Fransiya Ispaniyaga qarshi: yarim finalda muvaffaqiyatsizlik
TEXAS — Arlingtondagi issiq tun, AT&T Stadium tomlari ostida Fransiya orzusining sovuqqon yakuniga aylandi. Kylian Mbappe bunga bahona qidirmadi. Uning so‘zlari qisqa, og‘ir va aniq bo‘ldi: jamoa juda beparvo o‘ynadi, shuning uchun ham Ispaniya 2:0 hisobidagi g‘alabani to‘liq nazorat qildi.
Ispaniyaning uchga ikkisi
Fransiya ketma-ket uchinchi marta finalga chiqish arafasida turgandi. Turnirni olti g‘alaba va 16 ta gol bilan bosib o‘tgan jamoa uchun bu yarim final — sinovdan ko‘ra ko‘proq yakuniy imtihon bo‘lishi kerak edi. Ammo maydonda boshqa manzara ko‘rindi.
Ispaniya markazda doimiy ustunlik yaratdi. Rodri va Fabian Ruiz o‘rtada vaqt va bo‘shliq topib, o‘yinni xohlagancha boshqardi, ularning oldida Dani Olmo bog‘lovchi bo‘g‘in bo‘lib turdi. Mbappe buni yashirmadi: Fransiya markazda uchga ikkiga tushib qoldi, bu esa aynan Ispaniyaga qarshi eng xavfli ssenariy.
“Biz markazda uchga ikki bo‘lib qoldik, Ispaniyaga qarshi bunday o‘ynash juda qiyin,” — dedi u. “Fabian va Rodri to‘p bilan bemalol o‘ynashdi. Bosimda gaplashuv yetishmadi. Biz odamga odam pressing qilishimiz, ularni biz bilan birga yugurishga majbur qilishimiz kerak edi.”
Reja boshidanoq buzildi. Fransiyaning maqsadi yuqoridan bosim berib, Ispaniyani o‘ziga xos to‘p nazorati o‘yiniga kirib ketishiga yo‘l qo‘ymaslik edi. Ammo ko‘pincha aksincha bo‘ldi: Ispaniya pressingni yorib o‘tdi, to‘pni yo‘qotsa ham, uni juda tez qaytarib oldi.
Jarima, ikkinchi zarba va yo‘qolgan ritm
22-daqiqada zarba tushdi. Lucas Digne jarima maydonida Lamine Yamalga nisbatan qo‘pol harakat qildi, hakam nuqtani ko‘rsatdi. Mikel Oyarzabal sovuqqonlik bilan penaltini amalga oshirdi — 1:0. Fransiya orqadan quvishga majbur bo‘ldi, lekin odatdagi keskinlik, tezkor o‘tishlar va ritm ko‘rinmadi.
Ikkinchi bo‘lim boshida esa zarba yanada og‘ir bo‘ldi. Pedro Porro soat belgisi yaqinida hisobni 2:0 ga yetkazdi. Shu paytdan keyin Fransiyaning ichki ishonchi ko‘zga ko‘rinib so‘na boshladi. Ispaniya esa o‘yinni bo‘g‘ib, tempni o‘ziga mos tezlikda ushlab turdi.
Mbappe buni ochiq tan oldi: “Biz xohlagan o‘yinimizni o‘ynamadik — na texnik, na taktik jihatdan. Jahon chempionati yarim finalida qilishing kerak bo‘lgan ishni qilmasang, yutolmaysan.”
Texnik xatolar va yo‘qolgan o‘tkirlik
Gap faqat pressingda emasdi. Fransiya to‘p bilan ham o‘ziga o‘xshamadi. Birinchi tegishlar qo‘pol, uzatmalar noaniq, bo‘shliq paydo bo‘lgan lahzalarda ham oxirgi pas yoki zarba yetishmadi.
“Biz texnik jihatdan juda beparvo bo‘ldik,” — dedi Mbappe. “Ularni og‘ritishimiz mumkin bo‘lgan paytlarda ham zarba berolmadik.”
Didier Deschamps tanaffusdayoq chora ko‘rishga urindi. Adrien Rabiot o‘rniga yangi kuch kiritdi, keyinroq Desire Doue va Rayan Cherki maydonga tushdi. Ammo o‘yin manzarasi deyarli o‘zgarmadi: Ispaniya markazdagi hukmronlikni boy bermadi, Fransiya esa ritm topolmadi. Turnirga sakkizta gol bilan kirib kelgan Mbappe bu safar darvozani ishg‘ol qila olmadi.
Rayan Cherki his-tuyg‘ularini yashirmadi: “Bu ulkan hafsalasi pir bo‘lish. Bugun biz o‘zimizdan yutqazdik. Hakamdan yutqazmadik, Ispaniyadan yutqazmadik, o‘zimizdan yutqazdik. Hamma bizdan qo‘rqardi, bizni faqat o‘zimiz to‘xtata olardik. Bugun shunday bo‘ldi. Texnikda yutqazdik, taktikada yutqazdik, yakkakurashlarda ham yutqazdik.”
Deschamps: tan olish va hurmat
Deschamps ham raqib ustunligini tan oldi. U matbuot anjumanida qisqa, ammo yetarlicha keskin baho berdi: Ispaniya kuchli, buni kechagi o‘yin bilan isbotladi. Fransiya esa odatdagi darajasidan past o‘ynadi — ko‘proq texnik xatolar, jismonan ham bir qadam ortda.
U Ispaniyaning asosiy qurolini alohida tilga oldi: pas yo‘nalishlarini o‘qish va hujumlarni erta bo‘g‘ish. Fransiya shu sababli hech qachon o‘ziga xos hujum ritmini topolmadi.
“Biz yechim topmadik,” — dedi u. “Turnir davomida ko‘rsatgan hujumkor va texnik sifatni takrorlay olmadik. Bu qisman bizning aybimiz, lekin Ispaniyaning buni bizga qilishga yo‘l qo‘ymagani ham haqiqat.”
Fransiya tarixga kirish arafasida edi. Uchta ketma-ket finalga chiqqan uchinchi mamlakat bo‘lish imkoniyati bor edi — bu ro‘yxatda hozircha faqat G‘arbiy Germaniya (1982, 1986, 1990) va Braziliya (1994, 1998, 2002) turibdi. 2018-yilda chempionlik, 2022-yilda Argentina bilan finaldagi penaltilar dramatik mag‘lubiyati… Endi esa yarim finalda to‘xtash.
Mbappe zimmasidagi yuk va so‘nggi o‘yin
Mbappe shaxsiy poygada ham to‘xtab qoldi. U hanuz Argentina yulduzi Lionel Messi bilan birga Golden Boot poygasida yetakchilikni bo‘lishib turibdi. 2022-yilda bo‘lgani kabi, yana sakkizta gol, yana Argentina bilan bog‘liq xotiralar, lekin bu safar finalsiz.
“Kapitan sifatida barcha javobgarlikni o‘z zimmamga olishim kerak, bunga tayyorman,” — dedi u. “Finalga chiqishni xohlagan edik. Chiqa olmadik.”
Endi Fransiyani boshqa turdagi sinov kutmoqda: 18-iyul kuni Argentina–England yarim finalidagi mag‘lub jamoaga qarshi uchinchi o‘rin uchun o‘yin. Turnir boshida bu bosqichga tushishni hech kim xohlamagan bo‘lsa, bugun u Deschamps davrining yakuniy sahnasi bo‘lib qoladi.
Mbappe murabbiy haqida gapirganda ohang o‘zgardi: “Uning oldida bitta o‘yin qoldi va biz u uchun eng yaxshi o‘yinimizni o‘ynashimiz kerak. U bunga loyiq, muxlislar ham shunga loyiq — Jahon chempionatini uchinchi o‘rin bilan yakunlash uchun.”
Fransiya uchun bu faqat bronza uchun kurash emas. Bu savol: bu avlod, bu murabbiylik davri so‘nggi marotaba o‘zini qay darajada majburlay oladi?
