Haaland va Mbappe: Nega raqobat Messi va Ronaldo darajasiga yetmayapti?
Messi – Ronaldo davridan keyingi bo‘shliq: nega Haaland – Mbappe dueli hanuz yonib ketgani yo‘q?
Lionel Messi va Cristiano Ronaldo o‘n yillikni egallagan davrini futbol endigina hazm qilayotganda, yangi avlod allaqachon sahnaga chiqdi. Erling Haaland va Kylian Mbappe – raqamlar, shov-shuv, transferlar bo‘yicha hammasi tayyor. Lekin bitta savol hanuz ochiq: nega bu ikkisining raqobati Messi – Ronaldo darajasiga ko‘tarilmayapti?
Turli ligalar, turli olamlar
Javobning birinchi qatlami juda sodda. Haaland va Mbappe hozircha mutlaqo boshqa olamlarda to‘p suryapti. Norvegiyalik yirtqich Manchester City bilan Premier League’da afsona maqomiga ko‘tarilayotgan bo‘lsa, fransuz yulduz Real Madrid safida La Liga sahnasiga Galactico sifatida kirib keldi.
Ammo bu yerda bitta nozik nuqta bor: City hamon global sahnada o‘z raqiblaridek kuchli emotsiya uyg‘otmaydi. Abu-Dabiga tayanadigan zamonaviy muvaffaqiyat ko‘plab neytrallar uchun sovuq, hatto befarq ko‘rinadi. Real Madrid esa tarix, dramatizm va yillar davomida shakllangan nafrat va muhabbat aralash tuyg‘ular bilan yashaydi.
Messi va Ronaldo esa eng keskin chiziq – El Clasico bo‘linishi ikki tomonida turishgan edi. Ispaniya futboli deyarli duopoliyaga aylangan paytda. Jose Mourinho, Sergio Ramos kabi portlovchi figurantlar, Yevropadagi gigant to‘qnashuvlar, hammasi bu qarama-qarshilikni doimiy olovda ushlab turgan. Barcelona ajoyib jamoasi bilan ko‘pincha ustun bo‘lgan bo‘lsa-da, Real bilan har uchrashuv voqea edi.
Haaland va Mbappe esa faqat Champions League va Yevropa oltin butsasi uchun uzoqdan kurashishmoqda. Haftadan haftaga, yildan yilga bir-biriga qarshi o‘ynaydigan, ochiq front yo‘q. Shu bois ularning “dueli” hanuz to‘liq qizib ketgani yo‘q.
Milliy terma – yo‘q bo‘lib qolgan sahna
Raqobatning yana bir katta bo‘shligi – terma jamoalar. Norvegiya uzoq yillar xalqaro sahnada yo‘qdek edi. Haaland 25 yoshga kirib, ilk bor yirik turnirga chiqayotgan bo‘lsa, bu holatning o‘ziyoq qancha vaqt boy berilganini ko‘rsatadi.
Mbappe uchun esa bu allaqachon beshinchi yirik musobaqa. U Fransiyaning har bir finalga yaqinlashgan kampaniyasida markazda turdi. 2018 yilda, atigi o‘smirligida, jahon chempioni bo‘lib ulgurgan futbolchi haqida gapiryapmiz.
Demak, Haaland xalqaro sahnaga kech keldi. Shuning uchun “Haaland vs Mbappe” hikoyasining muhim bo‘ligi – terma jamoalar fronti – anchagacha bo‘sh turdi. Endi esa Norvegiya qorong‘u ot sifatida tilga olinmoqda. Agar ular bu safar sahnaga zarba berib chiqsa, aynan mana shu bo‘lim bu raqobatni keskin tezlashtirishi mumkin.
Messi va Ronaldo misolida esa boshqa manzara. Ikkisi ham Jahon chempionligi uchun haqiqiy da’vogar bo‘lgan terma jamoalar safida, Yevropa chempionati va Copa America kabi turnirlarda sovrin ko‘targan. Klubdagi janglar qanchalik kuchli bo‘lmasin, milliy libosdagi kurashlari ham shuncha jozibali edi.
Hurmat bor, nafrat yo‘q
Hozirgi superyulduzlar orasida ohang boshqacha. Haaland va Mbappe bir-birini ochiqchasiga maqtaydi, hurmat qiladi. Messi va Ronaldo davrida esa bu borada doimiy tuman bor edi: ular aslida bir-birini yoqtirarmidi? Yo‘qmi? Ko‘pchilik ularning o‘zaro sovuqligini, hatto antipatiyasini taxmin qilardi, ayniqsa El Clasico cho‘qqisida.
Keyingi yillarda ikki GOAT ham bu ziddiyatni bir chetga surgandek. Louis Vuitton yoki Lego kabi brendlar uchun birgalikdagi reklama kampaniyalari – bunga dalil.
Haaland esa 2023 yilda Canal+’ga bergan intervyusida Mbappe haqida shunday deydi: u fransuzlar uchun qanday baxt ekanini ta’kidlaydi, uni “ajoyib”, “shunchaki fenomenal” deya ta’riflaydi, 10 yil yuqori saviyada o‘ynash salohiyatini eslatadi. Bu so‘zlar ortida raqibdan ko‘ra, hamkasbga bo‘lgan chuqur hurmat seziladi.
Mbappe ham o‘z navbatida bu raqobatni Messi – Ronaldo darajasiga ko‘tarish fikridan qochadi. U o‘zini faqat markaziy hujumchi sifatida emas, chapda ham, o‘ngda ham o‘ynab, har mavsum pozitsiya almashtirib ham yuqori darajani ushlab turgan futbolchi sifatida ko‘radi. Uningcha, Haaland bilan to‘liq taqqoslash ham shuning uchun to‘g‘ri emas.
Turli tipdagi yirtqichlar
Haaland klassik “9-raqam”. Jarima maydonidagi har bir bo‘shlikni hidlaydigan, orqa chiziq ortiga yugurib kiradigan, bir zarbada o‘yin taqdirini hal qiladigan hujumchi. Uning o‘yini to‘g‘ri chiziq, kuch, tezlik va yakuniy zarbaga qurilgan.
Mbappe esa boshqa turdagi xavf. U qanotda uchadi, ichkariga kesib kiradi, deyarli har nuqtadan gol ura oladi. Parijda ham, Fransiya terma jamoasida ham ko‘pincha qanotdan boshlagan, ammo yakunda markazda yakunlovchi rolni ham bajargan.
Messi va Ronaldo ham uslub jihatdan farqli edi, ammo ikkalasi ham cho‘qqi yillarida asosan qanotdan o‘ynab, bir-birining soyasida yurgandek ko‘rinardi. Har bir dribling, har bir zarba, har bir rekord – to‘g‘ridan-to‘g‘ri taqqoslanardi. Haaland va Mbappe esa tabiatan boshqa pozitsiyalar va boshqa rolda.
Shu bois Mbappe 2022 yilda shunday degandi: har yili pozitsiyani o‘zgartirib, baribir eng yuqori saviyada qolish – kam odam uddalay oladigan ish. U o‘zini shunday noyob moslashuvchanlik bilan ko‘radi.
GOATlar soyasi
Har ikki yulduz ham o‘zlarini Messi va Ronaldo bilan yonma-yon qo‘yishdan tiyiladi. Buning sababi aniq: 900 dan ortiq gol, 81 ta sovrin, son-sanoqsiz sehrli lahzalar – bu darajadagi raqobatni yana bir bor ko‘rish naqadar kamyob hodisa ekanini ular ham biladi.
Haaland 2023 yilda France Football’ga bergan intervyusida aynan shuni urg‘ulaydi: Messi va Ronaldo qilgan ishlar “aqldan ozdiradigan” darajada ekanini, ular hanuz yuqori saviyada qolayotganini eslatadi. O‘zini boshqa futbolchiga qarshi qo‘yishni xohlamaydi, faqat o‘z versiyasining eng yaxshi ko‘rinishiga aylanishni maqsad qiladi.
Mbappe esa Iroq bilan Jahon chempionati oldidan o‘tkazilgan matbuot anjumanida masalani yanada qisqa qilib qo‘yadi: Messi va Cristiano – eng yaxshilar, o‘zi esa hozirgi paytda faqat jamoasiga yana bir Jahon chempionligini olib kelishni o‘ylayotganini aytadi. Haaland haqida o‘ylash – bu jurnalistlar uchun mavzu, uning uchun emas. U kelajak rejalarini emas, hozirgi lahzani o‘ylaydi.
Bu ohangdan bir narsa yaqqol ko‘rinadi: yangi avlod o‘zini afsonalar bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri solishtirishga shoshilmayapti. Balki shu bois bu raqobat sun’iy ravishda “shishirilgan”dek emas, tabiiy, sekin-asta pishib borayotgandek tuyuladi.
Champions League – yagona haqiqiy sahna
Shunga qaramay, bu hikoyani tirik ushlab turgan bitta katta sahna bor – Champions League. Aynan shu turnirda Haaland va Mbappe bir necha bor yo‘llari kesishdi va hozircha ustunlik fransuz tomonida.
Ularning ilk uchrashuvi 2019-20 mavsumida, Haaland Borussia Dortmund formasida bo‘lganida sodir bo‘ldi. Norvegiyalikning dubliga tayanib, BVB Germaniyada 2:1 hisobida g‘alaba qildi. Lekin javob o‘yinida PSG vaziyatni ag‘darib, umumiy hisobda 3:2 bilan chorak finalga chiqdi. Mbappe jarohati sabab so‘nggi daqiqalarda maydonga tushgan bo‘lsa-da, Parij futbolchilari yakunda Haalandning meditatsiya uslubidagi sevinchini masxara qilib nishonlashdi – bu ham kichik, lekin esda qoladigan dramatik detal.
Keyinroq, 2024-25 mavsumidagi pley-off bosqichida ikkovlon allaqachon yangi klublarida edi. Haaland Manchester City, Mbappe esa Real Madrid safida. Birinchi o‘yinda Haaland dubl qayd etdi, lekin javob uchrashuvida Mbappe hat-trick bilan javob qaytardi va Madridni keyingi bosqichga olib chiqdi. Formasini kiyishga tayyor bo‘lmagan Haaland esa hammasini zaxiradan tomosha qilishga majbur bo‘ldi.
O‘tgan mavsumda nihoyat Haaland Madridga qarshi g‘alaba totini his qildi: Bernabeuda uning penaltisi bilan City ligaviy bosqich uchrashuvida zafar qozondi, bu safar Mbappe zaxirada qoldi. Ammo keyingi – nimchorak finalda manzara yana o‘zgardi. Jarohatlangan Mbappe deyarli ishtirok etmagan bo‘lsa-da, Real umumiy hisobda 5:1 bilan o‘tib ketdi. Haaland javob o‘yinida gol urdi, ammo bu natijani o‘zgartirmadi.
Shunga qaramay, Yevropa kuboklari borasida hozircha Haalandning qo‘li baland. U City bilan 2023 yilda tarixiy treblni qo‘lga kiritdi. Mbappe esa hanuz kontinental sovrinni kutyapti.
Yangi El Clasico uchun bitta imzo yetadimi?
Bu hikoyani butunlay boshqa darajaga olib chiqishi mumkin bo‘lgan bitta ssenariy bor. Haaland yillar davomida Real Madrid va Barcelona bilan bog‘lab kelinmoqda. So‘nggi oylar ayniqsa Kataloniya klubi bilan aloqalar kuchaydi.
Tasavvur qiling: Mbappe Real Madrid libosida, unga qarshi esa Haaland Barcelona hujumida. El Clasico yana ikki yulduz o‘rtasidagi shaxsiy jangga aylanadi. Har yarim yilda kamida ikki marta to‘qnashuv, ligadagi chempionlik poygasi, Yevropadagi ehtimoliy uchrashuvlar – mana shunda “Messi vs Ronaldo 2.0” haqidagi gaplar chindan ham jonlanishi mumkin.
Axir Ronaldo ham Real Madridga o‘tganida hozirgi Haalanddan atigi bir yosh kichik edi. O‘sha transfer uning Messi bilan o‘n yillik jangini haqiqiy marafonga aylantirdi.
Ammo hozircha bu faqat nazariya. Barcelona pandemiyadan keyingi moliyaviy bo‘hrondan endigina bosh ko‘tarayotgan bir paytda, Haaland esa Manchester Cityda o‘zini “baxtli” his qilayotganini qayta-qayta ta’kidlayapti. Uning agenti Rafaela Pimenta ham 2024 yil mart oyida La Sexta’ga bergan intervyusida Barcelona bilan hech qanday rasmiy aloqalar bo‘lmaganini, futbolchi yaqinda shartnomasini uzaytirgani va Citydagi holatidan juda mamnun ekanini aytgan.
Demak, hozircha Camp Nou ssenariysi – orzu darajasida. Ammo futbol tarixida orzular ko‘pincha kutilmaganda haqiqatga aylanganini ham unutmaslik kerak.
Boston – uchqun tushadigan nuqta bo‘ladimi?
Hozircha bizga bir narsani kutish qolmoqda: Haaland va Mbappe o‘rtasidagi haqiqiy global to‘qnashuv. Jahon chempionati doirasidagi Boston uchrashuvi ana shu olovga benzin sepishi mumkin.
Messi va Ronaldo raqobati bir kunda tug‘ilmagan. U yillar, to‘qnashuvlar, final va mag‘lubiyatlar, sovrin va ko‘z yoshlar bilan pishdi. Haaland va Mbappe hikoyasi esa endi boshlanmoqda. Savol shunda: bu ikki yulduz futbol tarixida yangi bo‘lim ochadimi yoki Messi – Ronaldo davri shunchaki takrorlanmas afsona bo‘lib qoladimi?
