunga qaramay, bu mavsum Chempionshipdagi eng qiziq kuzatiladigan yosh hujumchilardan biri bo‘lishi aniq. Lincoln uni bir mavsumga Tottenhamdan ijaraga olish uchun bir nechta klublar bilan kurashdi va yutdi.
Yoshi kichik, lekin tajribasi allaqachon e’tiborga loyiq. Spursga kelishidan avval u League of Ireland’da St Patrick’s Athletic safida o‘z nomini eshittirdi: 21 gol, har 202 daqiqada bittadan. Eng hayratlanarlisi – birinchi golini 2023-yil iyunida UCD darvozasiga urganida atigi 15 yosh-u 281 kunlik edi.
Tottenham safida Premier League 2’dagi debyuti ham yorqin o‘tdi. Aprelda maydonga tushib, olti o‘yinda uchta gol urdi. Ulardan biri – West Hamga qarshi o‘yinda zaxiradan maydonga chiqqanidan uch daqiqa o‘tib kiritilgan gol.
Lincoln uni darhol asosiy tarkibga tashlamasligi mumkin. Balki bir necha oy moslashish, kuch yig‘ish, Chempionship ritmini his qilish bilan o‘tadi. Ammo bitta narsa aniq: bu yigitga vaqt berilsa, u nafaqat klub, balki butun liga uchun yangi hikoya yozishi mumkin.
Chempionship har mavsum yangi qahramonlar chiqaradi. Bu safar sahnaga kim haqiqatan ham egalik qiladi?
